1. Khi tham gia giao thông thì người điều khiển xe máy phải tuân thủ nguyên tắc gì?

Theo quy định tại các Điều 9, Điều 11 Luật Giao thông đường bộ năm 2008 thì người điều khiển xe máy phải tuân thủ một số nguyên tắc dưới đây:

- Người tham gia giao thông phải đi bên phải theo chiều đi của mình, đi đúng làn đường, phần đường quy định và phải chấp hành hệ thống báo hiệu đường bộ.

- Xe ô tô có trang bị dây an toàn thì người lái xe và người ngồi hàng ghế phía trước trong xe ô tô phải thắt dây an toàn.

- Người tham gia giao thông phải chấp hành hiệu lệnh và chỉ dẫn của hệ thống báo hiệu đường bộ.

- Khi có người điều khiển giao thông thì người tham gia giao thông phải chấp hành hiệu lệnh của người điều khiển giao thông.

- Tại nơi có biển báo hiệu cố định lại có báo hiệu tạm thời thì người tham gia giao thông phải chấp hành hiệu lệnh của báo hiệu tạm thời.

- Tại nơi có vạch kẻ đường dành cho người đi bộ, người điều khiển phương tiện phải quan sát, giảm tốc độ và nhường đường cho người đi bộ, xe lăn của người khuyết tật qua đường.

Những nơi không có vạch kẻ đường cho người đi bộ, người điều khiển phương tiện phải quan sát, nếu thấy người đi bộ, xe lăn của người khuyết tật đang qua đường thì phải giảm tốc độ, nhường đường cho người đi bộ, xe lăn của người khuyết tật qua đường bảo đảm an toàn.

Như vậy, khi tham gia giao thông thì người điều khiển xe máy phải đi đúng phần đường, đúng làn đường theo quy định; đồng thời, người điều khiển xe phải chấp hành hiệu lệnh và chỉ dẫn của hệ thống báo hiệu đường bộ mà không được phép chạy ngược chiều.

2. Điều khiển xe máy đi ngược chiều tông vào ô tô dẫn đến tử vong thì có phải bồi thường không?

Đầu tiên, theo quy định tại khoản 3 Điều 601 Bộ luật Dân sự năm 2015 thì bồi thường thiệt hại do nguồn nguy hiểm cao độ gây ra được quy định như sau: Chủ sở hữu, người chiếm hữu, sử dụng nguồn nguy hiểm cao độ phải bồi thường thiệt hại cả khi không có lỗi, trừ trường hợp thiệt hại đó xảy ra hoàn toàn do lỗi cố ý của người bị thiệt hại.

Theo đó, xe máy đi ngược chiều rồi tự đâm vào ô tô dẫn đến hậu quả là người điều khiển xe máy tử vong thì chủ xe ô tô sẽ không có trách nhiệm phải bồi thường thiệt hại cho người chạy xe máy; bởi vì việc xe máy đi ngược chiều được xác định là hành vi vi phạm luật giao thông đường bộ, tức là đây là lỗi do người điều khiển xe máy từ gây ra. Chính vì vậy, người đi xe máy phải là người thực hiện trách nhiệm bồi thường thiệt hại cho chủ của chiếc xe ô tô nếu có thiệt hại xảy ra và chủ của chiếc xe ô tô có quyền yêu cầu bồi thường. Còn trong trường hợp xe máy tự đâm vào ô tô là do sự kiện bất khả kháng thì không cần phải bồi thường cho chủ xe ô tô, theo quy định tại khoản 2 Điều 584 Bộ luật Dân sự năm 2015. Cụ thể, người gây thiệt hại không phải chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại trong trường hợp thiệt hại phát sinh là do lỗi của bên bị thiệt hại, trừ trường hợp có thỏa thuận khác hoặc luật có quy định khác.

Ngoài ra, xe máy được xác định theo quy định tại Điều 601 Bộ luật Dân sự năm 2015 là nguồn nguy hiểm cao độ. Theo quy định thì chủ sở hữu nguồn nguy hiểm cao độ phải vận hành, sử dụng, bảo quản, trông giữ, vận chuyển nguồn nguy hiểm cao độ theo đúng quy định của pháp luật. Chủ sở hữu nguồn nguy hiểm cao độ phải bồi thường thiệt hại do nguồn nguy hiểm cao độ gây ra.

Bên cạnh đó, theo quy định tại Điều 584 Bộ luật Dân sự năm 2015 thì căn cứ phát sinh trách nhiệm bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng được quy định như sau:

- Người nào có hành vi xâm phạm đến tài sản, quyền, lợi ích hợp pháp khác của người khác mà gây thiệt hại thì phải bồi thường, trừ trường hợp Bộ luật Dân sự, luật khác có liên quan quy định khác.

- Người gây thiệt hại không phải chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại trong trường hợp thiệt hại phát sinh là do sự kiện bất khả kháng hoặc hoàn toàn do lỗi của bên bị thiệt hại, trừ trường hợp có thỏa thuận khác hoặc luật có quy định khác.

- Trường hợp tài sản gây thiệt hại thì chủ sở hữu, người chiếm hữu tài sản phải chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại, trừ trường hợp thiệt hại phát sinh theo quy định tại khoản 2 Điều 584 Bộ Luật Dân sự 2015.

Tuy nhiên, nếu nguyên nhân xe máy tự đâm vào xe ô tô là một trong hai trường hợp dưới đây thì trách nhiệm bồi thường của xe máy được quy định như sau:

- Bị chiếm hữu, sử dụng trái pháp luật thì người đang chiếm hữu, sử dụng nguồn nguy hiểm cao độ trái pháp luật phải bồi thường thiệt hại.

- Chủ sở hữu, người chiếm hữu, sử dụng nguồn nguy hiểm cao độ có lỗi trong việc để nguồn nguy hiểm cao độ bị chiếm hữu, sử dụng trái pháp luật thì phải liên đới bồi thường thiệt hại.

Thêm vào đó, trong trường hợp người điều khiển xe máy chạy ngược chiều gây tai nạn giao thông đã chết nên căn cứ theo quy định tại Điều 615 Bộ luật Dân sự năm 2015 về thực hiện nghĩa vụ tài sản do người chết để lại như sau:

- Những người hưởng thừa kế có trách nhiệm thực hiện nghĩa vụ tài sản trong phạm vi di sản do người chết để lại, trừ trường hợp có thỏa thuận khác.

- Trường hợp di sản chưa được chia thì nghĩa vụ tài sản do người chết để lại được người quản lý di sản thực hiện theo thỏa thuận của những người thừa kế trong phạm vi di sản do người chết để lại.

- Trường hợp di sản đã được chia thì mỗi người thừa kế thực hiện nghĩa vụ tài sản do người chết để lại tương ứng nhưng không vượt quá phần tài sản mà mình đã nhận, trừ trường hợp có thỏa thuận khác.

- Trường hợp người thừa kế không phải là cá nhân hưởng di sản theo di chúc thì cũng phải thực hiện nghĩa vụ tài sản do người chết để lại như người thừa kế là cá nhân.

Như vậy, trong trường hợp người chạy xe máy là chủ của chiếc xe và là người có lỗi khi đi ngược chiều và tự đâm vào chiếc xe ô tô gây thiệt hại cho xe ô tô, và người điều khiển xe máy đã tử vong thì những người thừa kế di sản của chủ của chiếc xe máy sẽ là người bồi thường thiệt hại theo quy định tại khoản 2 Điều 615 Bộ luật Dân sự năm 2015.

3. Đi xe máy ngược chiều đã mua bảo hiểm xe khi gây tai nạn thì có được bảo hiểm chi trả không?

Theo quy định tại khoản 1 Điều 4 Nghị định 03/2021/NĐ-CP thì bồi thường bảo hiểm bắt buộc trách nhiệm dân sự của người lái xe máy được quy định như sau:

- Khi tai nạn xảy ra, trong phạm vi mức trách nhiệm bảo hiểm, doanh nghiệp bảo hiểm phải bồi thường cho người được bảo hiểm số tiền mà người được bảo hiểm đã bồi thường hoặc sẽ phải bồi thường cho người bị thiệt hại. 

- Trường hợp người được bảo hiểm chết, mất năng lực hành vi dân sự theo quyết định của Tòa án, doanh nghiệp bảo hiểm bồi thường trực tiếp cho người bị thiệt hại hoặc người thừa kế của người bị thiệt hại (trong trường hợp người bị thiệt hại đã chết) hoặc đại diện của người bị thiệt hại (trong trường hợp người bị thiệt hại mất năng lực hành vi dân sự theo quyết định của Tòa án hoặc chưa đủ sáu tuổi).

Như vậy, từ căn cứ pháp luật nêu trên thì doanh nghiệp bảo hiểm sẽ chi trả số tiền phải bồi thường cho người bị tai nạn và đưa cho bạn với điều kiện là bạn đã bồi thường hoặc sẽ bồi thường thiệt hại cho người bị tại nạn.

Ngoài ra, quý khách có thể tham khảo thêm về bài viết của Luật Minh Khuê như sau: 

Gây tai nạn giao thông dẫn đến chết người hình phạt như thế nào?

Mọi vướng mắc chưa rõ hoặc có nhu cầu hỗ trợ vấn đề pháp lý khác, quý khách vui lòng liên hệ với bộ phận luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến qua tổng đài điện thoại 24/7, gọi ngay tới số: 1900.6162 hoặc gửi email trực tiếp tại: lienhe@luatminhkhue.vn để được hỗ trợ và giải đáp thắc mắc nhanh chóng. Ngoài ra, khách hành cũng có thể liên hệ trực tiếp với các luật sư của Luật Minh Khuê để được giải đáp các vấn đề liên quan đến: Luật sư Nguyễn Thị Phương qua số điện thoại: 0985465912. Cảm ơn quý khách hàng đã quan tâm theo dõi bài viết của Luật Minh Khuê.