1. Đề thi vào 10 môn Ngữ văn sở GD&ĐT Lào Cai
I. Phần đọc hiểu ( 3 điểm)
Đọc đoạn trích sau và thực hiện các yêu cầu:
Tuổi thơ của tôi được nâng lên từ những cánh diều.
Chiều chiều, trên bãi thả, đám trẻ mục đồng chúng tôi hò hét nhau thả diều thi. Cánh diều mềm mại như cánh bướm. Chúng tôi vui sướng đến phát dại nhìn lên trời. Tiếng sáo diều vi vu trầm bổng. Sáo đơn, rồi sáo kép, sáo bè,... như gọi thấp xuống những vì sao sớm.
Ban đêm, trên bãi thả diều thật không còn gì huyền ảo hơn. Có cảm giác điều đang trôi trên dải Ngân Hà. Bầu trời tự do đẹp như một thảm nhung khổng lồ. Có cái gì cứ cháy lên, cháy mãi trong tâm hồn chúng tôi. Sau này tôi mới hiểu đấy là khát vọng. Tôi đã ngửa cổ suốt một thời mới lớn để chờ đợi một nàng tiên áo xanh bay xuống từ trời và bao giờ cũng hy vọng khi tha thiết cầu xin: “Bay đi, diều ơi! Bay đi!”. Cánh diều tuổi ngọc ngà bay đi, mang theo nỗi khát khao của tôi.
(Tạ Duy Anh, Cánh diều tuổi thơ, dẫn theo Tiếng Việt 4, tập 1, tr.160, Nxb Giáo dục, 2019)
Câu 1 (0,5 điểm). Xác định phương thức biểu đạt chính của đoạn trích?
Câu 2 (0,5 điểm). Nêu tác dụng của biện pháp tu từ so sánh được sử dụng trong câu văn sau: Bầu trời tự do đẹp như một thảm nhung khổng lồ.
Câu 3 (1,0 điểm). Xác định nội dung chính của đoạn trích?
Câu 4 (1,0 điểm). Từ đoạn trích trên, tác giả đã gửi gắm thông điệp gì?
II. Phần làm văn (7,0 điểm)
Câu 1 (2,0 điểm)
Từ nội dung văn bản phần Đọc hiểu, hãy viết một đoạn văn (khoảng 200 chữ) trình bày suy nghĩ của em về ý nghĩa của khát vọng trong cuộc sống.
Câu 2 (5,0 điểm)
Cảm nhận của em về đoạn thơ sau:
Bỗng nhận ra hương ổi
Phả vào trong gió se
Sương chùng chình qua ngõ
Hình như thu đã về
Sông được lúc dềnh dàng
Chim bắt đầu vội vã
Có đám mây mùa hạ
Vắt nửa mình sang thu...
(Hữu Thỉnh, Sang thu, SGK Ngữ văn 9, tập 2, tr.48, Nxb Giáo dục Việt Nam, 2019)
Từ đó, nhận xét về vẻ đẹp tâm hồn nhà thơ trong khoảnh khắc giao mùa từ hạ sang thu.
2. Đáp án Đề thi vào 10 môn Ngữ văn Sở GD&ĐT Lào Cai
I. Phần đọc hiểu
Câu số 1: Phương thức biểu đạt chính trong đoạn văn bản trên là miêu tả
Câu số 2: Tác dụng của biện pháp tu từ so sánh được sử dụng ở trong câu văn " Bầu trời tự do đẹp như một thảm nhung khổng lồ" đó là: Gợi lên vẻ đẹp của bầu trời ban đêm, tấm thảm nhung thì có đặc tính đó là mềm mịn cho nên bầu trời đêm mịn và không một gợn mây từ đó thì mở ra một không gian cao rộng lớn
Câu số 3: Nội dung chính của đoạn trích trên đó là: Nêu lên ước mơ của con người lúc tuổi thơ
Câu số 4: Qua hình ảnh đó thì tác giả muốn nói đó là:
Cánh diều không chỉ là một đối tượng vật lý mà còn là biểu tượng của những kỷ niệm và cảm xúc sâu sắc trong tuổi thơ của tác giả. Đó là những kỉ niệm đẹp, những khoảnh khắc đong đầy niềm vui và sự tự do, nơi tác giả và những người bạn cùng nhau thả cánh diều trên bầu trời rộng lớn của nơi thôn quê.
Cánh diều mang trong mình một phần của tuổi thơ, một thời kỳ trong cuộc đời mà mỗi người đều ghi nhớ với sự ấm áp và bình yên. Nó là biểu tượng của sự vô tư và hồn nhiên, nơi mà mỗi động tác, mỗi cử chỉ đều được làm từ trái tim trong sáng của tuổi thơ.
II. Phần làm văn
Câu số 1:
- Nêu lên được vấn đề nghị luận
- Tiến hành giải thích vấn đề: giải thích khát vọng là gì?
Khát vọng là những mong muốn lớn lao, tốt đẹp của mỗi con người, nó mang một sức thôi thúc mạnh mẽ mà khiến họ cần phải hành động để đạt được khát vọng của bản thân. Khát vọng là một phần không thể thiếu của cuộc sống con người, là nguồn động viên mạnh mẽ đẩy họ tiến về phía trước và tạo nên những điều mới mẻ, lớn lao. Đây là những mong muốn tốt đẹp, những ước mơ cao cả mà mỗi con người đều mang trong lòng và dốc hết sức lực, nỗ lực để biến chúng thành hiện thực.
- Tiến hành phân tích và bàn luận về vấn đề:
+ Ý nghĩa của khát vọng trong cuộc sống: Khi có khát vọng thì con người sẽ phấn đấu và nỗ lực không ngừng từ đó vượt qua được những khó khăn trong cuộc sống từ đó dẫn đến thành công
+ Khát vọng khác với tham vọng: Chúng ta cần phải phân biệt được khát vọng và tham vọng
+ Phê phán những người sống không có khát vọng và sống như cỗ máy
+ Liên hệ với bản thân: Em có phải là người sống có khát vọng hay không? Hãy chia sẻ thêm về khát vọng của bản thân em
Câu số 2:
A. Mở bài
Ở nội dung phần mở bài thì cần phải giới thiệu được bài thơ " Sang thu" của Hữu Thỉnh và nêu cảm nhận khái quát và giới thiệu được 2 khổ thơ
B. Thân bài
- Khổ 1: Đó là những cảm nhận tinh tế
+ Hữu Thỉnh đã cảm nhận bằng các giác quan, lý trí về mùa thu rất riêng và mới:
- Cảm giác về khứu giác (mùi hương ổi), xúc giác( giá se) và cảm nhận bằng thị giác (sương chùng chình qua ngõ) và cảm nhận của lí trí ( hình như thu đã về)
- Tâm trạng của tác giả thì bất ngờ, ngỡ ngàng và bâng khuâng thông qua các từ ngữ như là " bỗng", "hình như"...
Ở khổ 1 thì tác giả gắn bó với quê hương, yêu làng quê và thực sự phải yêu mùa thu nơi đây thì mới có thể có những cảm nhận tinh tế như vậy
- Khổ 2:
+ Mùa thu như đã hòa chung vào cảnh vật xung quanh
+ Thiên nhiên và sự vật ở trong thời gian giao mùa đã bắt đầu chuyển sang trạng thái: sông "dềnh dàng" - chim "bắt đầu vội vã", đám mây mùa hạ "vắt nửa mình sang thu"
Hai khổ thơ vốn được tác giả sử dụng những từ ngữ dùng để chỉ trạng thái và tính chất của người để miêu tả về thiên nhiên, vì thế cảnh vật ở đây trở nên sống động và có hồn
- Nội dung và nghệ thuật
+ Nội dung đó là tình yêu thiên nhiên, quê hương đất nước của chính nhà thơ
+ Nghệ thuật : Bài thơ hấp dẫn bởi những từ ngữ gợi cảm, gợi nhiều về cảnh về tình. Nhân hóa làm cho cảnh vật có hồn, gần gũi với cuộc sống. Đây là một trong những nét làm cho bài thơ viết về mùa thu của Hữu Thỉnh rất khác so với những nhà thơ khác khi viết về mùa thu. Từ đó tạo nên nét riêng và thành công cho tác phẩm
C. Kết bài
Ở nội dung phần kết bài thì một lần nữa thể hiện lại giá trị nghệ thuật cũng như nội dung của bài thơ và nêu một cách khái quát lại những cảm xúc đó.
3. Một số lưu ý khi ôn tập thi ngữ văn vào lớp 10
Làm bài thi môn Ngữ văn để đạt kết quả cao đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ lưỡng và chiến lược. Dưới đây là một số lưu ý quan trọng để bạn có thể áp dụng khi làm bài thi vào lớp 10:
- Hiểu rõ cấu trúc đề thi: Đầu tiên, bạn cần phải hiểu rõ cấu trúc và định dạng của đề thi, bao gồm số câu hỏi, loại câu hỏi, và trọng số của từng phần. Điều này giúp bạn phân chia thời gian hiệu quả và làm bài một cách có tổ chức.
- Ôn lại kiến thức cơ bản: Trước khi bước vào kỳ thi, hãy ôn lại kiến thức cơ bản của môn Ngữ văn, bao gồm các phần văn học, ngữ pháp, và phương pháp phân tích văn bản. Điều này giúp bạn tự tin hơn khi giải quyết các câu hỏi.
- Thực hành làm bài tập: Làm nhiều bài tập thực hành từ các kỳ thi và đề thi mẫu để làm quen với cấu trúc và kiểu dáng của câu hỏi. Điều này giúp bạn nâng cao kỹ năng làm bài và làm quen với áp lực của kỳ thi.
- Tập trung vào việc phân tích văn bản: Trong phần phân tích văn bản, hãy tập trung vào việc phân tích chi tiết các yếu tố như ý đồ của tác giả, phong cách viết, cấu trúc văn bản, và ý nghĩa của các đoạn văn. Sử dụng các kỹ thuật phân tích văn bản như phân tích ngôn ngữ, phân tích cấu trúc, và phân tích ý nghĩa để trả lời câu hỏi một cách chính xác và sâu sắc.
- Lưu ý về kỹ năng viết: Trong phần viết văn, hãy chú ý đến cấu trúc của bài văn, sự logic trong triển khai ý, và đảm bảo rằng các ý được diễn đạt một cách rõ ràng và mạch lạc. Sử dụng các từ vựng phong phú và đa dạng, và hãy chú ý đến ngữ pháp và cách sử dụng câu để tránh sai sót.
- Quản lý thời gian hiệu quả: Cuối cùng, quản lý thời gian của bạn một cách hiệu quả trong suốt quá trình làm bài. Hãy chia thời gian một cách hợp lý giữa các phần của bài thi và giữ kỷ luật trong việc tuân thủ thời gian cho mỗi phần. Điều này giúp bạn hoàn thành bài thi một cách đầy đủ và đạt kết quả cao.
Trên đây là toàn bộ nội dung bài viết của chúng tôi có liên quan đến đề thi vào 10 Ngữ văn của Sở GD và ĐT Lào Cai. Mong rằng đây là những nội dung hữu ích cho các bạn trong quá trình ôn tập thi vào 10. Bên cạnh đó thì các bạn có thể tham khảo thêm: Tổng hợp các tài liệu ôn thi vào lớp 10 môn Ngữ Văn phần thơ và truyện
