Trong cuộc sống chúng ta thường xuyên bắt gặp những đơn vị dùng để đo trọng lượng của một vật. Có rất nhiều đơn vị đo khối lượng khác nhau. Chính vì vậy chúng ta cần nắm vững được cách quy đổi đơn vị đo khối lượng để thuận tiện hơn trong cuộc sống hằng ngày.
1. Đơn vị đo khối lượng là gì?
Đơn vị đo khối lượng là đơn vị đo lường để biết được chất có trong một vật. Đơn vị đo khối lượng phổ biến nhất là đơn vị SI (theo hệ đo lường quốc tế) là kg tương đương với khối lượng của một khối kim loại Platinum được bảo quản tại viện đo lường quốc tế ở Paris Pháp. Ngoài ra còn có các đơn vị khác như gam, Mg và nhiều đơn vị khác được sử dụng trong các ngành công nghiệp và lĩnh vực khác nhau.
Ví dụ: Khi xác định khối lượng cho ra kết quả trọng lượng cân nặng của cơ thể con người là 50 kg. Như vậy giá trị khối lượng giúp ta xác định trọng lượng cơ thể là bao nhiêu. Ta dùng đơn vị đo khối lượng là kg để miêu tả cân nặng đối với khối lượng cơ thể người
Trọng lượng của một tảng đá lớn là 5 tấn, trong trường hợp này sử dụng đơn vị tấn phù hợp hơn để phản ánh trọng lượng của hòn đá. Ta dùng đơn vị đo khối lượng là tấn để miêu tả trọng lượng của tảng đá đó, bởi so với cơ thể người hòn đá nặng hơn rất nhiều. Hai đơn vị tấn và kg có mối liên hệ với nhau nên ta hoàn toàn có thể xác định được trọng lượng 1 tấn đó tương đương với bao nhiêu kg.
2. Bảng đơn vị đo khối lượng
| tấn | tạ | yến | kg | hg | dag | g |
| 1 tấn = 10 tạ = 1000 kg | 1 tạ = 10 yến = 100kg | 1 yến = 10 kg | 1 kg = 10 Hg = 1000 g | 1 Hg = 10 dag = 100g | 1 dag = 10 g | 1g |
Trong bảng đo lường trên, ta thấy các đơn vị đo khối lượng được sắp xếp theo thứ tự từ lớn đến bé là tấn, tạ, yến, kg, hg, dag. Khi lấy kilôgam là đơn vị chuẩn thường được sử dụng phổ biến, ta có thể thấy được có các đơn vị lớn hơn kg và có những đơn vị nhỏ hơn kg đứng về hai phía của bảng theo thứ tự từ trái qua phải. Đơn vị đứng trước lớn gấp 10 lần đơn vị đứng sau.
>> Tham khảo: Đơn vị đo lường là gì? Các đơn vị đo lường của Việt Nam, thế giới
3. Các quy tắc khi quy đổi giữa các đơn vị với nhau trong bảng
Quy tắc 1: Khi đổi từ đơn vị lớn xuống đơn vị bé hơn liền kề, ta thêm vào số đó một chữ số 0. Nếu một đơn vị ở giữa ta thêm hai số 0 và cách hai đơn vị ta thêm 3 số 0 và tương tự.
Ví dụ: 3 tấn = 30 tạ = 300 yến = 3000 kg
50 kg = 500 Hg = 5000 dag và = 50.000 g
Quy tắc 2: muốn đổi từ đơn vị nhỏ sang đơn vị lớn liền kề, ta chia số đó cho 10 hay nói cách khác bớt số đó đi một chữ số 0
Ví dụ 3000 gam = 300 decal gam = 3 hecta gam và = 3kg 30.000 kg = 3.000 yến = 300 tạ = 30 tấn.
4. Những lưu ý khi chuyển đổi các đơn vị đo khối lượng
- Khi đổi các đơn vị với nhau ta phải xác định được các đơn vị liền kề hay cách nhau mấy vị trí. Ta cần ghi nhớ vị trí, sắp xếp thứ tự của chúng để tránh việc bị nhầm lẫn các đơn vị liền kề trước và sau.
- Đảm bảo viết và xác định đúng thứ tự lớn đến bé hay từ bé đến lớn của các đơn vị đo, khi đó ta mới hiểu đúng về quy luật quy đổi giữa các đơn vị đó
- Khi đổi đơn vị đó có thể không thu được kết quả là một số đẹp, nếu ra kết quả có thừa số quá dài ta có thể viết rút gọn tối thiểu ba số sau dấu phẩy của số đó hoặc thực hiện việc rút gọn đến chữ số thập phân thứ mấy trong yêu cầu của đề bài
- Nên dùng máy tính để dễ dàng chuyển đổi chính xác và tránh sai số
- Bên cạnh việc chắc chắn xác định đúng mối liên hệ giữa các đơn vị đó, nếu muốn ghi nhớ nhanh bảng đơn vị đo khối lượng ta phải đọc đi đọc lại rất nhiều lần hiểu được quy luật và mối liên hệ của các đơn vị đo đó. Từ đó giúp cho các kiến thức này được ghi nhớ lâu và chính xác.
5. Dụng cụ dùng để đo khối lượng
- Cân điện tử: có thiết kế nhỏ gọn, bề ngoài đẹp, sai số ít hiển thị kết quả số trên màn hình. Nếu đứng từ nhiều vị trí khác nhau cũng xem được kết quả. Ngoài chức năng cân khối lượng cân còn có thể ghi nhớ các số liệu.
- Cân đồng hồ: dễ sử dụng, giới hạn đo lớn, chịu được va chạm, sử dụng được ngay và lâu dài không cần phải thay pin
- Cân bàn điện tử: cân có giới hạn đo lớn, kết quả đo hiện lên màn hình dễ đọc và chính xác, cân chắc chắn và chịu được va chạm.
6. Cách đo khối lượng đồ vật
Bước 1: ước lượng khối lượng của vật để chọn được cân phù hợp. Ta cần chọn cân có giới hạn đo lớn hơn khối lượng của vật cần đo
Ví dụ muốn cân một khối lượng cơ thể ta ước lượng khối lượng của mình là 50kg từ đó ta cần chọn cân có giới hạn đo là 100 kg
Bước 2: thao tác đo khối lượng trường hợp dùng cân đồng hồ. Khi sử dụng cân đồng hồ để đo khối lượng, ta cần điều chỉnh cân về vạch số 0 trước khi đo. Khi đặt vật lên trên quả cân xong ta đặt mắt nhìn theo hướng vuông góc với mặt cân để đọc được con số chính xác. Cuối cùng đọc và ghi kết quả đo theo vạch chia gần nhất với đầu kim của cân.
7. Các dạng bài toán về đơn vị đo khối lượng
Dạng 1: đổi các đơn vị trong bảng đơn vị đo khối lượng
Cách giải cách giải của dạng bài này rất đơn giản, chúng ta chỉ cần nắm vững thứ tự các đơn vị trong bảng và cách quy đổi như bài viết đã đề cập
Dạng 2: thực hiện phép so sánh
Cách làm: khi so sánh các đơn vị đo giống nhau ta so sánh tương tự như so sánh hai số tự nhiên. Khi so sánh các đơn vị đo khác nhau, trước hết ta phải quy đổi về cùng một đơn vị đo, sau đó thực hiện phép so sánh như bình thường.
Ví dụ 600 g và 60 decagam. Đổi 60 dag = 600 g vậy 600 g = 60 dag
Dạng 3: các phép tính với đơn vị đo khối lượng
Cách làm: khi thực hiện phép tính cộng hoặc trừ các khối lượng có kèm theo các đơn vị đo giống nhau, ta thực hiện tương tự các phép tính với số tự nhiên. Sau đó thêm đơn vị đo khối lượng và kết quả. Khi thực hiện phép tính có kèm theo các đơn vị đo khác nhau, ta phải quy đổi về cùng một đơn vị đo sau đó thực hiện các phép tính bình thường.
Dạng 4: bài toán có lời văn
Cách làm: ta phải đọc kỹ đề bài xem đề bài có cùng đơn vị không. Nếu không cùng đơn vị thì phải đổi cho về cùng đơn vị. Nếu các dữ kiện bài toán cho cùng một đơn vị nhưng yêu cầu là một đơn vị khác thì ta giải bài toán theo các bước bình thường. Sau đó bước kết luận chúng ta sẽ đổi về đơn vị đề bài yêu cầu.
8. Bài tập vận dụng
Câu 1: Một cửa hàng có 2 tấn đường. Ngày đầu bán được 400kg. Ngày thứ hai bán được số đường bằng 3/5 số đường bán trong ngày đầu. Hỏi cửa hàng còn lại bao nhiêu kg đường?
Đáp án: Đổi 2 tấn = 2000kg
Ngày thứ hai cửa hàng bán được số đường là: 400 x 3/5 = 240kg
Cả hai ngày cửa hàng bán được số đường là: 400 + 240 = 640 kg
Cửa hàng còn lại số đường là: 2000 - 640 = 1360 kg
Câu 2: Sắp xếp các số đo khối lượng: 1kg 512g, 1kg 5hg, 1kg 51dag, 10hg 50g
Đáp án: 1kg 512g = 1512g
1kg 5hg = 1500g
1kg 51dag = 151g
10hg 50g = 1050g
Sắp xếp theo thứ tự từ bé đến lớn: 10hg 50g, 1kg 5hg, 1kg 51 dag, 1kh 512g
Trên đây là giải đáp của luật Minh Khuê về đơn vị đo khối lượng và những kiến thức liên quan. Hy vọng đó là những tài liệu tham khảo hữu ích dành cho bạn. Cảm ơn bạn đã quan tâm theo dõi.
