1. Các bước xây dựng đường phát thải cơ sở của lĩnh vực quản lý chất thải
Định nghĩa về đường phát thải của cơ sở, như đã quy định tại khoản 4 của Điều 3 trong Thông tư 17/2022/TT-BTNMT, là một khái niệm toàn diện, tập trung vào ước lượng tổng lượng khí nhà kính được phát thải hàng năm từ một lĩnh vực cụ thể, theo một kịch bản phát triển tiêu biểu của lĩnh vực đó trong một khoảng thời gian xác định. Điều này mang lại cái nhìn chi tiết và chính xác về tình trạng môi trường, giúp xác định và đánh giá tác động của hoạt động sản xuất đối với biến đổi khí hậu trong từng giai đoạn của quá trình phát triển kinh tế.
Tại điểm 2 của Điều 25 trong Thông tư 17/2022/TT-BTNMT, quy định một quy trình chi tiết và mô tả cụ thể về việc xây dựng đường phát thải cơ sở cho lĩnh vực quản lý chất thải. Quy trình này bao gồm các bước quan trọng như sau:
- Bước 1: Xây dựng kịch bản BAU của lĩnh vực quản lý chất thải.
Trước hết, quy trình đòi hỏi việc xây dựng một kịch bản Business As Usual (BAU) dựa trên tình trạng quản lý chất thải hiện tại. Điều này bao gồm việc đánh giá chính sách giảm nhẹ phát thải khí nhà kính trong giai đoạn 2023-2030, các kịch bản phát triển kinh tế - xã hội liên quan đến lĩnh vực quản lý chất thải trong giai đoạn 2023 - 2030, và dự báo về lượng chất thải cần xử lý trong giai đoạn nói trên.
Để tính toán mức phát thải khí nhà kính theo kịch bản BAU, phương pháp sẽ áp dụng các quy định chi tiết được mô tả tại Phụ lục I.1 của Thông tư 17/2022/TT-BTNMT. Điều này bao gồm việc sử dụng phương pháp kiểm kê khí nhà kính cấp lĩnh vực, đảm bảo tính chính xác và minh bạch trong quá trình đánh giá. Quy trình này giúp xác định và đo lường rõ ràng mức độ ảnh hưởng của hoạt động quản lý chất thải đối với phát thải khí nhà kính trong tương lai.
- Bước 2: Chi tiết hóa đường phát thải cơ sở theo kịch bản BAU năm trong giai đoạn 2023 - 2030
Quy trình tiếp theo yêu cầu một bước quan trọng, đó là việc xây dựng đường phát thải cơ sở chi tiết từng năm, đồng thời đảm bảo tính chính xác và chi tiết theo kịch bản Business As Usual (BAU) trong khoảng thời gian từ 2023 đến 2030. Trong việc này, mọi nguồn phát thải sẽ được phân tích một cách chi tiết và cụ thể, từng năm của giai đoạn quan trọng. Các yếu tố quan trọng bao gồm sự biến động của chính sách giảm nhẹ phát thải khí nhà kính, các yếu tố ảnh hưởng đến phát triển kinh tế và xã hội liên quan đến quản lý chất thải, và mức dự báo về lượng chất thải cần xử lý trong mỗi năm từ 2023 đến 2030.
Điều này đặt ra một cơ hội để định rõ các mục tiêu và biện pháp cụ thể cho từng năm, giúp tối ưu hóa quản lý chất thải và đồng thời giảm nhẹ tác động tiêu cực lên môi trường. Chi tiết hóa đường phát thải cơ sở theo từng năm không chỉ là một phần quan trọng của quy trình, mà còn là bước quyết định để hướng dẫn và kiểm soát hiệu suất môi trường của ngành quản lý chất thải trong thời kỳ quan trọng của phát triển bền vững.
2. Đường phát thải cơ sở của lĩnh vực quản lý chất thải phải cập nhật mấy năm một lần?
Theo quy định tại Điều 25, Khoản 3 của Thông Tư 17/2022/TT-BTNMT về xây dựng đường phát thải cơ sở trong lĩnh vực quản lý chất thải, một quy trình chặt chẽ được đề ra để đảm bảo tính hiệu quả và chính xác của thông tin:
- Đường phát thải cơ sở không chỉ là một hệ số tĩnh, mà nó còn là một biểu hiện động của sự thay đổi trong hoạt động sản xuất và quản lý chất thải. Do đó, theo quy định, cập nhật đường phát thải cơ sở phải được thực hiện đều đặn mỗi 02 năm một lần. Điều này nhấn mạnh sự linh hoạt và đáp ứng nhanh chóng của quy trình với sự biến động trong các yếu tố quan trọng như chính sách, công nghệ, và dòng chảy sản xuất.
- Đặc biệt, thông tin về đường phát thải cơ sở được tích hợp trong báo cáo kết quả giảm nhẹ phát thải khí nhà kính cấp lĩnh vực. Điều này tạo ra một hệ thống tổng hợp thông tin, giúp cung cấp cái nhìn toàn diện và minh bạch về tác động của các biện pháp giảm nhẹ lên đường phát thải, đồng thời cung cấp cơ sở dữ liệu quan trọng để đánh giá và điều chỉnh chiến lược quản lý chất thải theo thời gian. Điều này không chỉ tăng cường quản lý môi trường mà còn thúc đẩy sự tham gia và tương tác trong quá trình quản lý chất thải, tạo ra một cộng đồng chung hướng về sự phát triển bền vững.
Trong quá trình xây dựng đường phát thải cơ sở cho lĩnh vực quản lý chất thải theo Thông Tư 17/2022/TT-BTNMT, một phác thảo chi tiết từng năm trong giai đoạn 2023 - 2030 đã được đề ra. Đây không chỉ là một quá trình tính toán đơn thuần, mà còn là một sự tương quan đa dạng và phức tạp của nhiều nguồn phát thải, mỗi nguồn đều được chặt chẽ kiểm soát và đánh giá bằng phương pháp kiểm kê khí nhà kính.
Các nguồn phát thải bao gồm:
- Phát thải từ chôn lấp chất thải rắn: Tính đến mức độ phân hủy và sinh khí từ chất thải rắn, định rõ ảnh hưởng của việc chôn lấp đối với khí nhà kính.
- Phát thải từ xử lý chất thải bằng phương pháp sinh học: Đánh giá tác động của quy trình xử lý chất thải thông qua các phương pháp sinh học đối với phát thải khí nhà kính.
- Phát thải từ thiêu đốt và đốt lộ thiên chất thải: Chi tiết hóa quy trình thiêu đốt và đốt lộ thiên, từ đó, đưa ra dữ liệu chính xác về phát thải khí nhà kính.
- Phát thải từ xử lý và xả thải nước thải: Xác định tác động của xử lý và xả thải nước thải đối với lượng khí nhà kính được phát thải, tăng cường kiểm soát chất lượng nước và không khí.
- Phát thải từ các hoạt động giảm phát thải trong xử lý, tiêu hủy chất thải: Đánh giá hiệu suất của các biện pháp giảm phát thải trong quá trình xử lý và tiêu hủy chất thải, tạo ra cơ sở cho việc áp dụng các chiến lược tăng cường giảm nhẹ ảnh hưởng môi trường.
3. Yêu cầu chung về quản lý chất thải rắn sinh hoạt, chất thải rắn công nghiệp thông thường
Nhìn chung, yêu cầu về quản lý chất thải rắn sinh hoạt, chất thải nguy hại và chất thải rắn công nghiệp, đã được quy định tại Khoản 1 của Điều 72 trong Luật Bảo vệ Môi Trường 2020, đánh dấu một bước tiến quan trọng trong việc bảo vệ môi trường và tạo ra một hệ thống quản lý chất thải toàn diện. Chi tiết cụ thể như sau:
- Chất thải không chỉ là vấn đề ở một giai đoạn nhất định mà là một chuỗi liên tục từ quá trình phát sinh, giảm thiểu, phân loại, thu gom, lưu giữ, trung chuyển, vận chuyển, tái sử dụng, tái chế, đến xử lý và tiêu hủy. Điều này đòi hỏi một quá trình quản lý linh hoạt và tích hợp để đảm bảo rằng tất cả các bước được thực hiện hiệu quả và có tính bền vững.
- Chủ nguồn thải, đặc biệt là trong trường hợp chất thải nguy hại và chất thải rắn công nghiệp thông thường, được giao trách nhiệm vô cùng quan trọng. Họ không chỉ có trách nhiệm tái sử dụng, tái chế, xử lý chất thải mà còn phải thu hồi năng lượng từ chất thải hoặc chuyển giao chúng cho các cơ sở có chức năng và có giấy phép môi trường để tiếp tục xử lý.
- Chủ nguồn thải chất thải công nghiệp phải thực hiện việc kiểm soát và có trách nhiệm phân định giữa chất thải nguy hại và chất thải rắn công nghiệp thông thường. Việc này đòi hỏi sự hỗ trợ từ các cơ sở có chức năng và đảm bảo rằng chất thải công nghiệp được quản lý theo đúng quy định của pháp luật, tăng cường khả năng kiểm soát và minh bạch.
- Chất thải, khi đáp ứng các quy định về chất lượng sản phẩm và hàng hóa, không chỉ là một "tổn thất," mà còn được quản lý như một sản phẩm hay hàng hóa có thể tái sử dụng. Việc phép sử dụng chúng trực tiếp làm nguyên liệu, nhiên liệu, và vật liệu cho hoạt động sản xuất không chỉ giúp giảm thiểu chất thải mà còn mở ra các cơ hội sáng tạo để tận dụng nguồn lực.
- Tổ chức và cá nhân tham gia vào vận chuyển chất thải cần chịu trách nhiệm không chỉ trong việc đưa chúng đến cơ sở có chức năng và giấy phép môi trường phù hợp mà còn trong việc đảm bảo quá trình xử lý tiếp theo được thực hiện đầy đủ và hiệu quả. Việc chuyển giao chất thải cho các tổ chức khác vận chuyển đến cơ sở tương ứng cũng là một bước quan trọng để đảm bảo sự hiệu quả trong chuỗi quản lý chất thải.
- Trong khi quản lý chất thải phóng xạ, cần tuân theo các quy định của pháp luật về năng lượng nguyên tử, đặt ra một chuẩn mực cao về an toàn và bảo vệ môi trường. Điều này đảm bảo rằng quá trình quản lý chất thải phóng xạ được thực hiện một cách an toàn và minh bạch, hỗ trợ vào việc bảo vệ cả cộng đồng và môi trường.
* Ngoài những yêu cầu chung về quản lý chất thải, việc quản lý nước thải cũng đóng một vai trò quan trọng trong việc bảo vệ môi trường. Quy định cụ thể về quản lý nước thải đã được đề ra với những điểm đặc biệt để đảm bảo sự sạch sẽ và bền vững của nguồn nước.
- Quy định đầu tiên là việc thu gom và xử lý nước thải để đảm bảo rằng nước được xả ra nguồn tiếp nhận đạt đúng quy chuẩn kỹ thuật môi trường. Điều này không chỉ giúp bảo vệ nguồn nước mà còn tạo ra một quy trình làm sạch hiệu quả, đặt nền móng cho sự tương tác tích cực giữa con người và môi trường.
- Việc khuyến khích tái sử dụng nước thải là một bước quan trọng để giảm áp lực lên nguồn nước và đồng thời thúc đẩy mục đích sử dụng nước. Sự sáng tạo trong việc tái sử dụng nước thải không chỉ giúp giảm thiểu lượng nước được sử dụng mà còn tạo ra môi trường sống bền vững và thân thiện với môi trường.
- Nước thải chứa các thông số môi trường nguy hại vượt quá ngưỡng quy định phải được quản lý theo quy định về quản lý chất thải nguy hại. Điều này đảm bảo rằng các loại nước thải đặc biệt độc hại được xử lý một cách an toàn và chặt chẽ, đề phòng khả năng ảnh hưởng xấu đối với môi trường và sức khỏe con người.
- Cuối cùng, việc xả nước thải sau khi đã được xử lý phải tuân theo các quy định của pháp luật về bảo vệ môi trường và phải phù hợp với khả năng chịu tải của môi trường tiếp nhận. Điều này đảm bảo rằng mọi hoạt động xả nước thải đều hài hòa với khả năng tự phục hồi của môi trường và không tạo ra áp lực quá mức.
Ngoài ra, có thể tham khảo: Quản lý chất thải rắn sinh hoạt phải đảm bảo các yêu cầu kỹ thuật về bảo vệ môi trường như thế nào. Còn khúc mắc, liên hệ 1900.6162 hoặc gửi email tới: lienhe@luatminhkhue.vn để được hỗ trợ. Xin cảm ơn.