Đề về đọc hiểu Ngữ văn 10 có đáp án

1. Đề đọc hiểu ngữ văn lớp 10 có đáp án - đề số 1

Người xưa có ví: “Con chiên ăn cỏ, đâu phải để nhả cỏ, mà là để biến thành những bộ lông mướt đẹp. Con tằm ăn dâu, đâu phải để nhả dâu, mà là để nhả tơ”. Học mà không “tiêu hóa”, có khác nào con chiên nhả cỏ, con tằm nhả dâu. Người ta rồi cũng chẳng khác nào cái máy thu thanh, chỉ lặp lại những gì kẻ khác đã nói. Học như thế, không có lợi ích gì cho mình mà còn hạ phẩm cánh của con người ngang với máy móc. Georges Duhamel có nói: “Đừng sợ máy móc bên ngoài, hãy sợ máy móc của cõi lòng”. Một xã hội mà con người chỉ còn là một bộ máy thì sứ mạng của văn hóa đã đến ngày cùng tận rồi, mà tinh thần loài người cũng đến lúc diệt vong, có xác mà không hồn. Học mà đưa con người đến tình trạng ấy, tôi tưởng thà đừng học có hơn không? Cái hiểm trạng của xã hội này nay phần lớn phải chăng một phần nào đều do những bộ óc học thức “nửa mùa” ấy gây nên?

(Trích Tôi tự học, Nguyễn Duy Cần, NXB Trẻ)

Câu 1: Đoạn trích trên bàn luận về vấn đề nào?

Câu 2: Liệt kê những câu hỏi tu từ trong đoạn trích trên và nêu tác dụng.

Câu 3: Tác giả so sánh việc học mà không “tiêu hóa” với những hình ảnh nào?

Câu 4: Anh/ chị có đồng tình với quan điểm “Một xã hội mà con người chỉ còn là một bộ máy thì sứ mạng của văn hóa đã đến ngày cùng tận rồi, mà tinh thần loài người cũng đến lúc diệt vong” hay không? Vì sao?

Đáp án

Câu 1: Hiện tượng học máy và cách nó tương tác với sự chuyển hóa kiến thức trong xã hội. Đây là một chủ đề hết sức quan trọng và đáng quan ngại. Cụ thể, máy móc có thể thu thập dữ liệu và tiến hành phân tích thống kê, nhưng nó không thể hiểu bản chất, ngữ cảnh và các yếu tố phi số học trong kiến thức. Điều này đặt ra một loạt thách thức khi chúng ta cố gắng sử dụng trí tuệ nhân tạo để chuyển đổi thông tin thành kiến thức có giá trị cho xã hội.

Câu 2: Trong đoạn trích có nhưng câu hỏi tu từ cụ thể đó là:

- Học mà đưa con người đến tình trạng ấy, tôi tưởng thà đừng học có hơn không?

- Cái hiểm trạng của xã hội này nay phần lớn phải chăng một phần nào đều do những bộ óc học thức “nửa mùa” ấy gây nên?

Các câu hỏi tự đặt ra không chỉ thể hiện sự thái độ bức xúc và phê phán của tác giả đối với sự phức tạp của hiện tượng học máy, mà còn đặt ra một loạt tác hại mà việc học sai lầm có thể gây ra đối với xã hội. Hơn nữa, chúng cũng có thể nâng cao sự diễn đạt và hiệu quả trong việc truyền đạt thông điệp. Câu hỏi này không chỉ thể hiện sự bức xúc của tác giả đối với tốc độ phát triển của trí tuệ nhân tạo mà còn đặt ra một cảnh báo quan trọng về việc học máy không đúng cách có thể dẫn đến sự thay đổi cấu trúc xã hội mà chúng ta chưa từng trải qua. Điều này làm nổi bật tác hại tiềm ẩn của việc áp dụng công nghệ mà không có sự thận trọng và kiểm soát cần thiết. Ngoài ra, việc đặt câu hỏi này giúp tăng cường hiệu quả trong việc truyền đạt thông điệp, bởi nó buộc người đọc hoặc người nghe phải tập trung vào vấn đề quan trọng và đáng suy ngẫm. Câu hỏi này không chỉ gợi mở, mà còn khám phá sâu vào tầm ảnh hưởng của học máy móc trong một xã hội đang chuyển đổi và biến đổi.

Câu 3: Tác giả đã sử dụng một so sánh nguyên bản và ví dụ mô tả đầy tượng trưng khi nói về việc học mà không "tiêu hóa". Cụ thể, tác giả đã liên kết hình ảnh của con chiên nhả cỏ và con tằm nhả dâu để minh họa điều này.

Câu 4: Tác giả đã táo bạo và mạnh mẽ khi khẳng định quan điểm rằng "Một xã hội mà con người chỉ còn là một bộ máy thì sứ mạng của văn hóa đã đến ngày cùng tận rồi, mà tinh thần loài người cũng đến lúc diệt vong." Em hoàn toàn đồng tình với quan điểm này, và dưới đây là những lý do vì sao em ủng hộ nó:

- Mất đi sự sáng tạo và đời sống tinh thần nghèo nàn: Học máy móc, mặc dù mang lại tiện ích và tốc độ, nhưng nó đe dọa tới sự sáng tạo và tinh thần khám phá của con người. Khi mọi thứ trở nên tự động và dựa vào thuật toán, khả năng tạo ra điều mới mẻ và đột phá sẽ bị hạn chế. Điều này dẫn đến một đời sống tinh thần nghèo nàn và thiếu sự hứng thú.

- Không thể tác động của sản phẩm văn hóa và nghệ thuật: Khi con người chỉ trở thành người tiêu dùng thông tin và không có sự tham gia sáng tạo, các sản phẩm văn hóa và nghệ thuật sẽ không còn khả năng tác động đến tâm hồn và tư duy của họ. Văn hóa và nghệ thuật thường là nguồn cảm hứng và thách thức tư duy của con người, và mất đi khả năng này sẽ làm cho cuộc sống trở nên kháng khói và thiếu hứng thú.

- Đình trệ và không thể phát triển xã hội: Nếu con người không đóng góp kiến thức và kỹ năng chuyên môn của họ trong xã hội, xã hội sẽ bị đình trệ và không thể phát triển. Mỗi lĩnh vực đòi hỏi sự chuyên môn sâu và đóng góp từ những người hiểu rõ về nó. Nếu con người chỉ trở thành người thực hiện các tác vụ cơ bản, sự phát triển xã hội sẽ bị hạn chế và chậm trễ.

Như vậy, quan điểm của tác giả về việc học máy móc đe dọa tới tinh thần loài người và sứ mạng của văn hóa là một quan điểm đúng đắn, và chúng ta cần tập trung vào việc duy trì sự tham gia sáng tạo và đóng góp của con người trong xã hội để đảm bảo sự phát triển và thăng tiến của chúng ta.

2. Đề đọc hiểu ngữ văn lớp 10 có đáp án - đề số 2

Đọc đoạn văn sau và trả lời câu hỏi:

“Bản lĩnh là khi bạn dám nghĩ, dám làm và có thái độ sống tốt. Muốn có bản lĩnh bạn cũng phải kiên trì luyện tập. Chúng ta thường yêu thích những người có bản lĩnh sống. Bản lĩnh đúng nghĩa chỉ có được khi bạn biết đặt ra mục tiêu và phương pháp để đạt được mục tiêu đó. Nếu không có phương pháp thì cũng giống như bạn đang nhắm mắt chạy trên con đường có nhiều ổ gà.

Cách thức ở đây cũng rất đơn giản. Đầu tiên, bạn phải xác định được hoàn cảnh và môi trường để bản lĩnh được thể hiện đúng lúc, đúng nơi, không tùy tiện. Thứ hai bạn phải chuẩn bị cho mình những tài sản bổ trợ như sự tự tin, ý chí, nghị lực, quyết tâm... Điều thứ ba vô cùng quan trọng chính là khả năng của bạn. Đó là những kỹ năng đã được trau dồi cùng với vốn tri thức, trải nghiệm. Một người mạnh hay yếu quan trọng là tùy thuộc vào yếu tố này.

Bản lĩnh tốt là vừa phục vụ được mục đích cá nhân vừa có được sự hài lòng từ những người xung quanh. Khi xây dựng được bản lĩnh, bạn không chỉ thể hiện được bản thân mình mà còn được nhiều người thừa nhận và yêu mến hơn.”

(Tuoitre.vn - Xây dựng bản lĩnh cá nhân)

Câu 1: Xác định phương thức biểu đạt chính của đoạn văn trên.

Câu 2: Trong đoạn văn, những từ ngữ nào được lặp lại nhiều lần? Cách dùng từ ngữ như vậy có tác dụng gì?

Câu 3: Theo anh/chị, một người có bản lĩnh sống phải là người như thế nào?

Câu 4: Theo tác giả, thế nào là người bản lĩnh?

Đáp án

Câu 1: Phương thức biểu đạt chính trong bài viết là nghị luận, một cách tiếp cận phân tích và thuyết phục tinh tế để trình bày và chứng minh quan điểm. Nghị luận là một công cụ quan trọng để diễn đạt ý kiến và thuyết phục người đọc hoặc người nghe. Nó đòi hỏi người viết hoặc diễn thuyết phải xây dựng một loạt lập luận, chứng minh và bảo vệ quan điểm của họ. Điều này thường bao gồm việc sử dụng dẫn chứng, logic, và sự phân tích để làm cho quan điểm của họ trở nên rõ ràng và thuyết phục hơn.

Câu 2: Trong đoạn văn này, chúng ta có thể thấy rằng từ ngữ "bản lĩnh," "mục tiêu," và "phương pháp" đã được lặp lại nhiều lần.

Sự lặp như vậy không chỉ là một kỹ thuật viết văn thông thường mà còn mang mục tiêu tạo ra một sự liên kết sâu sắc trong văn bản. Bằng cách làm như vậy, tác giả đã cố gắng làm cho các câu trong đoạn văn này trở nên thống nhất và liên quan chặt chẽ đến một chủ đề cốt yếu. Sự lặp này giúp tạo ra một sự nhấn mạnh về bản lĩnh, mục tiêu, và phương pháp, từ đó tạo nên một tầm nhìn toàn diện về sự tương quan của chúng trong ngữ cảnh cụ thể của văn bản. Điều này giúp đảm bảo sự thống nhất trong việc truyền đạt ý nghĩa và tạo nên một cấu trúc mạch lạc trong bài viết, giúp người đọc dễ dàng theo dõi và hiểu rõ hơn về chủ đề được trình bày.

Câu 3: Theo em, một người sống có bản lĩnh thì phải:

- Để trở thành một người bản lĩnh, chúng ta cần tiếp tục trau dồi tri thức, tích luỹ kinh nghiệm và phát triển kĩ năng cá nhân. Tuy nhiên, điều quan trọng hơn cả là dám nghĩ lớn, dám hành động quyết liệt và dám chấp nhận trách nhiệm.

- Một người bản lĩnh luôn sở hữu ý chí mạnh mẽ, quyết tâm bất khuất và nghị lực không bao giờ phai nhạt. Họ không ngừng đặt ra mục tiêu và nỗ lực hết mình để thực hiện chúng.

- Ngoài ra, đặc điểm khác của người bản lĩnh là sự độc lập trong suy nghĩ và chính kiến riêng trong mọi vấn đề. Họ không sợ đối mặt với ý kiến trái chiều và sẵn sàng bảo vệ quan điểm của mình. Họ dám đương đầu với mọi thử thách, vượt qua khó khăn để đạt được những điều mà họ mong muốn.

Sự bản lĩnh không chỉ đơn thuần là việc tích luỹ kiến thức và kỹ năng, mà còn đòi hỏi lòng dũng cảm, sự quyết tâm và ý thức rõ ràng về mục tiêu cuộc sống. Chúng ta cần nỗ lực không ngừng để trở thành người bản lĩnh, luôn sẵn sàng đối mặt với mọi khó khăn và không từ bỏ dưới bất kỳ tình huống nào.

Câu 4: Theo quan điểm của tác giả, người có bản lĩnh là những cá nhân tinh thần dám dẽo đầu vượt qua những ranh giới, họ không ngần ngại khi phải đối mặt với thách thức và luôn sở hữu một thái độ sống tích cực, hướng đến mục tiêu và giá trị của cuộc sống. Đây là một khía cạnh quan trọng trong việc hiểu về tinh thần bản lĩnh và cách nó có thể thể hiện trong cuộc sống hàng ngày.

Người bản lĩnh không chỉ đơn giản là dám nghĩ và dám làm, họ còn thể hiện tinh thần sáng tạo và khả năng tìm kiếm giải pháp đối mặt với những thách thức khó khăn. Họ không ngại đưa ra những ý tưởng đột phá và làm việc một cách quyết đoán để thực hiện chúng. Hơn nữa, người bản lĩnh không chỉ có thái độ sống tốt trong việc đối mặt với khó khăn, mà còn trải nghiệm niềm vui và hạnh phúc trong cuộc sống hàng ngày. Họ biết cách tận hưởng mỗi khoảnh khắc và tạo ra những giá trị đích thực trong cuộc sống của họ.

Ngoài ra, các bạn có có thể tham khảo thêm bài viết: Đề tham khảo đọc hiểu môn Văn thi vào 10 mới nhất. Trân trọng./.