1. Đề xuất bổ sung các hành vi bạo lực gia đình
Dự thảo Luật Phòng, chống bạo lực gia đình (sửa đổi) đã đề xuất bổ sung thêm một số hành vi bạo lực gia đình như sau:
- Hành hạ, ngược đãi, đánh đập hoặc hành vi cố ý khác xâm hại đến sức khoẻ, tính mạng.
- Lăng mạ hoặc hành vi cố ý khác xúc phạm danh dự, nhân phẩm.
- Cô lập, xua đuổi hoặc gây áp lực thường xuyên về tâm lý gây tổn hại về thể chất, tinh thần.
- Ngăn cản thành viên gia đình tham gia các hoạt động hợp pháp. (Hành vi bổ sung)
- Ngăn cản việc thực hiện quyền, nghĩa vụ trong các mối quan hệ giữa các thành viên gia đình với nhau.
- Phát tán hình ảnh, thông tin, tài liệu riêng tư của thành viên gia đình khi chưa được sự đồng ý của người có liên quan. (Hành vi bổ sung)
- Cưỡng ép quan hệ tình dục.
- Cưỡng ép thực hiện các hành vi tình dục mà vợ hoặc chồng không mong muốn. (Hành vi bổ sung)
- Cưỡng ép nghe, xem âm thanh, hình ảnh khiêu dâm. (Hành vi bổ sung)
- Cưỡng ép tảo hôn; cưỡng ép kết hôn; cưỡng ép ly hôn hoặc cản trở hôn nhân tự nguyện, tiến bộ.
- Chiếm đoạt, huỷ hoại hoặc có hành vi cố ý khác chiếm đoạt, hủy hoại tài sản riêng của thành viên gia đình hoặc tài sản chung của thành viên gia đình.
- Cưỡng ép thành viên gia đình lao động quá sức, đóng góp tài chính quá khả năng của họ.
- Kiểm soát tài sản, thu nhập của thành viên gia đình nhằm tạo ra tình trạng phụ thuộc về tài chính.
- Có hành vi trái pháp luật buộc thành viên gia đình rời khỏi chỗ ở.
2. Bổ sung 5 nhóm hành vi bạo lực gia đình
Bạo lực gia đình là một vấn đề nhức nhối, thời gian qua xuất hiện nhiều hành vi bạo lực gia đình, xâm hại nghiêm trọng đến tính mạng, sức khỏe, nhân phẩm, danh dự, tự do, tài sản của các thành viên gia đình, gây bất bình trong xã hội.
Để hoàn thiện thêm dự thảo luật này, góp phần nâng cao hiệu quả đấu tranh phòng, chống bạo lực gia đình, đại biểu cho rằng, trên cơ sở thông báo kết luận và gợi ý thảo luận của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, nhiệm vụ đầu tiên và quan trọng nhất là phải xác định cho được, xác định cho đúng, xác định cho đủ hành vi bạo lực gia đình. Tuy nhiên, nghiên cứu quy định tại khoản 1 Điều 3 dự thảo luật về 15 nhóm hành vi bạo lực gia đình, tham chiếu với quy định của Bộ luật Hình sự 2015 và Nghị định số 144/2021/NĐ-CP, đại biểu cho rằng còn thiếu 5 nhóm hành vi sau đây:
- Hành vi xâm phạm quyền tự do của con người, quyền tự do dân chủ của thành viên gia đình, như: Dùng vũ lực, đe dọa dùng vũ lực hoặc dùng thủ đoạn khác ngăn cản, ép buộc thành viên gia đình lập hội, hội họp hợp pháp; ngăn cản, ép buộc thành viên gia đình thực hiện quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo, theo hoặc không theo một tôn giáo nào; cản trở việc khiếu nại, tố cáo, thực hiện quyền tự do ngôn luận báo chí tiếp cận thông tin; cản trở thành viên gia đình tham gia các hoạt động trong các lĩnh vực chính trị, kinh tế, lao động, giáo dục và đào tạo, khoa học và công nghệ, văn hóa, thông tin, thể dục thể thao, y tế.
- Hành vi xâm phạm quyền sở hữu của các thành viên gia đình như chiếm giữ trái phép, sử dụng trái phép, cố ý làm hư hỏng tài sản.
- Hành vi bạo lực về tâm lý, kinh tế như cô lập, xua đuổi, gây áp lực thường xuyên về tâm lý, kích động tình dục, lạm dụng thân thể đối với thành viên gia đình; ép buộc thành viên gia đình làm công việc nặng nhọc, nguy hiểm, tiếp xúc với chất độc hại hoặc làm những công việc khác trái với quy định của pháp luật về lao động; ép buộc thành viên gia đình đi xin ăn hoặc lang thang kiếm sống.
- Hành vi vi phạm quy định về chăm sóc, nuôi dưỡng, cấp dưỡng như từ chối, trốn tránh nghĩa vụ cấp dưỡng giữa vợ và chồng sau khi ly hôn; từ chối hoặc trốn tránh nghĩa vụ nuôi dưỡng giữa anh chị em với nhau; giữa ông bà nội, ông bà ngoại và cháu; từ chối, trốn tránh nghĩa vụ cấp dưỡng, nuôi dưỡng cha mẹ, nghĩa vụ cấp dưỡng chăm sóc con sau khi ly hôn theo quy định của pháp luật.
- Hành vi sử dụng, truyền bá thông tin, hình ảnh, âm thanh nhằm kích động hành vi bạo lực gia đình.
Để không sót, lọt hành vi vi phạm, nâng cao hiệu quả phòng, chống bạo lực gia đình, nhất là trong bối cảnh tình hình bạo lực gia đình, đại biểu đề nghị Ban soạn thảo tiếp tục nghiên cứu, rà soát, bổ sung vào dự thảo luật những hành vi nêu trên. Ngoài ra, để bảo đảm tính chặt chẽ, khoa học, logic, dễ tiếp cận, dễ thực hiện, tránh trùng lặp, sót lọt hành vi bạo lực gia đình, nên phân hành vi bạo lực gia đình thành 6 nhóm trên cơ sở khách thể bị hành vi bạo lực gia đình xâm hại:
+ Nhóm 1 là các hành vi xâm phạm tính mạng, sức khỏe.
+ Nhóm 2 là các hành vi xâm phạm nhân phẩm, danh dự.
+ Nhóm 3 là các hành vi xâm phạm sở hữu kinh tế.
+ Nhóm 4 là các hành vi xâm phạm quyền tự do của con người, quyền tự do dân chủ của công dân.
+ Nhóm 5 là các hành vi xâm phạm chế độ hôn nhân và gia đình.
+ Nhóm 6 là các hành vi xâm phạm an toàn công cộng, trật tự công cộng.
3. Trách nhiệm tố giác khi phát hiện hành vi bạo lực gia đình
Việc ngăn chặn xử lý hành vi bạo lực gia đình chỉ phát huy hiệu quả khi thông tin về hành vi bạo lực gia đình được phản ánh kịp thời đến cơ quan, tổ chức, người có thẩm quyền. Kênh thông tin quan trọng, kịp thời và chuẩn xác là từ chính người bị bạo lực gia đình và thành viên trong gia đình. Nếu họ im lặng thì thường khó khăn khi giải quyết. Vì vậy, cần quy định trách nhiệm của người bị bạo lực gia đình và thành viên gia đình báo tin cho cơ quan, tổ chức, người có thẩm quyền khi có hành vi bạo lực gia đình.
Dù việc bổ sung trách nhiệm này có thể chưa đạt kết quả, tác động lớn ngay song sẽ làm cơ sở cho quá trình đi vào tâm thức hàng ngày của người bị bạo lực gia đình, thành viên trong gia đình, từ đó dần hình thành ý thức tự giác về trách nhiệm pháp lý, có ý nghĩa là công cụ sắc bén để phòng ngừa, ngăn chặn hành vi bạo lực gia đình.
Để dự thảo Luật phòng chống bạo lực gia đình khả thi hơn cần bổ sung quy định chi tiết về trách nhiệm khắc phục hậu quả với người bị bạo lực. Vì phần lớn người bị bạo lực là người thân trong một gia đình có tài sản chung với người bạo lực nên việc giải quyết yêu cầu khi bồi thường thiệt hại chắc chắn gặp khó khăn, khó áp dụng trong thực tế.
Về trách nhiệm của thành viên gia đình, đại biểu nhấn mạnh, cần thiết bổ sung trách nhiệm thông báo tin tố giác tới cơ quan chức năng về hành vi bạo lực gia đình mà mình phát hiện hoặc khi đã làm hết trách nhiệm mà không thể góp phần chấm dứt tình trạng bạo lực gia đình. Đây là kênh thông tin quan trọng góp phần thực hiện kịp thời, có hiệu quả các biện pháp để chống bạo lực gia đình...
Xem thêm: Hành vi bạo lực trong gia đình sẽ bị xử phạt thế nào?
Như vậy trên đây là toàn bộ thông tin về Đề xuất bổ sung các hành vi bạo lực gia đình mà Công ty Luật Minh Khuê muốn gửi đến quý khách mang tính tham khảo. Nếu quý khách còn vướng mắc về vấn đề trên hoặc mọi vấn đề pháp lý khác, quý khách hãy vui lòng liên hệ trực tiếp với chúng tôi qua Luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến theo số điện thoại 1900.6162 để được Luật sư tư vấn pháp luật trực tiếp qua tổng đài kịp thời hỗ trợ và giải đáp mọi thắc mắc.
Nếu quý khách cần báo giá dịch vụ pháp lý thì quý khách có thể gửi yêu cầu báo phí dịch vụ đến địa chỉ email: lienhe@luatminhkhue.vn để nhận được thông tin sớm nhất! Rất mong nhận được sự hợp tác và tin tưởng của quý khách! Luật Minh Khuê xin trân trọng cảm ơn!
