1. Hiểu như thế nào về điều kiện kinh doanh lai dắt tàu biển.
Theo quy định tại khoản 1 Điều 256 Luật hàng hải 2015, lai dắt tàu biển được hiểu là kéo, đẩy hoặc túc trực bên cạnh tàu biển, các phương tiện nổi khác trên biển và trong vùng nước cảng biển bằng tàu lai. Và theo quy định của pháp luật hiện nay lai dắt tàu biển bao gồm lai dắt trên biển và lai dắt hỗ trợ trong vùng nước cảng biển.
Điều kiện kinh doanh lai dắt tàu biển là các quy định về pháp luật đề ra các tiêu chuẩn, yêu cầu mà các doanh nghiệp, tổ chức muốn kinh doanh dịch vụ lai dắt tàu biển phải đáp ứng được đầy đủ và chỉ khi đáp ứng được các điều kiện mà pháp luật đề ra thì mới được phép kinh doanh dịch vụ này. Ngoài ra, nếu không đáp ứng được các điều kiện này mà vẫn thực hiện hoạt động kinh doanh tàu biển thì hoạt động này là hoạt động kinh doanh trái pháp và phải chịu chế tài theo quy định của pháp luật.
2. Quy định của pháp luật về sử dụng tàu lai hỗ trợ
Hiện nay, quy định thực hiện sử dụng tàu lai hỗ trợ khi tàu thuyền vào, rời và hoạt động tại cảng biển được quy định tại Điều 64 Nghị định 58/2017/NĐ-CP nghị định quy định chi tiết một số điều của Bộ luật hàng hải Việt Nam về quản lý hoạt động hàng hải cụ thể:
+ Tàu thuyền có chiều dài lớn nhất từ 80 m trở lên khi điều động cập, rời cầu cảng, bến phao; cập mạn tàu thuyền khác; di chuyển vị trí, di chuyển trong luồng, quay trở trong phạm vi vùng nước trước cầu cảng, vùng nước bến phao, khu nước, vùng nước trong vùng nước biển và khu vực quản lý của Cảng vụ hàng hải phải sử dụng tàu lai hỗ trợ theo quy định.
+ Theo quy định của pháp luật việc quy định số lượng, công suất lai hỗ trợ tàu thuyền, trường hợp phải sử dụng tàu lai căn cứ vào chiều dài lớn nhất, trọng tải, đặc tính của tàu, điều kiện thực tế tại khu vực, ý kiến của các tổ chức, cá nhân có liên quan và phải được quy định cụ thể tại Nội quy cảng biển.
+ Theo quy định của pháp luật, Thuyền trưởng của tàu thuyền có thể yêu cầu bổ sung số lượng tàu lai hoặc yêu cầu tàu lai có công suất lớn hơn khi cần thiết.
+ Ngoài ra, theo quy định của pháp luật, Thuyền trưởng cũng có quyền yêu cầu tàu lai hỗ trợ nếu thấy cần thiết.3. Quy định của pháp luật về điều kiện kinh doanh dịch vụ lai dắt tàu biển
Để có thể thực hiện việc kinh doanh lai dắt tàu biển,phát luật quy định các chủ thể phải đáp ứng được những điều kiện nhất định, cụ thể tại Điều 257 Luật hàng hải 2015 và cụ thể hóa tại Điều 13 Nghị định 160/2016/NĐ -CP về điều kiện kinh doanh vận tải biển, kinh doanh dịch vụ đại lý tàu biển và dịch vụ lai dắt tàu biển khác và Nghị định 147/2018/NĐ-CP nghị định sửa đổi, bổ sung số điều của các nghị định quy định về điều kiện kinh doanh trong lĩnh vực hàng hải, bao gồm các điều kiện sau:
- Doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ lai dắt tàu biển tại Việt Nam phải được thành lập theo quy định của pháp luật Việt Nam. Trong trường hợp doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài kinh doanh dịch vụ lai dắt tàu biển, tỷ lệ phàn vốn góp của nhà đấu tư nước ngoài không vượt quá 49% vốn điều lệ của doanh nghiệp. Lĩnh vực kinh doanh hàng hải là một lĩnh vực phức tạp, có rất nhiều tính chất có thể ảnh hưởng tới việc đảm bảo an ninh quốc gia, do đó, pháp luật quy định doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ lai dắt tàu biển tại Việt Nam phải được thành lập theo pháp luật Việt Nam và nếu có vốn đầu tư nước ngoài, pháp luật đặt ra mức tối đa là 49% vốn điều lệ của doanh nghiệp.
- Doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ lai dắt có quyền sử dụng hợp pháp tối thiểu 01 tàu lai dắt, tàu lai dắt phải là tàu mang cờ quốc tịch Việt Nam. Việc mang cờ quốc tịch Việt Nam là một điều kiện bắt buộc trong hoạt động kinh doanh dịch vụ lai dắt, đây là yêu cầu nhằm đảm bảo việc quản lý của các có quan có thẩm quyền và đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp của doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ lai dắt.
- Tại Điều 15 Nghị định 160/2016/NĐ - CP quy định tổ chức nước ngoài sử dụng tàu biển mang cờ quốc tịch nước ngoài để kinh doanh dịch vụ lai dắt tàu biển tại Việt Nam cần có các điều kiện cụ thể sau:
+ Tổ chức nước ngoài chỉ được sử dụng tàu biển mang cờ quốc tịch nước ngoài để kinh doanh dịch vụ lai dắt tàu biển tại Việt Nam khi tàu lai dắt mang cờ quốc tịch Việt Nam không đáp ứng đủ điều kiện theo quy định của pháp luật. Định kỳ hàng năm, Bộ Giao thông vận tải thông báo về năng lực đội tàu lai dắt mang cờ quốc tịch Việt Nam
+ Tàu lai dắt mang cờ quốc tịch nước ngoài phải đáp ứng đầy đủ các quy định của pháp luật về an toàn, an ninh hàng hải và bảo vệ môi trường.
+ Tổ chức nước ngoài phải có hợp đồng lai dắt với bên thuê dắt của Việt Nam
+ Tổ chức nước ngoài phải có chi nhánh hoặc văn phòng đại diện hoặc doanh nghiệp lai dắt Việt Nam được ủy quyền tại Việt Nam.
Trên đây là các quy định về điều kiện để một doanh nghiệp có thể triển khai kinh doanh dịch vụ lai dắt tàu biển. Việc đặt ra các quy định như vậy nhằm đảm bảo, an ni hàng hải, an ninh quốc gia, và đảm bảo việc quản lý có hiệu quả của các cơ quan chức năng, các cơ quan có thẩm quyền.
4. Quy định của pháp luật về điều kiện tổ chức bộ mày và nhân lực khi kinh doanh dịch vụ lai dắt tàu biển
Ngoài các quy định về điều kiện kinh doanh dịch vụ lai dắt hàng hải như đã phân tích ở trên, muốn được kinh doanh dịch vụ lai dắt hàng hải, các doanh nghiệp, tổ chức phải đáp ứng được các điều kiện về tổ chức bộ máy và nhân lực tại Điều 14 Nghị định 160/2016/N Đ - CP, cụ thể:
- Có người chuyên trách thực hiện kinh doanh, khai thác dịch vụ lai dắt tàu biển đã tốt nghiệp cao đẳng trở lên thuộc một trong các chuyên ngành hàng hải, ngoại thương, thương mại và kinh tế. Hoạt động lai dắt tàu biển là hoạt động rất phức tạp, do đó, để đảm bảo an toàn hàng hải, pháp luật yêu cầu người chuyên trách thực hiện kinh doanh, khai thác dịch vụ lai dắt tàu biển phải là người có chuyên môn nhất định về lĩnh vực bày, cụ thể phải tốt nghiệp cao đẳng trở lên thuộc các chuyên ngành hàng hải, ngoại thương, thương mại và kinh tế.
- Có người chuyên trách thực hiện công tác pháp chế đã tốt nghiệp cao đẳng trở lên thuộc chuyên môn ngành luật. Việc thực hiện lai dắt tàu biển trong nhiều trường hợp sẽ nảy sinh những vấn đề liên quan đến Luật hàng hải, do đó, để đảm bảo việc bảo vệ quyền lợi tốt nhất cho doanh nghiệp và các bên tham gia dịch vụ lai dắt tàu biển, pháp luật yêu cầu phải có người chuyên trách thực hiện công tác pháp chế đã tốt nghiệp cao đẳng trở lên thuộc chuyên ngành luật.
Có thể nói, hoạt động kinh doanh dịch vụ hàng hải nói chung và hoạt động kinh doanh dịch vụ lai dắt hàng hải nói riêng thường khá phức tạp do tính chất đặc thù của ngành hàng hải, vì vậy, để đảm bảo an ninh hàng hải, anh ninh quốc gia, đảm bảo các vấn đề liên quan đến môi trường, chất lượng dịch vụ sao cho phù hợp với đặc thù của ngành kinh doanh dịch vụ lai dắt tàu biển và các vấn đề về quyền lợi của các bên khi tham gia dịch vụ, pháp luật đặt ra các quy định về điều kiện tương đối cụ thể và chặt chẽ như đã phân tích ở trên. Các quy định trên là cần thiết để đảm bảo việc quản lý của cơ quan chức năng cũng như nhiều vấn đề anh ninh chính trị khác.
Trên đây là một số vấn đề về điều kiện về tổ chức bộ máy và nhân lực trong hoạt động kinh doanh dịch vụ lai dắt tàu biển. Đây là một dịch vụ mang tính đặc thù cao và rất phức tạp, để có hiểu rõ hơn về các vấn đề liên quan đến dịch vụ này cũng như các hoạt động kinh doanh dịch vụ hàng hải khác, tham khảo bài viết: Kinh doanh dịch vụ đại lý tàu biển cần điều kiện gì?
Mọi thắc mắc liên hệ đầu số tổng đài 19006162 hoặc địa chỉ email lienhe@luatminhkhue.vn để được giải đáp chi tiết.
Trân
