1. Tài liệu ôn thi lớp 10 tác phẩm truyện
Các tác phẩm truyện là một trong những tác phẩm được sử dụng nhiều trong ôn thi truyện vào lớp 10 theo đó thì các tác phẩm truyên được sử dụng để ôn thi vào lớp 10 thì bao gồm có các tác phẩm như là tác phẩm Làng của nhà văn Kim Lân, tác phẩm Lặng lẽ Sa Pa của Nguyễn Thành Long, tác phẩm Chiêc Lược ngà của Nguyễn Quang Sáng và tác phẩm Những Ngôi sao xa xôi của Lê Minh Khuê.
Hiện nay thì các tác phẩm ôn thi lớp 10 truyện thì đều là những tác phẩm văn học khá là quen thuộc phổ biến ở đó thể hiện lên các đề tài vô cùng quan trọng đó là tình yêu làng, yêu quê hương đất nước hay là viết về con người trong cuộc kháng chiến đó cũng chính là tình yêu quê hương đất nước, yêu gia đình...
Ví dụ khi mà nhắc đến tác phẩm Làng của nhà văn Kim Lân thì ta sẽ nhớ đến rằng đây là một nhà văn chuyên viết về truyện ngắn, chủ đề viết của ông thì thường viết về nông thông và người nông dân trong các thời kỳ kháng chiến. Ông có những trang viết vô cùng đặc sắc về phong tục và về đời sống làng quê những thú chơi và sinh hoat văn hoá cổ truyền của người nông dân vùng đồng bằng bắc bộ...Ông viết bằng cảm xúc chân thực và hiểu về cảnh ngộ và tâm lý của họ.
“Làng” được viết và đăng báo trên tạp chí Văn nghệ năm 1948 – giai đoạn đầu của cuộc kháng chiến chống Pháp. Trong thời kì này thì người dân nghe theo chính sách của chính phủ: kêu gọi nhân dân ta tản cư, những người dân ở vùng địch tạm chiếm đi lên vùng chiến khu để chúng ta cùng kháng chiến lâu dài. Tác giả Kim Lân đã từng kể lại rằng “Hồi ấy gia đình tôi cũng đi sơ tán. Trên khu ở mới, có tin đồn làng tôi là làng Việt gian. Mọi người đều nhìn những người dân làng với con mắt chế giễu, khinh thường. Tôi yêu ngôi làng của tôi và không tin làng tôi lại có thể đi theo giặc Pháp. Tôi viết truyện ngắn “Làng” như thể để khẳng định niềm tin của mình và minh oan cho làng tôi”
Tóm tắt qua về văn bản: Ông hai là người làng chợ dầu và trong kháng chiến chống pháp thì ông phải đưa gia đình đi tản cư. Ông là người yêu làng của mình nên lúc nào ông cũng luôn lắng nghe và theo dõi tin tức cách mạng. Ông cảm thấy xấu hổ nhục nhã không đi đâu không gặp ai khi nghe tin làng mình theo giặc. Và cảm xúc sung sướng tự hào rạng rỡ khi nghe tin cải chính làng chợ dầu không theo giặc.
Diễn biến tâm trạng của ông Hai như sau:
- Trước khi mà ông nghe tin làng chợ Dầu theo giặc: Đó là cảm giác nhớ làng da diết, muốn được về làng, muốn tham gia kháng chiến, và luôn luôn mong muốn cho bọn Tây chết. Ở đây cảm xúc chủ yếu đố là cảm xúc yêu, nhớ và tinh thần yêu làng kháng chiến của ông Hai.
- Khi nghe tin làng chợ Dầu theo giặc:Khi nghe tin xấu ông Hai sững sờ, xấu hổ, uất ức: “cổ ông lão nghẹn ắng hẳn lại, da mặt tê rân rân. Ông lão lặng đi tưởng như không thở được”. Từ đỉnh cao của niềm vui, niềm tin ông Hai rơi xuống vực thẳm của sự đau đớn, tủi hổ vì cái tin ấy quá bất ngờ. Khi trấn tĩnh lại được phần nào, ông còn cố chưa tin cái tin ấy. Nhưng rồi những người tản cư đã kể rảnh rọt quá, lại khẳng định họ “vừa ở dưới ấy lên” làm ông không thể không tin. Niềm tự hào về làng thế là sụp đổ, tan tành trước cái tin sét đánh ấy. Cái mà ông yêu quí nhất nay cũng đã quay lưng lại với ông. Không chỉ xấu hổ trước bà con mà ông cũng tự thấy ông mất đi hạnh phúc của riêng ông, cuộc đời ông cũng như chết mất một lần nữa.
Từ lúc ấy trong tâm trí ông Hai chỉ còn có cái tin dữ ấy xâm chiếm, nó thành một nỗi ám ảnh day dứt. Nghe tiếng chửi bọn Việt gian, ông“cúi gằm mặt mà đi”. Về đến nhà ông nằm vật ra giường rồi tủi thân nhìn lũ con “nước mắt ông lão cứ giàn ra”. Bao nhiêu điều tự hào về quê hương như sụp đổ trong tâm hồn người nông dân rất mực yêu quê hương ấy. Ông cảm thấy như chính ông mang nỗi nhục của một tên bán nước theo giặc, cả các con ông cũng sẽ mang nỗi nhục ấy.
“Làng thì yêu thật, nhưng làng theo Tây mất rồi thì phải thù”. Như vậy, tình yêu làng dẫu có thiết tha, mãnh liệt đến đâu cũng không thể mãnh liệt hơn tình yêu đất nước. Đó là biểu hiện vẻ đẹp trong tâm hồn của con người Việt Nam, khi cần họ sẵn sàng gạt bỏ tình cảm riêng tư để hướng tới tình cảm chung của cả cộng đồng.
- khi nghe tin cải chính: Ông “bô bô” khoe với mọi người về cái tin làng ông bị “đốt nhẵn”, nhà ông bị “đốt nhẵn”. Nội dung lời “khoe” của ông có vẻ vô lí bởi không ai có thể vui mừng trước cảnh làng, nhà của mình bị giặc tàn phá. Nhưng trong tình huống này thì điều vô lí ấy lại rất dễ hiểu: Sự mất mát về vật chất ấy chẳng thấm vào đâu so với niềm vui tinh thần mà ông đang được đón nhận. Nhà văn Kim Lân đã tỏ ra rất sắc sảo trong việc nắm bắt và miêu tả diễn biến tâm lí của nhân vật.
>>Tải về: Xem tài liệu ôn thi lớp 10 tác phẩm truyện
2. Tài liêu ôn thi lớp 10 tác phẩm thơ
Cũng như truyện thì tác phẩm thơ cũng là một trong những tác phẩm được áp dụng vào đề thi văn lớp 10 rất nhiều các tác phẩm có thể kể đến như là Đồng chí của Chính Hữu, hay là Bài thơ về tiểu đội xe không kính của Phạm Tiến Duật, hay là bài Mùa xuân nho nhỏ của Thanh Hải, Ánh trăng của Nguyễn Duy...
Ví dụ khi nhắc đến tác phẩm Ánh trăng thì ta sẽ nghĩ ngay đến các nội dung như là vầng trăng trong quá khứ, vầng trăng trong hiện tại và cảm xúc suy ngẫm của tác giả trước vầng trăng.
- Vầng trăng trong quá khứ: Hồi chiến tranh ở rừng” – những năm tháng gian khổ, ác liệt thời chiến tranh,“vầng trăng thành tri kỉ”
-> Nghệ thuật nhân hóa : trăng là người bạn thân thiết, tri âm tri kỉ, là đồng chí cùng chia sẻ những vui buồn trong chiến trận với người lính.
Hành quân giữa đêm, trên những nẻo đường chông gai ra mặt trận, những phiên gác giữa rừng khuya lạnh lẽo, những tối nằm yên giấc dưới màn trời đen đặc, người lính đều có vầng trăng bên cạnh. Trăng ở bên, bầu bạn, cùng cảm nhận cái giá buốt nơi “Rừng hoang sương muối” (Đồng chí), cùng trải qua bao gian khổ của cuộc sống chiến đấu, cùng chia ngọt sẻ bùi, đồng cam cộng khổ; cùng hân hoan trong niềm vui thắng trận, cung xao xuyến, bồn chồn, khắc khoải mỗi khi người lính nhớ nhà, nhớ quê…
Phép liên tưởng đầy tính nghệ thuật “trần trụi với thiên nhiên”, so sánh độc đáo “hồn thiên như cây cỏ” khiến cho ta thấy rõ hơn vẻ đẹp bình dị, mộc mạc, trong sáng, rất đỗi vô tư, hồn nhiên của vầng trăng. Đó cũng chính là hình ảnh con người lúc bấy giờ: vô tư, hồn nhiên, trong sáng.
Theo đó thì vầng trăng gắn bó thân thiết với con người từ nhỏ đến lúc trưởng thành, hạnh phúc và gian lao. Trăng là vẻ đẹp của một đất nước vô cùng bình dị, một vẻ đẹp quen thuộc. Vầng trăng biểu hiện cho tình nghĩa
- Trặng của hiện tại:
Hoàn cảnh sống: Đất nước hòa bình và hoàn cảnh sống thay đổi: xa rời cuộc sống giản dị của quá khứ, con người được sống sung túc trong “ánh điện cửa gương” - cuộc sống đầy đủ, tiện nghi, khép kín trong những căn phòng hiện đại, xa rời thiên nhiên.
“Vầng trăng đi qua ngõ – như người dưng qua đường”: Vầng trăng bây giờ đối với người lính năm xưa giờ chỉ là dĩ vãng, dĩ vãng nhạt nhòa của quãng thời gian xa xôi nào đó. Biện pháp nhân hóa, so sánh -> “Vầng trăng tình nghĩa” trở thành “người dưng qua đường”. Vầng trăng vẫn “đi qua ngõ”, vẫn tròn đầy, vẫn thủy chung tình nghĩa, nhưng con người đã quên trăng, hờ hững, lạnh nhạt, dửng dưng đến vô tình. Vầng trăng giờ đây bỗng trở thành người xa lạ, chẳng còn ai nhớ, chẳng còn ai hay biết. -> Rõ ràng, khi thay đổi hoàn cảnh, con người có thể dễ dàng quên đi quá khứ, có thể thay đổi về tình cảm.Nói chuyện quên nhớ ấy, nhà thơ đã phản ánh một sự thực trong xã hội thời hiện đại.
Con người khi mà gặp lại vầng trăng trong một tình huống bất ngờ. sự xuất hiện bất ngờ của vầng trăng khiến nhà thơ ngỡ ngàng, bối rối, gợi cho nhà thơ bao kỉ niệm nghĩa tình.
- Cảm xúc cũng như là suy ngẫm của tác giả trước vầng trăng: Với tư thế “ngửa mặt lên nhìn mặt” người đọc cảm nhận sự lặng im, thành kính và trong phút chốc cảm xúc dâng trào khi gặp lại vầng trăng: “có cái gì rưng rưng”. Rưng rưng của những niềm thương nỗi nhớ, của những lãng quên lạnh nhạt với người bạn cố tri; của một lương tri đang thức tỉnh sau những ngày đắm chìm trong cõi u mê mộng mị; rưng rưng của nỗi ân hận ăn năn về thái độ của chính mình trong suốt thời gian qua. Một chút áy náy, một chút tiếc nuối, một chút xót xa đau lòng, tất cả đã làm nên cái “rưng rưng”, cái thổn thức trong sâu thẳm trái tim người lính.
Hình ảnh “ánh trăng im phăng phắc” mang ý nghĩa nghiêm khắc nhắc nhở, là sự trách móc trong lặng im. Chính cái im phăng phắc của vầng trăng đã đánh thức con người, làm xáo động tâm hồn người lính năm xưa. Con người “giật mình” trước ánh trăng là sự bừng tỉnh của nhân cách, là sự trở về với lương tâm trong sạch, tốt đẹp. Đó là lời ân hận, ăn năn day dứt, làm đẹp con người.
>> Xem thêm tác phẩm thơ ôn thi vào 10
3. Một số lưu ý khi ôn thi vào lớp 10 môn Ngữ văn
Môn ngữ văn là một trong những môn thi bắt buộc và chính thức được sử dụng để tuyển sinh vào lớp 10, theo đó thì việc học tập tốt và hoàn thành bài thi văn tốt là một trong những yêu cầu bắt buộc để cho các bạn có thể học tập môn học tốt nhất có thể. Một số lưu ý như sau để các bạn có thể học văn tốt và thi tốt như sau:
Đọc nhiều và đa dạng: Hãy đọc nhiều loại tác phẩm văn học, bao gồm tiểu thuyết, truyện ngắn, thơ, tiểu luận, và bài phê bình. Điều này giúp bạn hiểu rõ các thể loại văn học và cách tác giả sử dụng ngôn ngữ để truyền đạt ý nghĩa.
Chú ý đến bối cảnh và tác giả: Hiểu rõ bối cảnh lịch sử và xã hội khi tác phẩm được viết. Tìm hiểu về tác giả, cuộc đời và tư duy của họ để có cái nhìn sâu hơn về tác phẩm.
Thực hành viết hàng ngày: Viết hàng ngày giúp cải thiện kỹ năng viết của bạn. Bạn có thể thử viết nhật ký, bài luận, hoặc thậm chí là thử sức viết truyện. Hãy lưu ý phong cách và cấu trúc câu chữ.
Hiểu rõ cấu trúc và ngữ pháp: Học cách viết đoạn văn và bài luận có cấu trúc rõ ràng. Đảm bảo sử dụng ngữ pháp đúng và hiểu cách sử dụng từ vựng một cách chính xác.
Phân tích tác phẩm: Hãy thực hành phân tích các đoạn văn, đoạn thơ hoặc bài luận. Tìm hiểu cách tác giả sử dụng các yếu tố văn học như biểu đạt, hình ảnh hóa, biến thể, và ý nghĩa sâu xa.
Dự thảo và chỉnh sửa: Sau khi viết, hãy luôn dự thảo và chỉnh sửa bài viết của bạn. Kiểm tra lỗi chính tả, ngữ pháp và sắp xếp ý một cách logic.
Tìm hiểu thêm qua tài liệu tham khảo: Đọc các bài giảng, sách và tài liệu tham khảo khác để hiểu rõ hơn về lý thuyết văn học và phê bình.
Tham gia vào cuộc thảo luận: Tham gia vào cuộc thảo luận về tác phẩm văn học với giáo viên và bạn bè. Đây là cách tốt để mở rộng kiến thức và suy nghĩ sâu hơn về tác phẩm.
Xây dựng từ vựng: Mở rộng từ vựng của bạn bằng cách đọc sách và sử dụng từ điển. Từ vựng phong phú sẽ giúp bạn truyền đạt ý tưởng một cách chính xác và phong cách.
Thực hành làm bài tập: Làm nhiều bài tập và đề thi mẫu để làm quen với cấu trúc của đề thi và cách trả lời các câu hỏi.
Quản lý thời gian hợp lý: Khi làm bài thi, hãy quản lý thời gian một cách hiệu quả để hoàn thành toàn bộ bài thi.
Tạo lịch học tập hợp lý: Lập kế hoạch học tập và tuân thủ nó. Đảm bảo bạn có đủ thời gian cho việc đọc, viết, và ôn tập.
Tìm sự hỗ trợ: Nếu bạn gặp khó khăn trong việc học Ngữ Văn, đừng ngần ngại xin sự hỗ trợ từ giáo viên hoặc bạn bè.
>> Tham khảo thêm: Đề đọc hiểu ngữ văn 10 có đáp án
Vui lòng liên hệ 19006162 hoặc qua địa chỉ email lienhe@luatminhkhue.vn để có thêm thông tin hữu ích
