Nội dung được biên tập từ chuyên mục tư vấn luật Dân sự của Công ty luật Minh Khuê

>> Luật sư tư vấn pháp luật Dân sự, gọi:  1900 6162

Cơ sở pháp lý: 

Luật điện lực năm 2004

Luật điện lực sửa đổi, bổ sung năm 2012

Nghị định 137/2013/NĐ-CP

- Thông tư 40/2014/TT-BCT

- Thông tư 31/2019/TT-BCT

- Quyết định 69/QĐ-TĐĐL năm 2018

1. Cấp điều độ miền là gì?

Theo quy định tại Thông tư 40/2014/TT-BCT: Cấp điều độ miền là cấp chỉ huy, điều độ hệ thống điện miền, chịu sự chỉ huy trực tiếp của Cấp điều độ quốc gia. Cấp điều độ miền do các Trung tâm Điều độ hệ thống điện miền Bắc, Trung tâm Điều độ hệ thống điện miền Nam và Trung tâm Điều độ hệ thống điện miền Trung đảm nhiệm.

2. Các chức danh tham gia trực tiếp công tác điều độ tại cấp điều độ miền

Căn cứ quy định tại Thông tư 40/2014/TT-BCT và Quyết định 69/QĐ-TĐĐL năm 2018, các chức danh tham gia trực tiếp công tác điều độ tại cấp điều độ miền gồm có:

- Điều độ viên miền

- Kỹ sư phương thức hệ thống điện, kỹ sư SCADA/EMS và kỹ sư SCADA/DMS

3. Điều kiện, nội dung đào tạo các chức danh tham gia trực tiếp công tác điều độ tại cấp điều độ miền

3.1. Điều kiện đối với người được cử đi đào tạo các chức danh tham gia trực tiếp công tác điều độ tại Cấp điều độ miền

Người được cử đi đào tạo các chức danh tham gia trực tiếp công tác điều độ tại Cấp điều độ miền phải đáp ứng yêu cầu tại Điều 10 Quyết định 69, bao gồm:

- Tốt nghiệp đại học chuyên ngành phù hợp với chức danh được cử đi đào đào tạo.

- Có lý lịch rõ ràng, không trong thời gian bị truy cứu trách nhiệm hình sự.

- Có trình độ ngoại ngữ đáp ứng yêu cầu của Cấp điều độ miền.

- Có tuổi đời không quá 30 tuổi đối với người được cử đi đào tạo lần đầu chức danh Điều độ viên miền. Trường hợp đã trải qua công tác vận hành nhà máy điện và lưới điện từ 03 năm trở lên thì có thể ngoài 30 tuổi nhưng không quá 40 tuổi.

- Có đủ sức khỏe để làm việc theo chế độ ca, kíp đối với chức danh Điều độ viên và kỹ sư SCADA/EMS hệ thống điện miền.

- Đáp ứng các điều kiện khác do Cấp điều độ miền quy định đối với từng chức danh cụ thể.

3.2. Nội dung đào tạo đối với với chức danh Điều độ viên miền

Cấp điều độ miền có trách nhiệm tổ chức đào tạo cho chức danh Điều độ viên miền với các nội dung chính sau:

1. Hệ thống các văn bản quy phạm pháp luật liên quan trực tiếp đến vận hành hệ thống SCADA, viễn thông, đo đếm điện năng phục vụ công tác điều độ, vận hành hệ thống điện.

2. Cơ cấu, tổ chức vận hành của hệ thống điện quốc gia, hệ thống điện miền.

3. Đặc điểm và các thông số chính của phụ tải hệ thống điện quốc gia, vùng, miền.

4. Phân loại và nguyên lý làm việc của các loại nguồn điện trên hệ thống điện quốc gia; các thông số chính và đặc điểm vận hành của các nhà máy điện thuộc quyền điều khiển, quyền kiểm tra của Cấp điều độ miền; các nguồn nhiên liệu sơ cấp, thủy văn phục vụ phát điện.

5. Hệ thống điện truyền tải, hệ thống điện phân phối, sơ đồ trạm điện, sơ đồ kết dây cơ bản hệ thống điện miền, những thông số chính và đặc điểm vận hành hệ thống điện miền.

6. Cấu tạo, nguyên lý làm việc của các thiết bị chính trên hệ thống điện như tua bin, máy phát, máy biến áp, tụ, kháng, đường dây, máy cắt, dao cách ly, máy biến dòng điện, máy biến điện áp.

7. Nguyên lý làm việc của các thiết bị rơ le bảo vệ, tự động hóa, đo lường và điều khiển trên hệ thống điện; nguyên lý bảo vệ cho các phần tử chính trên hệ thống điện; sơ đồ nguyên lý rơ le và bảo vệ tự động của thiết bị thuộc quyền điều khiển của cấp Điều độ miền.

8. Các kiến thức về vận hành hệ thống điện như các chế độ vận hành của hệ thống điện, điều chỉnh tần số, điều chỉnh điện áp, độ tin cậy trong vận hành hệ thống điện, vận hành hệ thống điện vùng, miền và hệ thống điện phân phối.

9. Thao tác các thiết bị trong hệ thống điện quốc gia.

10. Quy trình vận hành và xử lý sự cố trong hệ thống điện miền.

11. Các phần mềm lập kế hoạch, tính toán, phân tích chế độ vận hành của hệ thống điện.

12. Các kiến thức cơ bản về thị trường điện Việt Nam.

13. Các kiến thức cơ bản về Hệ thống SCADA/EMS của hệ thống điện miền, các ứng dụng của hệ thống SCADA/EMS để phục vụ công tác điều độ, vận hành hệ thống điện thời gian thực.

14. Cơ cấu, tổ chức vận hành hệ thống viễn thông, thông tin của hệ thống điện quốc gia, hệ thống điện miền.

3.3. Nội dung đào tạo đối với chức danh Kỹ sư phương thức hệ thống điện miền

Cấp điều độ miền có trách nhiệm tổ chức đào tạo cho chức danh Kỹ sư phương thức hệ thống điện miền với các nội dung chính sau:

1. Hệ thống các văn bản quy phạm pháp luật liên quan trực tiếp đến công tác điều độ, vận hành hệ thống điện.

2. Cơ cấu, tổ chức vận hành của hệ thống điện quốc gia.

3. Đặc điểm và các thông số chính của phụ tải hệ thống điện quốc gia, vùng, miền.

4. Phân loại và nguyên lý làm việc của các loại nguồn điện trên hệ thống điện quốc gia; các thông số chính và đặc điểm vận hành của các nhà máy điện thuộc quyền điều khiển, quyền kiểm tra của Cấp điều độ miền; các nguồn nhiên liệu sơ cấp, thủy văn phục vụ phát điện.

5. Hệ thống điện truyền tải, hệ thống điện phân phối, sơ đồ trạm điện, sơ đồ kết dây cơ bản hệ thống điện miền, những thông số chính và đặc điểm vận hành hệ thống điện miền.

6. Cấu tạo, nguyên lý làm việc của các thiết bị chính trên hệ thống điện như tua bin, máy phát, máy biến áp, tụ, kháng, đường dây, máy cắt, dao cách ly, máy biến dòng điện, máy biến điện áp. Nguyên lý tính toán, chỉnh định và làm việc của các thiết bị rơ le bảo vệ, tự động hóa, đo lường và điều khiển trên hệ thống điện; nguyên lý bảo vệ cho các phần tử chính trên hệ thống điện; sơ đồ nguyên lý rơ le và bảo vệ tự động của thiết bị thuộc quyền điều khiển của cấp Điều độ miền.

7. Các kiến thức về chế độ vận hành hệ thống điện như các chế độ vận hành của hệ thống điện, điều chỉnh tần số, điều chỉnh điện áp, tổn thất điện năng, độ tin cậy trong vận hành hệ thống điện, vận hành hệ thống điện vùng, miền và hệ thống điện phân phối.

8. Các kiến thức về vận hành kinh tế hệ thống điện như bài toán vận hành tối ưu nguồn điện, phương thức huy động nguồn điện, điều tiết thủy điện, dự báo nguồn năng lượng tái tạo (gió, mặt trời,...); lập kế hoạch bảo dưỡng sửa chữa nguồn và lưới điện.

9. Các kiến thức về tính toán, phân tích chế độ hệ thống điện như tính toán chế độ xác lập, tính toán ngắn mạch, tính toán ổn định, tính toán quá độ điện từ, tính toán cân bằng năng lượng của hệ thống điện miền.

10. Các phần mềm về lập kế hoạch, phương thức vận hành hệ thống điện; phần mềm tính toán, phân tích chế độ vận hành của hệ thống điện; phần mềm tính toán chỉnh định rơ le bảo vệ và phân tích sự cố.

11. Các kiến thức cơ bản về thị trường điện Việt Nam.

12. Các kiến thức cơ bản về Hệ thống SCADA/EMS của hệ thống điện miền, sử dụng các ứng dụng của hệ thống SCADA/EMS để phục vụ tính toán, phân tích chế độ của hệ thống điện, lập kế hoạch và phương thức vận hành hệ thống điện miền.

13. Cơ cấu, tổ chức vận hành hệ thống viễn thông, thông tin của hệ thống điện miền.

14. Các kế hoạch phát triển nguồn điện, lưới điện của hệ thống điện miền.

3.4. Nội dung đào tạo đối với chức danh Kỹ sư SCADA/EMS hệ thống điện miền

Cấp điều độ miền có trách nhiệm tổ chức đào tạo cho chức danh Kỹ sư SCADA/EMS hệ thống điện miền với các nội dung chính sau:

1. Hệ thống các văn bản quy phạm pháp luật liên quan trực tiếp đến vận hành hệ thống SCADA, viễn thông, đo đếm điện năng phục vụ công tác điều độ, vận hành hệ thống điện.

2. Cơ cấu, tổ chức vận hành của hệ thống điện quốc gia, hệ thống điện miền.

3. Cơ cấu tổ chức vận hành, mô hình hệ thống viễn thông, thông tin và cơ sở hạ tầng về đo đếm điện năng phục vụ vận hành, điều độ hệ thống điện quốc gia.

4. Tổng quan về nguồn điện, lưới điện, phụ tải điện hệ thống điện miền.

5. Lý thuyết cơ sở về tin học viễn thông và đo lường điều khiển như hệ thống xử lý tập trung và phân tán; hệ điều hành đa nhiệm, thời gian thực; mạng LAN, WAN; các hệ thống và thiết bị thông tin; các chuẩn truyền số liệu và giao thức truyền tin; các nguyên lý đo lường và điều khiển.

6. Hệ thống SCADA/EMS của hệ thống điện quốc gia như chức năng, cấu trúc, các phần tử cơ bản và nguyên lý hoạt động; các bước chính trong quá trình lắp đặt, kiểm tra và đưa vào vận hành một hệ thống SCADA/EMS; vận hành hệ thống SCADA/EMS, hệ thống thiết bị đầu cuối RTU/Gateway, hệ thống điều khiển; trạm biến áp không người trực, điều khiển và thao tác xa.

7. Các quy định kiểm tra, thí nghiệm, bảo trì, bảo dưỡng thiết bị hệ thống SCADA/EMS và các kiến thức liên quan đến bảo mật, xử lý bước đầu sự cố hệ thống SCADA/EMS.

4. Chương trình đào tạo các chức danh tại Cấp điều độ miền

Cấp điều độ miền có trách nhiệm xây dựng nội dung đào tạo chi tiết và tổ chức đào tạo cho các chức danh Điều độ viên, Kỹ sư Phương thức, Kỹ sư SCADA/EMS của Cấp điều độ miền phù hợp với yêu cầu công tác điều độ hệ thống điện miền và các nội dung đào tạo đối với từng đối tượng theo quy định.

- Thời gian đào tạo Điều độ viên miền ít nhất 18 tháng.

- Thời gian đào tạo kỹ sư phương thức hệ thống điện miền ít nhất 18 tháng.

- Thời gian đào tạo kỹ sư SCADA/EMS hệ thống điện miền ít nhất 12 tháng.

Đối với việc đào tạo lại Điều độ viên miền, Cấp điều độ miền có trách nhiệm xây dựng nội dung đào tạo và quy định thời gian đào tạo lại phù hợp với Quy trình Điều độ hệ thống điện quốc gia do Bộ Công Thương ban hành và Quy trình này, đảm bảo cập nhật các nội dung, thông tin mới về hệ thống điện và các văn bản quy phạm pháp luật liên quan trực tiếp đến công tác điều độ, vận hành hệ thống điện.

Trên đây là tư vấn của chúng tôi.  Nếu còn vướng mắc, chưa rõ hoặc cần hỗ trợ pháp lý khác bạn vui lòng liên hệ bộ phận tư vấn pháp luật trực tuyến qua tổng đài điện thoại số: 1900 6162 để được giải đáp.

Rất mong nhận được sự hợp tác!

Trân trọng./.

Bộ phận tư vấn pháp luật Dân sự - Công ty luật Minh Khuê