Đi nghĩa vụ quân sự 2026 nên mang theo những gì?

Nghĩa vụ quân sự là một trong những nghĩa vụ vẻ vang và thiêng liêng nhất của công dân đối với Tổ quốc, được quy định cụ thể trong Hiến pháp và Luật Nghĩa vụ quân sự hiện hành. Bước sang giai đoạn năm 2026, công tác tuyển quân tại Việt Nam ghi nhận những bước chuyển mình quan trọng về cả cấu trúc quản lý hành chính lẫn các tiêu chuẩn kỹ thuật về sức khỏe và chế độ chính sách. Bài viết này của Luật Minh Khuê tập trung phân tích sâu rộng các khía cạnh từ nền tảng pháp lý, tiêu chuẩn sức khỏe mới theo Thông tư 105/2023/TT-BQP và Thông tư 68/2025/TT-BQP, danh mục quân nhu do Nhà nước bảo đảm, cho đến những kinh nghiệm thực tiễn tối ưu hóa đời sống sinh hoạt của tân binh trong môi trường kỷ luật quân đội.

1. Phân tích bối cảnh pháp lý và mô hình quản lý tuyển quân năm 2026

Công tác tuyển chọn và gọi công dân nhập ngũ năm 2026 được triển khai trong bối cảnh hệ thống hành chính quốc gia có những thay đổi lớn về cấp bậc quản lý. Một trong những điểm cốt lõi nhất là việc thực hiện công tác tuyển quân theo mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Điều này dẫn đến sự thay đổi đáng kể về thẩm quyền điều hành và tổ chức thực hiện.

Kể từ năm 2026, thẩm quyền giao chỉ tiêu và danh sách gọi công dân nhập ngũ được chuyển giao từ cấp huyện lên Chủ tịch Ủy ban nhân dân (UBND) cấp tỉnh quyết định. Trong khi đó, cấp xã trở thành đơn vị thực hiện trực tiếp và toàn diện các khâu sơ tuyển, gọi khám sức khỏe và gọi nhập ngũ. Sự chuyển dịch này nhằm tối ưu hóa quy trình, đảm bảo tính sát sao trong việc quản lý nguồn thanh niên tại địa phương theo phương châm "tuyển người nào chắc người đó".

Cùng với sự thay đổi về thẩm quyền, việc ứng dụng chuyển đổi số vào quản lý nghĩa vụ quân sự cũng trở thành yêu cầu bắt buộc. Công dân trong độ tuổi thực hiện nghĩa vụ quân sự hiện nay có thể thực hiện đăng ký trực tiếp hoặc trực tuyến qua các cổng dịch vụ công quốc gia, góp phần rút ngắn thời hạn đăng ký từ 10 ngày xuống còn 5 ngày. Đây là bước đột phá nhằm thực hiện Đề án 06 của Chính phủ và các nghị quyết về khoa học công nghệ, tạo điều kiện thuận lợi tối đa cho công dân và nâng cao tính minh bạch trong công tác tuyển quân.

2. Hệ thống tiêu chuẩn sức khỏe quân sự giai đoạn 2026

Tiêu chuẩn sức khỏe là điều kiện tiên quyết và quan trọng nhất để xác định khả năng phục vụ tại ngũ của công dân. Đối với đợt tuyển quân năm 2026, các tiêu chuẩn này được áp dụng theo sự giao thoa giữa Thông tư 105/2023/TT-BQP và Thông tư 68/2025/TT-BQP. Các quy định mới này cho thấy sự linh hoạt nhưng cũng vô cùng chặt chẽ trong việc sàng lọc chất lượng tân binh.

Đánh giá thể lực và chỉ số khối cơ thể (BMI)

Chỉ số BMI tiếp tục là thước đo khoa học để đánh giá thể trạng. Tuy nhiên, từ ngày 01/7/2025, ngưỡng BMI tối thiểu để không gọi nhập ngũ đã được điều chỉnh giảm từ 18.5 xuống 18.0. Điều này phản ánh sự điều chỉnh phù hợp với thực tế thể trạng của thanh niên Việt Nam hiện nay, cho phép những công dân có thể trạng mảnh khảnh nhưng vẫn đảm bảo sức bền thể lực tham gia vào hàng ngũ quân đội.

Dưới đây là bảng phân loại sức khỏe dựa trên chỉ số BMI áp dụng cho năm 2026:

Bên cạnh chỉ số BMI, tiêu chuẩn chiều cao và vòng ngực cũng được phân cấp theo từng vùng miền (Vùng 1, Vùng 2, Vùng 3) để đảm bảo tính công bằng và phù hợp với đặc điểm nhân trắc học của từng địa phương.

Tiêu chuẩn về thị lực và các bệnh khúc xạ

Một trong những thay đổi mang tính bước ngoặt đối với tân binh năm 2026 là quy định về độ cận thị. Theo Thông tư 68/2025/TT-BQP, các trường hợp cận thị từ 1.5 Diop trở xuống vẫn được xem xét nhập ngũ nếu các tiêu chuẩn sức khỏe khác đạt loại 1 hoặc loại 2. Trước đây, chỉ cần cận thị từ 1.5 Diop là công dân đã thuộc diện tạm hoãn. Sự thay đổi này nhằm mở rộng nguồn tuyển quân trong bối cảnh tỷ lệ mắc tật khúc xạ ở giới trẻ ngày càng tăng cao.

Đối với các trường hợp đã phẫu thuật mắt (Lasik, SMILE...), kết quả chấm điểm sức khỏe sẽ căn cứ vào thị lực thực tế sau mổ, nhưng điểm phân loại vẫn sẽ được cộng thêm 1 điểm để phản ánh sự phụ thuộc vào can thiệp y tế. Nếu thị lực sau mổ phục hồi hoàn hảo về mức 10/10, công dân hoàn toàn có cơ hội được xem xét gọi nhập ngũ.

Xét nghiệm cận lâm sàng và các bệnh truyền nhiễm

Quy trình khám sức khỏe năm 2026 được tăng cường tính kỹ thuật thông qua các xét nghiệm cận lâm sàng bắt buộc nhằm sàng lọc các bệnh lý tiềm ẩn và đảm bảo môi trường quân ngũ an toàn. Các hạng mục bao gồm:

• Xét nghiệm máu: Xác định công thức máu, nhóm máu, chức năng gan, thận, đường huyết và tầm soát các bệnh nguy hiểm như HIV, Viêm gan B (HBsAg), Viêm gan C (Anti-HCV).
• Xét nghiệm nước tiểu: Phát hiện các chất ma túy và kiểm tra các thông số bệnh lý đường tiết niệu.
• Chẩn đoán hình ảnh: Chụp X-quang tim phổi thẳng để tầm soát lao phổi và các bệnh lý lồng ngực; siêu âm ổ bụng tổng quát và điện tâm đồ (ECG).

Những trường hợp dương tính với HIV sẽ bị xếp loại 6 và tuyệt đối không gọi nhập ngũ. Đối với Viêm gan B, nếu ở thể không hoạt động (HBsAg dương tính nhưng chức năng gan ổn định), công dân sẽ được xếp điểm 4 và thường thuộc diện tạm hoãn trong thời bình để theo dõi sức khỏe.

3. Chế độ hậu cần: Tiêu chuẩn quân trang được cấp phát

Nhà nước và Quân đội đảm bảo cung cấp đầy đủ các nhu yếu phẩm thiết yếu cho quân nhân ngay từ ngày đầu nhập ngũ. Việc nắm rõ danh mục quân trang được cấp giúp công dân biết được những gì không cần thiết phải mua sắm thêm, từ đó giảm thiểu hành lý cồng kềnh.

Quân trang cá nhân bảo đảm cho hạ sĩ quan, binh sĩ

Dựa trên các quy định về quân nhu, danh mục quân trang cấp phát cho tân binh năm 2026 rất đầy đủ và bao quát toàn bộ nhu cầu sinh hoạt, huấn luyện.

Tất cả các vật dụng này đều được thiết kế theo quy chuẩn quân đội, đảm bảo độ bền cao và tính thống nhất trong doanh trại. Việc sử dụng quân phục đồng bộ không chỉ tạo nên diện mạo chính quy mà còn giúp xóa bỏ sự phân biệt giàu nghèo, vùng miền, gắn kết tình đồng chí giữa các chiến sĩ.

4. Cẩm nang thực tiễn: 10 vật dụng cá nhân "nhỏ mà có võ"

Mặc dù đã được cấp phát đầy đủ quân trang, thực tế sinh hoạt trong môi trường huấn luyện cường độ cao cho thấy một số vật dụng cá nhân nhỏ gọn sẽ giúp tân binh thích nghi nhanh hơn và giải quyết được các tình huống phát sinh trong đời sống tập thể.

4.1. Bút xóa và bút bi (đánh dấu tài sản)

Trong môi trường quân đội, việc nhầm lẫn đồ dùng cá nhân (quần áo, giày dép, khăn mặt) sau khi giặt phơi là tình trạng phổ biến do tất cả đều giống hệt nhau về mẫu mã và kích thước. Bút xóa là công cụ hữu hiệu để ghi tên hoặc số thứ tự lên nắp ba lô, gót giày hoặc các vị trí khó thấy trên quân phục. Việc đánh dấu này giúp giảm thiểu sự thất lạc và các mâu thuẫn không đáng có trong tiểu đội.

4.2. Dầu gió và các loại miếng dán giảm đau (Hỗ trợ huấn luyện)

Giai đoạn 3 tháng huấn luyện chiến sĩ mới là thời kỳ cơ thể phải làm quen với việc vận động liên tục dưới thời tiết khắc nghiệt. Các triệu chứng như căng cơ, đau mỏi khớp hay cảm mạo là khó tránh khỏi. Dầu gió, miếng dán Salonpas hay kem xoa bóp giúp quân nhân tự chăm sóc sức khỏe tại chỗ sau giờ huấn luyện, đảm bảo thể trạng cho các ngày tiếp theo.

4.3. Kim chỉ và cúc áo dự phòng (Duy trì tác phong)

Các hoạt động bò, lê, lăn, chuyền trên thao trường thường gây ra các hư hại nhỏ cho trang phục như đứt chỉ hoặc mất cúc áo. Điều lệnh quân đội yêu cầu quân nhân phải luôn có tác phong chỉnh tề. Việc mang theo một bộ kim chỉ nhỏ giúp chiến sĩ chủ động sửa chữa trang phục ngay tại phòng ngủ thay vì phải đợi sự hỗ trợ từ đơn vị.

4.4. Thuốc tiêu hóa và Vitamin C tăng sức đề kháng (Phòng vệ y tế)

Sự thay đổi về chế độ ăn uống và môi trường nước tại đơn vị mới có thể gây ra các vấn đề về tiêu hóa cho một số tân binh trong những tuần đầu. Các loại thuốc đau bụng cơ bản và Vitamin C sủi giúp tăng cường miễn dịch, đặc biệt quan trọng trong các đợt huấn luyện dã ngoại dài ngày.

4.5. Băng vệ sinh (Mẹo đi nghĩa vụ quân sự đặc biệt)

Dù nghe có vẻ lạ lẫm, băng vệ sinh là "bí quyết" của các thế hệ chiến sĩ bộ binh khi phải thực hiện các đợt hành quân dài ngày. Khi lót vào đế giày vải, băng vệ sinh đóng vai trò như một lớp đệm êm ái, giúp thấm hút mồ hôi chân cực tốt và ngăn ngừa tình trạng phồng rộp gan bàn chân do ma sát liên tục với đế giày cứng khi đi bộ đường dài.

4.6. Tiền lẻ (Quản lý chi tiêu căn-tin)

Mỗi hạ sĩ quan, binh sĩ đều có phụ cấp hàng tháng, nhưng việc mang theo một ít tiền mặt mệnh giá nhỏ (từ 10.000đ đến 50.000đ) là cần thiết để mua thêm nhu yếu phẩm như bánh kẹo, nước ngọt tại căn tin đơn vị. Tân binh tuyệt đối không nên mang theo số tiền lớn hoặc đồ vật quý giá để tránh việc bảo quản khó khăn và nguy cơ mất mát.

4.7. Sổ tay nhỏ và ảnh gia đình (Giá trị tinh thần)

Môi trường quân đội kỷ luật và nghiêm khắc đôi khi có thể gây ra tâm lý nhớ nhà hoặc căng thẳng. Một cuốn sổ tay nhỏ để ghi chép kỷ niệm, cảm xúc hoặc một vài tấm ảnh gia đình sẽ là nguồn động viên tinh thần to lớn, giúp chiến sĩ vượt qua những giai đoạn khó khăn nhất.

4.8. Bấm móng tay (Vệ sinh và kỷ luật)

Giữ gìn vệ sinh cá nhân, móng tay cắt ngắn gọn gàng là một phần của điều lệnh về tác phong quân nhân. Tân binh nên chọn loại bấm móng tay loại thường, không có các lưỡi dao dài hay đầu nhọn quá mức để đảm bảo an toàn và tuân thủ quy định về kiểm soát vật dụng sắc nhọn trong doanh trại.

4.9. Bột giặt và bàn chải nhỏ (Tự phục vụ)

Việc giặt giũ quân phục dã chiến dính nhiều bùn đất đòi hỏi sự hỗ trợ của các loại bàn chải giặt tay. Mặc dù đơn vị thường cung cấp dụng cụ chung, nhưng việc có riêng một chiếc bàn chải nhỏ gọn và một ít bột giặt dự phòng giúp chiến sĩ chủ động hơn trong việc giữ gìn vệ sinh quân trang.

4.10. Đồng hồ điện tử (Quản lý giờ giấc)

Thời gian trong quân ngũ được vận hành theo 11 chế độ sinh hoạt trong ngày với độ chính xác đến từng phút. Một chiếc đồng hồ điện tử bền, chống nước, có chức năng báo thức giúp tân binh chủ động trong việc báo thức sáng, tập hợp hàng ngũ và đổi gác đêm mà không phụ thuộc hoàn toàn vào tiếng còi hay loa phát thanh của đại đội.

5. Những đồ dùng bị nghiêm cấm mang vào doanh trại quân đội

Kỷ luật sắt của quân đội yêu cầu sự kiểm soát chặt chẽ đối với các vật dụng có thể gây mất an toàn, ảnh hưởng đến bí mật quân sự hoặc vi phạm lối sống văn hóa quân nhân.

Thiết bị liên lạc và điện tử

Luật pháp không cấm hoàn toàn việc mang điện thoại hay máy tính khi nhập ngũ, nhưng việc sử dụng chúng bị hạn chế cực kỳ nghiêm ngặt.

• Điện thoại di động: Thông thường, ngay sau khi nhập ngũ, tân binh phải nộp lại điện thoại cho chỉ huy đơn vị để quản lý tập trung. Việc liên lạc với gia đình thường được thực hiện qua điện thoại công cộng hoặc nhận lại điện thoại vào các ngày nghỉ cuối tuần theo chế độ quy định của đơn vị.
• Mạng xã hội: Quân nhân tuyệt đối không được quay phim, chụp ảnh các khu vực quân sự, hoạt động huấn luyện hay đăng tải những nội dung chứa bí mật quốc phòng lên mạng xã hội.

Chất kích thích và vật dụng nguy hiểm

• Tuyệt đối cấm: Rượu, bia, thuốc lá, thuốc lào và các chất kích thích khác. Các hành vi tàng trữ hoặc sử dụng chất ma túy sẽ bị xử lý kỷ luật nghiêm khắc và có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự.
• Vũ khí và hung khí: Dao sắc, kéo lớn, các vật sắc nhọn có khả năng sát thương cao hoặc tài liệu có nội dung phản động, đồi trụy là những danh mục bị cấm tuyệt đối nhằm đảm bảo an ninh nội bộ.

6. Quy định pháp luật về bảo quản và sử dụng đồ dùng cá nhân

Đời sống của người chiến sĩ được điều chỉnh bởi Điều lệnh quản lý bộ đội và các chế độ sinh hoạt hàng ngày, tạo nên sự chính quy và ngăn nắp tuyệt đối.

Chế độ làm việc và sinh hoạt (11 chế độ trong ngày)

Mọi hoạt động từ lúc thức dậy (05:00 hoặc 05:30 tùy mùa) đến lúc đi ngủ (21:30) đều được lập trình sẵn. Các vật dụng cá nhân phải được sử dụng đúng mục đích và đúng thời điểm quy định trong 11 chế độ:

• Thức dậy.
• Thể dục sáng.
• Kiểm tra sáng.
• Học tập.
• Ăn uống.
• Bảo quản vũ khí, khí tài.
• Nghỉ ngơi.
• Thể thao, tăng gia sản xuất.
• Đọc báo, nghe tin.
• Điểm danh, điểm quân số.
• Ngủ nghỉ.

Quy định về sắp xếp nội vụ (Sạch - Gọn - Thẳng)

Việc sắp xếp nội vụ là bài học đầu tiên về kỷ luật và tính tỉ mỉ. Toàn bộ đồ dùng trên giường và trong ba lô phải thống nhất theo mẫu chung của đơn vị.

• Gấp chăn màn: Chăn phải được gấp vuông vức ("vuông thành sắc cạnh"), màn gấp phẳng đặt trên khối chăn, đặt chính giữa đầu giường.
• Giày dép: Đặt trên giá giày theo quy tắc gót giày đặt sát nhau và nằm trên một đường thẳng nối mép ngoài cùng của chân giường.
• Ba lô: Đặt ngay ngắn trên giá, nắp ba lô hướng ra ngoài, mũ cối úp lên nóc ba lô với quân hiệu hướng về phía trước.

Nghĩa vụ quân sự năm 2026 là một giai đoạn có nhiều sự thay đổi tích cực về mặt chính sách và quản lý. Việc Nhà nước hạ ngưỡng BMI và điều chỉnh tiêu chuẩn thị lực cho thấy sự nỗ lực trong việc thu hút nguồn nhân lực trẻ, khỏe và có trình độ vào quân đội. Đồng thời, chế độ phụ cấp được cải thiện đáng kể theo mức lương cơ sở mới giúp đảm bảo đời sống vật chất cho chiến sĩ và gia đình.

Đối với các tân binh sắp lên đường, việc chuẩn bị kỹ lưỡng về cả quân trang (những gì Nhà nước cấp) và vật dụng cá nhân bổ trợ (như 10 món đồ "nhỏ mà có võ") sẽ giúp quá trình chuyển đổi từ đời sống dân sự sang quân ngũ trở nên thuận lợi hơn. Kỷ luật quân đội không chỉ là sự ràng buộc mà còn là môi trường rèn luyện bản lĩnh, ý chí và sức mạnh tuyệt vời cho thanh niên Việt Nam trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.