1. Đề thi vào lớp 10 môn Ngữ văn năm học 2023 - 2024 Hà Tĩnh
I. Đọc hiểu
Đọc đoạn trích:
Có ai khen con đẹp. Con hãy cảm ơn và quên đi lời khen ấy.
AI bảo con ngoan. Nhớ cảm ơn và cố gắng ngoan hiền hơn nữa.
Với những người oà khóc vì những nỗi đau mà họ đang mang.
Con hãy để bờ vai của mình thấm đẫm những giọt nước mắt ấy.
Với những người oằn lưng vì nỗi khổ. Con hãy đến bên và kề vai gánh giúp..
Lần thứ hai hãy biểu họ một đồng. Lần thứ ba con phải biết lắc đầu. Và đến lần thứ tư con hãy im lặng bước đi.
( TRích Gửi con, Bùi Nguyễn Trường Kiên, Ru cho một thuở. NXB Văn hoá - văn nghệ 2015)
Thực hiện các yêu cầu sau:
Câu 1. Theo đoạn trích " Có ai khen con đẹp", " Ai bảo con ngoan" con nên làm gì?
Câu 2. TRong dòng thơ" Với người dạng oằn lưng vì nỗi khổ. Con hãy đến bên và kề vai gánh giúp họ có những từ ngữ nào chỉ hành động mà cha mong muốn con làm khi người khác gặp khó khăn?
Câu 3: Nêu tác dụng của biện pháp tu từ điệp ngữ được sử dụng trong các dòng thơ sau:
Người chia tay và xin con một đồng. Lần thứ nhất con hãy tặng người ấy hai đồng.
Lần thứ hai hãy biếu họ một đồng. Lần thứ ba con phải biết lắc đầu. Và đến lần thứ ba con hãy im lặng, bước đi.
Câu 2. Em hiểu nội dung của các dòng thơ sau như thế nào?
Với người oà khóc vì nỗi đau mà họ đang mang.
Con hãy để bờ vai của mình thấm những giọt nước mắt ấy.
II. Làm văn
Câu 1: Từ nội dung đoạn trích pử phần đọc hiểu, em hãy viét một đoạn văn khoảng 200 chữ. Trình bày suy nghĩ về ý nghĩa sự sẻ chia của con người trong cuộc sống.
Câu 2. Cảm nhận của em về tính cảm của nhân vật anh Sáu dành cho con trong đoạn trích sau:
Tôi hãy con nhớ vuổi chiều hôm đó- buổi chiều sau một ngày mưa rừng, giọt mưa còn đọng trên lá, rừng sáng lấp lánh. Đang ngồi làm việc dưới tấm ni lồng nóc, tôi bỗng nfhe tiếng kêu. Từ con đường mòn chạy lẫn trong rừng sâu, anh hớt hải chạy về tay cầm khúc ngà đưa lên khoe với tôi. Mặt anh hớn hở như một đứa trẻ được quà.
Sau đó anh lấy vỏ đạn hai mươi ly của Mỹ, đập mỏng làm thành một cây cưa nhỏ, cưa khúc ngà thành từng miếng nhỏ. Những lúc rỗi, anh cưa từng chiếc răng lược, thận trọng tỉ mỉ và cố công như người thợ bạc. Chẳng hiểu sao tôi thích ngồi nhìn anh làm và cảm thấy vui vui khi thấy bụi ngà rơi mỗi lúc một nhiều. Cây lược dài độ hơn một tấc, độ ngang độ ba phân rưỡi, cây lược cho con gái, cây lược dùng để chải mái tóc dài mà cây lược chỉ có một hàng răng thưa. Trên sống lưng lược có khắc một hàng chữ nhỏ mà anh đã gò lưng, tẩn mẩn khắc từng nét: " Yêu nhớ tặng Thu con của ba". Cây lược ngà ấy chưa chải được mái tóc của con, nhưng nó như gỡ rối được phần nào tâm trạng của anh. Những đêm nhớ con, anh ít nhớ đến nỗi hối hận đánh con, nhớ con, anh lấy cây lược ra ngắm nghĩa rồi mài lên tóc cho cây lược thêm bóng, thêm mượt. Có cây lược ra ngắm nghĩa rồi mài lên tóc cho cây lược thêm bóng, thêm mượt. Có cây lược này, anh càng mong được gặp con. Nhưng rồi một chuyện không may xảy ra. Một ngày cuối năm năm mươi tám - năm đó ta chưa võ trang- trong một trận càn lớn của quân Mỹ - nguỵ, anh Sáu bị hi sinh. Anh bị viên đạn của máy bat Mỹ bắn vào ngực. TRong giờ phút cuối cùng, không còn đủ sức trăng trối lại điều gì hình như chỉ có tình cha con là không thể chết được. Anh đưa tay vào túi, móc ra cây lược, đưa cho tôi và nhìn tôi một hồi lâu. Tôi không đủ lời để tả lại cái nhìn ấy, chỉ biết rằng cho đến bây giờ, thỉnh thoảng tôi cứ nhớ lại đôi mắt của anh.
- Tôi sẽ mang về trao tận tay cho cháu
Tôi cúi xuống gần anh và khẽ nói. Đến lúc ấy anh mới nhắm mắt xuôi tay.
( Trích Chiếc lược ngà, Nguyễn Quang Sáng, ngữ văn lớp 9 Tập một, NXB gíao dục Việt Nam 2019, tr.199- 200)
2. Đáp án đề thi bào 10 môn Ngữ văn Hà Tĩnh năm 2023 - 2024
I. Đọc hiểu
Câu 1: Theo đoạn trích " có ai khen con đẹp" con nên cảm ơn và quên đi lời khen ấy. " Ai bảo con ngoan" con nhớ cảm ơn và gắng ngoan hiền hơn nữa.
Câu 2: Những từ ngữ chỉ hành động mà cha mong muốn con làm khi người khác gặp khó khăn trong dòng thơ " người đang oằn lưng vì nỗi thống khổ, con hãy đến bên và kề vai gánh giúp" là đến (bên), kề (vai), gánh (giúp).
Câu 3:
- Điệp ngữ: lần thứ ...
- tác dụng của biện pháp tu từ điệp ngữ:
+ Tạo nhịp điệu cho câu văn
+ Sử dụng biện pháp điệp ngữ tác giả nhằm nhấn mạnh hướng dẫn cách con cần phải ứng xử như thế nào qua các lần người ta chìa tay xin con một đồng.\
+ QUa đó nhằm khuyên bảo chỉ dạy cho con cách sống đúng đắn.
Câu 4: Gợi ý:
Nội dung hai dòng thơ: Người cha muốn nhắc nhở con phải biết quan tâm, chia sẻ nó những người đang mang nỗi đau mà con gặp được trong cuộc đời. Đó cũng là cách giúp người con sống yêu thương, chan hoà giàu lòng trắc ẩn.
II. Làm văn
Giải thích"
- sự sẻ chia trong cuộc sống là sự lắng nghe, thấu hiểu cảm thông cùng san sẻ nỗi buồn, niềm vui cùng nhau vượt qua khó khăn gian khổ trong cuộc sống.
- sự sẻ chia rất cần thiết và quan trọng trong cuộc sống.
Ý nghĩa:
- sự sẻ chia giúp thu ngắn khoảng cách giữa người với người giúp người vớ người gần hơn, tạo nên tình yêu thương bền chặt trong mối quan hệ.
- sự sẻ chia giúp con người dễ dàng vượt qua những trở ngại về mặt tâm lý những khó khăn trên bước đường tương lai phía trước.
- sự sẻ chia giúp con người học cách quan tâm đến người khác sống bao dung và tích cực hơn trong cuộc đời.
...
Bàn luận:
- phê phán lên án những người sống chỉ biết mình, ích kỷ,...
- học cách quan tâm, chia sẻ với người khác nhưng cũng cần sáng suốt chỉ ra những mặt bất cập để cùng nhau tốt hơn. Cần phân biệt rõ ràng giữa sự chia sẻ và hùa theo một cách mù quáng.\
Câu 2:
Phương pháp: phân tích, tổng hợp.
Cách làm:
1. Giới thiệu chung:
- Tác giả: Thông tin tác giả
- Tác phẩm: Truyện ngắn " chiếc lược ngà"
Tác phẩm là bài ca về tình phụ tử thiêng liêng,...
2. phân tích
a. giới thiệu khái quát cảnh ngộ gia đình ồng Sáu và tình yêu thương của ông Sáu đành cho con.
b, cảm nhận về vẻ đẹp nội dung của đoạn trách - vẻ đẹp của tính phụ tử thiêng liêng.
c. Nghệ thuật
3. Đánh giá chung: cảm nhận khái quát về đoạn văn, liên hệ bản thân
3. Những lưu ý khi làm bài thi văn
- Đối với thơ, cần nắm rõ hoàn cảnh sáng tác, mạch cảm xúc, bố cục và hình ảnh bài thơ cùng các biện pháp nghệ thuật mà tác giả thể hiện,...
- Đối với truyện, cần nắm được hoàn cảnh sáng tác, ngôi kể, tình huống, nhân vật chi tiết về nghệ thuật,...
- Về kĩ năng viết đoạn văn nghị luận văn học thì thí sinh cần xác định rõ kiểu đoạn văn là quy nạp, diện dịch hay tổng phân hợp sau đó xác định câu chủ đề của đoạn văn tù việc khai thác tối đa vấn đề nghị luận được nêu ở đề bài và triển khai dàn ý trước khi viết.
Để làm văn nghị luận xã hội tốt bạn cần diễn đạt mạch lạc đủ ý: như Vấn đề xã hội cần nghị luận là gì? Vấn đề đó được biểu hiện như thế nào? Tại sao lại có vấn đề đó? Ý nghĩa, vai trò của vấn đề nghị luận đối với cá nhân và cộng đồng là gì?
Bạn đọc có thể tham khảo thêm bài viết sau: Đề thi vào 10 môn ngữ văn 2023 - 2024 tỉnh Thái Nguyên
