Động vật rừng mang dịch bệnh là đối tượng động vật rừng bị tiêu hủy?

1. Động vật rừng mang dịch bệnh có thuộc đối tượng bị tiêu hủy?

Theo quy định tại Điều 15 Thông tư 29/2019/TT-BNNPTNT thì trong trường hợp các động vật rừng bị nhiễm bệnh hoặc không thể được điều trị theo các quy định đã được chỉ định tại các Điều 11, 12, 13 và 14 của Thông tư này, hoặc nếu chúng thuộc vào loại động vật rừng phải bị tiêu hủy theo quy định của pháp luật, các biện pháp cần được thực hiện để đảm bảo an toàn cho cộng đồng và bảo vệ sự nguyên vẹn của môi trường rừng.

Các biện pháp tiêu hủy động vật rừng phụ thuộc vào tính chất và đặc điểm của chúng, và quyết định được thực hiện bởi các cơ quan có thẩm quyền. Có một loạt các phương pháp tiêu hủy có thể được áp dụng, bao gồm cơ học, thiêu đốt, chôn, sử dụng hóa chất, và các phương tiện khác được quy định bởi pháp luật. Mục tiêu là đảm bảo rằng động vật rừng đó được loại bỏ một cách an toàn và không ảnh hưởng đến môi trường xung quanh, đồng thời đảm bảo rằng chúng không còn tồn tại hoặc không còn giá trị sử dụng.

Các bước thực hiện chi tiết:

- Quyết định và chỉ đạo: Ban lãnh đạo của cơ quan hoặc đơn vị có thẩm quyền về xử lý động vật rừng sẽ tiến hành một quá trình xem xét và đánh giá cẩn thận trước khi đưa ra quyết định về việc tiêu hủy động vật rừng. Quyết định này không chỉ là một bước hành động mà còn phản ánh sự chịu trách nhiệm và nhận thức về tầm quan trọng của việc bảo vệ môi trường rừng và sức khỏe của cộng đồng.

- Tổ chức và hợp tác: Quá trình tiêu hủy động vật rừng đòi hỏi sự hợp tác chặt chẽ giữa các bên liên quan. Bao gồm cơ quan hoặc đơn vị chịu trách nhiệm tổ chức tiêu hủy, cơ quan Kiểm lâm địa phương để đảm bảo tuân thủ các quy định pháp luật liên quan. Các nhân chứng có thể được mời để chứng kiến và xác nhận quá trình tiêu hủy. Trong trường hợp cần thiết, các cơ quan pháp lý cũng tham gia để đảm bảo quy trình diễn ra công bằng và minh bạch. Sự tham gia của chính quyền địa phương, cơ quan truyền thông và các bên liên quan khác cũng là rất quan trọng để tạo ra sự nhận thức và hiểu biết rộng rãi về các biện pháp bảo vệ môi trường.

- Ghi chép và báo cáo: Một phần quan trọng của quá trình tiêu hủy là việc ghi chép và báo cáo đầy đủ và chính xác về mọi chi tiết liên quan. Cơ quan hoặc đơn vị chịu trách nhiệm tổ chức tiêu hủy sẽ lập biên bản tiêu hủy theo mẫu số 05 được ban hành cùng với Thông tư, để ghi lại tất cả các hoạt động và quy trình trong quá trình tiêu hủy động vật rừng. Đảm bảo sự minh bạch và tuân thủ các quy định, đồng thời cung cấp thông tin quan trọng cho việc đánh giá và phân tích sau này.

=> Theo quy định, quá trình tiêu hủy động vật rừng được triển khai trong những trường hợp đặc biệt như khi động vật rừng nảy sinh dịch bệnh không thể kiểm soát hoặc khi chúng không thể được xử lý bằng các biện pháp như thả tự nhiên, cứu hộ, chuyển giao hoặc bán. Ngoài ra, động vật rừng thuộc vào danh mục phải tiêu hủy theo quy định của pháp luật cũng sẽ được xử lý theo quy trình tiêu hủy được quy định. Nhấn mạnh sự cần thiết và tính khẩn trương trong việc đảm bảo an toàn cho cộng đồng và bảo vệ sự nguyên vẹn của môi trường rừng.

Do đó, trong trường hợp động vật rừng bị nhiễm bệnh, chúng sẽ được xem xét là một phần của nhóm động vật rừng cần phải tiêu hủy theo các quy định được đề cập. Đây là một biện pháp cần thiết để đảm bảo sức khỏe và an toàn của cả cộng đồng và môi trường rừng.

2. Điều kiện của vườn động vật để được nhận chuyển giao động vật rừng?

Tại Điều 13 Thông tư 29/2019/TT-BNNPTNT có quy định việc chuyển giao động vật rừng cho các cơ sở như vườn động vật, trung tâm nghiên cứu khoa học, các tổ chức đào tạo và giáo dục môi trường, cũng như bảo tàng chuyên ngành, là một phương pháp có ý nghĩa quan trọng trong việc bảo tồn và phát triển các loài động vật rừng quý hiếm và nguy cấp. Quy trình này đặc biệt áp dụng cho nhóm các loài động vật rừng được xếp vào danh mục IB và IIB, không thuộc vào trường hợp phải tiêu hủy theo quy định của pháp luật. Không chỉ giúp bảo tồn nguồn gen của các loài mà còn tạo cơ hội cho nghiên cứu, giáo dục và tạo ra những trải nghiệm giá trị cho cộng đồng và du khách.

Các điều kiện cụ thể để cơ sở tiếp nhận động vật rừng được quy định như sau:

- Chức năng và nhiệm vụ: Cơ sở tiếp nhận động vật rừng cần phải có ít nhất một trong các chức năng sau: thực hiện nghiên cứu khoa học, tổ chức các chương trình đào tạo, thực hiện hoạt động giáo dục môi trường, thực hiện công việc bảo tồn và trưng bày động vật rừng với mục đích giáo dục và bảo tồn, theo quy định của pháp luật.

- Đảm bảo điều kiện nuôi dưỡng và bảo quản: Cơ sở tiếp nhận động vật rừng cần phải đáp ứng các tiêu chuẩn cần thiết để bảo đảm việc nuôi dưỡng và bảo quản động vật rừng một cách an toàn và hiệu quả.

- Xác nhận từ cơ quan chuyên môn: Trước khi tiếp nhận động vật rừng, cơ sở cần phải có xác nhận từ cơ quan quản lý chuyên ngành thú y hoặc từ cơ sở cứu hộ động vật do chính phủ quản lý. Xác nhận này cần phải được ghi rõ trong biên bản xác nhận tình trạng sức khỏe của động vật rừng, theo mẫu số 02 được ban hành kèm theo Thông tư. Nhằm đảm bảo rằng động vật rừng không thuộc vào trường hợp phải tiêu hủy theo quy định của pháp luật và sức khỏe của chúng được đảm bảo trước khi được chuyển giao.

* Quy trình thực hiện:

- Ban lãnh đạo của cơ quan hoặc đơn vị có thẩm quyền xử lý động vật rừng sẽ ra quyết định về việc chuyển giao động vật rừng cho các cơ sở nghiên cứu khoa học, tổ chức đào tạo, hoặc bảo tàng chuyên ngành. Quyết định này đánh dấu một bước quan trọng trong việc tạo ra cơ hội cho việc nghiên cứu và bảo tồn các loài động vật rừng.

- Cơ quan hoặc cá nhân được ủy quyền sẽ thực hiện việc chuyển giao động vật rừng và lập biên bản giao nhận tương ứng. Biên bản này ghi chép chi tiết về quá trình chuyển giao, bao gồm thông tin về động vật rừng được chuyển giao, các điều khoản và điều kiện của việc giao nhận. Đảm bảo sự minh bạch và tuân thủ các quy định pháp lý, đồng thời cung cấp tài liệu chính thống cho các bên liên quan.

3. Quy định về lưu giữ hồ sơ, báo cáo kết quả tiếp nhận, xử lý động vật rừng

Điều 16 Thông tư 29/2019/TT-BNNPTNT quy định Quản lý hồ sơ và báo cáo kết quả tiếp nhận và xử lý động vật rừng là một phần quan trọng của quá trình bảo tồn và quản lý môi trường. 

- Lưu trữ hồ sơ đầy đủ: Cơ quan hoặc đơn vị tiếp nhận và xử lý động vật rừng phải chịu trách nhiệm đảm bảo lưu giữ các hồ sơ liên quan một cách toàn vẹn và đầy đủ. Bao gồm tất cả các thông tin về quá trình tiếp nhận, điều trị, và bất kỳ biện pháp nào liên quan đến động vật rừng.

- Báo cáo định kỳ: Cơ quan hoặc đơn vị tiếp nhận và xử lý động vật rừng cần tuân thủ các quy định tại các điểm cụ thể như quy định tại điểm c của khoản 1 Điều 5; khoản 1 Điều 6; và khoản 1, khoản 2 Điều 7 của Thông tư. Một phần của trách nhiệm này là báo cáo định kỳ, bao gồm báo cáo hàng 6 tháng và hàng năm, về kết quả tiếp nhận và xử lý động vật rừng tới cơ quan Kiểm lâm sở tại. Tạo ra sự minh bạch và đảm bảo rằng mọi hoạt động liên quan đến động vật rừng đều được ghi nhận và theo dõi một cách chặt chẽ.

- Báo cáo cấp tỉnh và quốc gia: Cơ quan Kiểm lâm cấp huyện chịu trách nhiệm tổng hợp và báo cáo định kỳ về kết quả tiếp nhận và xử lý động vật rừng trên lãnh thổ của mình tới cơ quan Kiểm lâm cấp tỉnh. Tương tự, cơ quan Kiểm lâm cấp tỉnh cũng phải định kỳ báo cáo về kết quả tiếp nhận và xử lý động vật rừng tới Cục Kiểm lâm theo các quy định được đề ra.

- Báo cáo chuẩn mực: Báo cáo kết quả tiếp nhận và xử lý động vật rừng được thực hiện theo các mẫu biểu quy định, trong đó Mẫu số 06 được ban hành kèm theo Thông tư này đóng vai trò quan trọng. Việc sử dụng mẫu biểu chuẩn mực này không chỉ giúp đồng bộ hóa thông tin mà còn giúp đảm bảo tính chính xác và minh bạch trong quá trình báo cáo.

=> Theo các quy định đã nêu trên, cơ quan hoặc đơn vị chịu trách nhiệm tiếp nhận và xử lý động vật rừng phải giữ kỹ lưỡng và bảo quản hồ sơ liên quan đến quá trình này. Đây là vấn đề cần thiết để đảm bảo sự minh bạch và truy xuất thông tin trong tương lai, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho việc đánh giá và cải thiện các quy trình.

Cụ thể, cơ quan tiếp nhận động vật rừng cần phải thực hiện việc báo cáo kết quả định kỳ, bao gồm báo cáo hàng 6 tháng và hàng năm, về kết quả tiếp nhận và xử lý động vật rừng tới cơ quan Kiểm lâm sở tại. Quy trình báo cáo này là một phần không thể thiếu trong việc duy trìmtính công bằng trong hoạt động quản lý động vật rừng. Đồng thời, nó cũng giúp tạo ra một cơ sở dữ liệu đáng tin cậy cho việc nghiên cứu và quản lý môi trường.

Ngoài ra, có thể tham khảo: PHỤ LỤC IIA: Mẫu báo cáo điều kiện vùng an toàn dịch bệnh động vật trên cạn mới nhất. Còn khúc mắc, liên hệ 1900.6162 hoặc gửi email tới: lienhe@luatminhkhue.vn để được hỗ trợ. Xin cảm ơn.