1. Đến tháng 4/2024 không còn tình trạng tàu cá Việt Nam khai thác hải sản trái phép

Đến tháng 4/2024, cả nước Việt Nam đã chứng kiến một bước tiến đáng kể trong cuộc chiến chống lại việc khai thác hải sản trái phép trên biển. Thông báo số 54/TB-VPCP ngày 16/02/2024 đã phản ánh sự quyết tâm của Chính phủ thông qua kết luận của Phó Thủ tướng tại cuộc họp lần thứ 9 của Ban Chỉ đạo quốc gia về chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không tuân thủ quy định (IUU), do Văn phòng Chính phủ ban hành.

Trong thông báo này, yêu cầu được đặt ra cho các ban, bộ, ngành, ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố ven biển phải tập trung cao điểm và huy động mọi nguồn lực để triển khai đồng bộ các nhiệm vụ và giải pháp chống khai thác IUU, theo đúng chỉ đạo của Thường trực Ban Bí thư, của Chính phủ, và Thủ tướng Chính phủ. Đặc biệt, việc thực thi Công điện số 1058/CĐ-TTg ngày 4 tháng 11 năm 2023 cũng được nhấn mạnh.

Đề xuất rõ ràng là không thể lơ là, chủ quan trong việc thực hiện các nhiệm vụ này. Sự kiên quyết cần được thể hiện trong việc xử lý nghiêm túc các tổ chức và cá nhân không tuân thủ và vi phạm quy định pháp luật, đặc biệt là những người không hoàn thành chức trách và nhiệm vụ được giao. Điều này sẽ giúp duy trì nỗ lực chung của cả nước trong việc gỡ bỏ "Thẻ vàng" của Việt Nam.

Ngoài ra, việc động viên, khen thưởng và khích lệ các tấm gương điển hình trong chống khai thác IUU cũng được đặt ra để tạo động lực cho các cấp quản lý và ngư dân tham gia vào cuộc chiến này.

Một mục tiêu cụ thể được đặt ra là đến tháng 4 năm 2024, không còn tình trạng tàu cá Việt Nam đi khai thác hải sản trái phép ở vùng biển nước ngoài. Điều này yêu cầu sự đồng loạt trong việc điều tra, xét xử các trường hợp vi phạm pháp luật liên quan đến môi giới, móc nối đưa tàu cá và ngư dân đi khai thác bất hợp pháp ở vùng biển nước ngoài. Việc này được xem như một biện pháp răn đe và tuyên truyền rộng rãi để ngăn chặn tình trạng vi phạm trong tương lai.

Nhìn chung, thông báo này thể hiện sự quyết tâm của Chính phủ và các cấp quản lý trong việc xử lý vấn đề khai thác hải sản bất hợp pháp và một cam kết mạnh mẽ để đảm bảo bền vững và phát triển của ngành ngư nghiệp Việt Nam.

2. Chủ tịch Uỷ ban nhân dân các tỉnh thành phố trung ương ven biển có nhiệm vụ gì trong chống khai thác hải sản bất hợp pháp ?

Chủ tịch Uỷ ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương ven biển đóng vai trò quan trọng trong cuộc chiến chống khai thác hải sản bất hợp pháp. Với nhiệm vụ được giao, họ phải tập trung lãnh đạo, chỉ đạo và bố trí đủ nguồn lực để đảm bảo các cơ quan, lực lượng chức năng tại địa phương có thể giải quyết dứt điểm các vấn đề tồn tại và hạn chế trong việc khai thác hải sản bất hợp pháp. Cụ thể, Chủ tịch Uỷ ban nhân dân phải:

- Tăng cường công tác tuyên truyền và vận động: Chủ trì các hoạt động tuyên truyền với nhiều hình thức và đối tượng khác nhau để nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của cộng đồng. Đặc biệt, họ phải tập trung vào việc áp dụng các biện pháp từ trong bờ để kịp thời phát hiện và ngăn chặn hành vi khai thác bất hợp pháp trên biển.

- Điều tra và xử lý các trường hợp vi phạm: Chủ tịch phải đảm bảo rằng các trường hợp vi phạm, như tàu cá bị nước ngoài bắt giữ hoặc xử lý, được điều tra và xử lý triệt để. Điều này bao gồm cả việc điều tra và xác minh các trường hợp vi phạm ngắt kết nối VMS hoặc vận chuyển thiết bị VMS trái phép.

- Thực hiện cao điểm thực thi pháp luật: Chủ tịch phải tổ chức các hoạt động tuần tra, kiểm tra và kiểm soát hoạt động của tàu cá trên biển và tại các cảng, cửa sông, cửa biển, và các đảo trên địa bàn. Đặc biệt cần lưu ý đối với các tàu dịch vụ hậu cần đánh bắt nguồn lợi thủy sản.

- Lập danh sách các cảng cá và bến cá: Chủ tịch phải lập danh sách các cảng cá và bến cá tư nhân và truyền thống, và giám sát chặt chẽ sản lượng thủy sản khai thác tại địa phương để đảm bảo việc truy xuất nguồn gốc và tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động khai thác của ngư dân. Cần kiên quyết xử lý các trường hợp vi phạm cố ý không vào cảng bốc dỡ thủy sản để né tránh sự kiểm soát của lực lượng chức năng.

- Bảo đảm việc sử dụng thiết bị VMS: Chủ tịch phải đảm bảo rằng tất cả các tàu cá tham gia vào khai thác thủy sản phải bật thiết bị VMS 24/24h theo quy định từ khi rời cảng đến khi cập cảng. Họ cũng cần xác minh và xử lý 100% các trường hợp tàu cá vi phạm quy định về ngắt kết nối VMS hoặc vượt ranh giới cho phép trên biển.

Với những nhiệm vụ này, Chủ tịch Uỷ ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương ven biển cần phối hợp chặt chẽ với các cơ quan, tổ chức và nhân dân địa phương để đạt được mục tiêu chung trong việc bảo vệ nguồn lợi thủy sản và bảo vệ môi trường biển.

3. Đánh giá chung của Phó Thủ Tướng Chính Phủ về việc phòng chống khai thác hải sản bất hợp pháp

Phó Thủ Tướng Chính Phủ đã có một đánh giá tổng quan về công tác phòng chống khai thác hải sản bất hợp pháp, đánh giá cao sự cố gắng của các ban, bộ, ngành trung ương và địa phương trong việc thực hiện các nhiệm vụ và giải pháp chống khai thác IUU. Phó Thủ Tướng đã nhấn mạnh sự đánh giá cao và biểu dương đặc biệt đối với tỉnh Kiên Giang, là tỉnh đầu tiên tiến hành xét xử các vụ án liên quan đến việc môi giới, móc nối đưa tàu cá và ngư dân đi khai thác bất hợp pháp ở vùng biển nước ngoài, đảm bảo tính nghiêm minh của pháp luật.

Tuy nhiên, Phó Thủ Tướng cũng đã chỉ ra rằng tổng thể, tình hình vẫn còn nhiều tồn tại và hạn chế. Các vấn đề này bao gồm việc tàu cá và ngư dân tiếp tục khai thác bất hợp pháp ở vùng biển nước ngoài, sự phức tạp trong quá trình kiểm soát, xác nhận, chứng nhận và truy xuất nguồn gốc thủy sản khai thác, cũng như việc quản lý, kiểm soát tàu cá "03 không". Điều này đã dẫn đến kết quả còn rất hạn chế và không đồng bộ giữa các địa phương, không đảm bảo tính nghiêm minh của pháp luật. Theo đó thì Phó Thủ Tướng không tránh khỏi việc phải nhấn mạnh rằng, mặc dù đã có những tiến triển đáng kể, nhưng tổng thể, tình hình vẫn còn nhiều tồn tại và hạn chế đáng lo ngại. Các vấn đề này tạo nên một thách thức lớn đối với việc thực hiện chiến lược phòng chống khai thác hải sản bất hợp pháp. Trong số những vấn đề đó, có thể kể đến việc tàu cá và ngư dân vẫn tiếp tục khai thác bất hợp pháp ở vùng biển nước ngoài. Mặc dù đã có những biện pháp kiểm soát, nhưng tình trạng này vẫn diễn ra phổ biến và đặc biệt là phức tạp, khiến cho việc ngăn chặn và xử lý trở nên khó khăn hơn.

Ngoài ra, sự phức tạp trong quá trình kiểm soát, xác nhận, chứng nhận và truy xuất nguồn gốc thủy sản khai thác cũng là một vấn đề cấp bách cần được giải quyết. Việc này đòi hỏi sự hợp tác chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng và ngành công nghiệp thủy sản để đảm bảo tính minh bạch và truy xuất được nguồn gốc của các sản phẩm hải sản. Thêm vào đó, việc quản lý và kiểm soát tàu cá "03 không" cũng là một thách thức đáng kể. Tàu cá "03 không" thường là những tàu không được đăng ký hoặc không có giấy tờ hợp lệ, từ đó gây khó khăn trong việc xác định và xử lý hành vi vi phạm.

Với sự gần kề của đợt thanh tra lần thứ 5 dự kiến diễn ra vào tháng 4 năm 2024, Phó Thủ Tướng đã đặt ra yêu cầu cấp bách đối với các bộ, cơ quan có liên quan và Chủ tịch Ủy ban nhân dân 28 tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương ven biển. Họ cần tập trung lãnh đạo và chỉ đạo để giải quyết dứt điểm các tồn tại và hạn chế hiện nay, đặc biệt chú trọng vào việc thực hiện các nhiệm vụ và giải pháp cấp bách và trọng tâm trong thời gian tới để đảm bảo gỡ cảnh báo "Thẻ vàng" của EC trong năm 2024.

Nếu như các bạn còn có những vướng mắc vui lòng liên hệ với chúng tôi thông qua số điện thoại tổng đài 19006162 hoặc lienhe@luatminhkhue.vn để có thể được hướng hẫn cụ thể

Bên cạnh đó các bạn có thể tham khảo thêm: Khai thác thủy sản trái phép ở vùng biển ven bờ các tỉnh khác thì bị phạt như thế nào ?