Dùng song song cả CMND và CCCD có bị xử phạt hay không?

1. Quy định của pháp luật về việc sử dụng CMND và CCCD

Chứng minh nhân dân (CMND) và căn cước công dân (CCCD) đều là giấy tờ tùy thân quan trọng của công dân, và pháp luật quy định rất cụ thể về việc sử dụng chúng. Vậy, liệu việc sử dụng cả CMND và CCCD song song có bị xử phạt hay không?

Theo quy định, CMND (Chứng minh nhân dân) là một loại giấy tờ tùy thân của công dân do cơ quan Công an có thẩm quyền cấp, đồng thời gán cho mỗi công dân một mã số riêng, nhằm chứng minh những đặc điểm cá nhân và thông tin cơ bản của mỗi người. Giá trị sử dụng của CMND là 15 năm.

Theo Điều 38 của Luật Căn cước công dân năm 2014, CMND được cấp trước ngày 01/01/2016 vẫn có giá trị sử dụng đến khi hết hạn, nghĩa là 15 năm kể từ ngày cấp. Sau thời gian này, công dân phải thay đổi sang sử dụng CCCD (Chứng minh căn cước công dân) có tích hợp chip. Tuy nhiên, trong quá trình sử dụng nếu có nhu cầu, công dân vẫn có thể yêu cầu cấp CCCD trước hạn.

Căn cứ theo Điều 20 của Luật Căn cước công dân 2014, thẻ CCCD là một giấy tờ tùy thân của công dân Việt Nam, có giá trị chứng minh về căn cước công dân (bao gồm thông tin cơ bản về lai lịch và nhân dạng của công dân) để thực hiện các giao dịch trên lãnh thổ Việt Nam. Do đó, CMND và CCCD đều có giá trị như nhau.

Theo quy định, có 5 trường hợp mà công dân cần phải thay đổi CMND, bao gồm:

- Hết thời hạn sử dụng.

- Hư hỏng, không sử dụng được.

- Thay đổi họ, tên, chữ đệm, ngày, tháng, năm sinh.

- Thay đổi nơi đăng ký hộ khẩu thường trú ngoài phạm vi tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương.

- Thay đổi đặc điểm nhận dạng.

Nếu xảy ra một trong các trường hợp trên, công dân phải thực hiện thủ tục đổi CMND. Tuy nhiên, nếu không thuộc vào những trường hợp cần phải đổi, nhưng có nhu cầu, công dân vẫn có thể yêu cầu cấp CCCD.

Hiện tại, pháp luật chỉ cho phép tồn tại duy nhất một loại giấy tờ tùy thân cho mỗi người tại một thời điểm cụ thể. Vì vậy, khi cấp CCCD, CMND sẽ bị thu hồi và không còn giá trị sử dụng, ngay cả khi nó còn nguyên vẹn và hạn sử dụng chưa hết.

Theo quy định tại khoản 3 của Điều 11 trong Thông tư 59/2021/TT-BCA, CMND và thẻ CCCD sẽ bị thu hồi khi công dân thực hiện thủ tục chuyển từ CMND sang CCCD hoặc khi đổi thẻ CCCD. Do đó, khi cấp CCCD, cơ quan có thẩm quyền sẽ thu hồi CMND, và CMND sẽ không còn giá trị sử dụng, dù nó còn nguyên vẹn và chưa hết thời hạn sử dụng.

2. Dùng song song cả CMND và CCCD có bị xử phạt không?

Như đã trình bày ở phần trước, luật pháp chỉ cho phép một trong hai loại giấy tờ, CMND hoặc CCCD, cho mỗi công dân vào một thời điểm cụ thể. Sử dụng cả hai loại giấy tờ song song có thể dẫn đến vi phạm pháp luật, khiến người dùng có thể bị xử phạt vi phạm hành chính do vi phạm quy định về cấp, đổi, và cấp lại thẻ CCCD.

Tùy thuộc vào mức độ vi phạm, mức phạt cho hành vi này có thể là cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 300.000 đồng đến 500.000 đồng (theo quy định tại khoản 1 Điều 10 của Nghị định 144/2021/NĐ-CP). Việc sử dụng cả CMND và CCCD đồng thời cũng có thể tạo ra tình hình không ổn định, ảnh hưởng đến an ninh, trật tự, và an toàn xã hội.

Ngoài ra, việc sử dụng cả CMND và CCCD có thể tạo ra nhiều vấn đề pháp lý cho công dân trong thực tế. Điều này bởi thông tin liên quan đến nhân thân và các giấy tờ khác như thẻ BHYT, thẻ BHXH, giấy phép lái xe... đã được tích hợp vào thẻ CCCD gắn chip và được cập nhật vào Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Sử dụng CMND cũ để đăng ký và khai báo thông tin trong các thủ tục hành chính có thể dẫn đến không khớp thông tin (giữa CMND cũ và CCCD gắn chip mới), gây khó khăn cho công dân trong việc cập nhật thông tin cá nhân. Đồng thời, cũng gây trở ngại trong công tác quản lý của nhà nước trong nhiều lĩnh vực.

Để đảm bảo sự thống nhất của thông tin và tránh rủi ro, khi đã có CCCD mới, người dân nên chỉ sử dụng duy nhất thẻ CCCD và nên đến các cơ quan và tổ chức có thẩm quyền để cập nhật lại thông tin của mình. Chẳng hạn, cần cập nhật lại số CCCD mới với ngân hàng hoặc sửa đổi thông tin trên hộ chiếu, để thuận tiện trong việc thực hiện các giao dịch và thủ tục hành chính. Sử dụng duy nhất CCCD mới cũng tránh được việc gặp khó khăn khi thực hiện thủ tục xuất nhập cảnh, khi thông tin trên CCCD và hộ chiếu không trùng khớp.

Nhằm đảm bảo tính thống nhất thông tin và tránh các mối rủi ro, cũng như tránh tình huống xảy ra tranh chấp pháp lý trong tương lai, chúng ta nên ưu tiên sử dụng duy nhất thẻ CCCD gắn chip trong tất cả các giao dịch và thủ tục. Thẻ CCCD gắn chip mới đã tích hợp mọi thông tin liên quan đến nhân thân, bao gồm cả số CMND cũ, đảm bảo rằng người dùng có thể hoàn toàn yên tâm khi sử dụng nó. Hơn nữa, việc đăng ký và cấp CCCD gắn chip hoàn toàn có thể thực hiện trực tuyến thông qua Cổng dịch vụ công của Bộ Công an tại địa chỉ https://dichvucong.bocongan.gov.vn/. Điều này không chỉ giúp tiết kiệm thời gian mà còn giảm bớt chi phí cho người dân.

3. Có bắt buộc phải đổi sang dùng CCCD gắn chip không? 

Theo quy định tại Điều 23 của Luật Căn cước công dân năm 2014, công dân cần thực hiện đổi sang thẻ cước công dân gắn chip trong các trường hợp sau:

- Khi công dân đang sử dụng thẻ Căn cước công dân mã vạch và đủ các độ tuổi là 25, 40 và 60, hoặc khi chứng minh nhân dân hết hạn sử dụng.

- Khi thẻ bị hỏng và không sử dụng được.

- Khi có sự thay đổi về thông tin cá nhân như họ, chữ đệm, tên, hoặc đặc điểm nhận dạng.

- Khi xác định lại giới tính hoặc quê quán.

- Trong trường hợp có sai sót về thông tin trên thẻ.

- Khi thẻ bị mất.

- Khi người dân đang sử dụng chứng minh nhân dân và thay đổi nơi đăng ký hộ khẩu thường trú ra ngoài phạm vi tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương.

- Khi công dân quay trở lại quốc tịch Việt Nam theo quy định của Luật Quốc tịch Việt Nam.

Do đó, nếu công dân không thuộc vào bất kỳ một trong các trường hợp nêu trên, họ vẫn có thể yêu cầu thay đổi sang thẻ cước công dân gắn chip nếu có nhu cầu.

Nếu thẻ Căn cước công dân và thẻ cước công dân mã vạch của công dân vẫn còn giá trị sử dụng, chưa hết hạn và không thuộc vào các trường hợp bắt buộc phải đổi sang thẻ cước công dân gắn chip, công dân vẫn được phép sử dụng cả hai loại thẻ cho đến khi chúng hết hạn sử dụng theo quy định.

Theo Điều 38 của Luật Căn cước công dân 2014, CMND đã được cấp trước ngày 01/01/2016 vẫn có giá trị sử dụng đến khi hết thời hạn theo quy định.

Hơn nữa, theo khoản 2 của Điều 4 trong Thông tư 06/2021/TT-BCA, thẻ cước công dân đã được cấp trước ngày 23/01/2021 vẫn có giá trị sử dụng đến khi hết thời hạn theo quy định.

Từ ngày 22/01/2021, Công an đã ngừng cấp chứng minh nhân dân 9 số và thẻ cước công dân mã vạch để chuyển sang cấp thẻ cước công dân gắn chip điện tử. Đối với những CMND được cấp vào cuối tháng 01/2021, thời hạn sử dụng là 15 năm kể từ tháng 01/2036, nên những thẻ này mới hết hạn sử dụng vào thời điểm đó. Chính vì vậy, công dân mới bắt buộc phải thay đổi sang thẻ cước công dân gắn chip tại thời điểm đó.

Tóm lại, không có quy định bắt buộc tất cả công dân phải thay đổi sang thẻ cước công dân gắn chip, và họ có thể tiếp tục sử dụng CMND và thẻ cước công dân mã vạch theo đúng thời hạn quy định.

Bài viết liên quan: Thủ tục đổi CMND/thẻ CCCD mẫu cũ sang CCCD gắn chíp 

Mọi thắc mắc cần tư vấn về mặt pháp lý, mời quý khách hàng liên hệ đến số hotline: 1900.6162 hoặc email: lienhe@luatminhkhue.vn. Xin trân trọng cảm ơn đã quan tâm theo dõi nội dung bài viết!