Giải Toán lớp 5 VNEN bài 77: Thể tích hình lập phương

1. Hoạt động cơ bản

Câu 1.(Trang 54 Toán 5 VNEN Tập 2): Chơi trò chơi "tìm thể tích"

a) Chơi trò chơi “tìm thể tích” :

Tính thể tích các hình hộp chữ nhật có kích thước như sau :

b) Trả lời câu hỏi :

- Hình hộp chữ nhật có chiều dài, chiều rộng, chiều cao bằng nhau là hình gì ?

- Trong các hình trên, hình nào là hình lập phương ?

c) Dựa vào bảng trên, thảo luận cách tính thể tích hình lập phương.

Phương pháp:

a) Muốn tính thể tích hình hộp chữ nhật ta lấy chiều dài nhân với chiều rộng rồi nhân với chiều cao (cùng một đơn vị đo).

b) Hình hộp chữ nhật có chiều dài, chiều rộng, chiều cao bằng nhau là hình lập phương.

c) Dựa vào kết quả đã tính ở câu a) để nêu cách tính thể tích hình lập phương.

Trả lời:

a) Tìm thể tích hình hộp chữ nhật có kích thước như sau:

b) Hình lập phương

Hình hộp chữ nhật có chiều dài, chiều rộng và chiều cao bằng nhau được gọi là hình lập phương. Trong bài này, chúng ta có:

Hình 1 và Hình 3 là hình lập phương, vì chiều dài, chiều rộng và chiều cao đều bằng nhau (3 cm và 6 m).

c) Cách tính thể tích hình lập phương

Cách tính thể tích của hình lập phương rất đơn giản. Ta chỉ cần lấy cạnh của hình lập phương nhân với chính nó ba lần (cạnh nhân cạnh nhân cạnh).

Công thức tính thể tích hình lập phương: V = a × a × a = a³

Trong đó, a là chiều dài cạnh của hình lập phương.

Việc tìm hiểu và tính toán thể tích của các hình hộp chữ nhật, đặc biệt là hình lập phương, giúp chúng ta nắm vững kiến thức toán học cơ bản. Điều này không chỉ hữu ích trong học tập mà còn trong các ứng dụng thực tiễn hàng ngày.

Câu 2.(Trang 54 Toán 5 VNEN Tập 2): Thực hiện lần lượt các hoạt động sau:

a) Tính thể tích của hình lập phương có cạnh 3cm :

V = … × … × … = … (cm3)

Cách giải:

Tính thể tích của hình lập phương có cạnh 3cm :

V = 3 × 3 × 3 = 27 (cm3)

b) Đọc kĩ nội dung sau rồi chia sẻ với bạn :

Ghi nhớ:

Muốn tính thể tích hình lập phương ta lấy cạnh nhân với cạnh rồi nhân với cạnh. Công thức: V= a x a x a

Câu 3.(Trang 55 Toán 5 VNEN Tập 2):

- Nói cho bạn nghe cách tính thể tích của hình lập phương.

- Tính thể tích của hình lập phương có cạnh 5dm

Phương pháp:

Muốn tính thể tích hình lập phương ta lấy cạnh nhân với cạnh rồi nhân với cạnh.

Trả lời:

- Muốn tính thể tích hình lập phương ta lấy cạnh nhân với cạnh rồi nhân với cạnh. 

V = a × a × a

(trong đó V là thể tích, a là độ dài cạnh)

- Thể tích của hình lập phương là:

V = 5 x 5 x 5 = 125 (dm3)

Đáp số: 125 dm3

>> Xem thêm: Giải Toán lớp 5 trang 66 Chia một số thập phân cho 10, 100, 1000…

2. Hoạt động thực hành

Câu 1.(Trang 55 Toán 5 VNEN Tập 2): Viết số đo thích hợp vào ô trống:

Phương pháp:

Áp dụng các công thức:

- Diện tích một mặt = cạnh × cạnh.

- Diện tích toàn phần = diện tích một mặt × 6.

- Thể tích = cạnh × cạnh × cạnh.

Trả lời:

Câu 2.(Trang 55 Toán 5 VNEN Tập 2):

- Một hình hộp chữ nhật có chiều dài 12m, chiều rộng 4m, chiều cao 5m và một hình lập phương có cạnh bằng trung bình cộng của chiều dài, chiều rộng, chiều cao của hình hộp chữ nhật đó? Tính:

a. Thể tích của hình hộp chữ nhật

b. Thể tích hình lập phương

Phương pháp:

- Tính độ dài cạnh hình lập phương = (chiều dài + chiều rộng + chiều cao) : 3.

- Tính thể tích hình hộp chữ nhật : V = a ×  b × c, trong đó a, b, c là ba kích thước của hình hộp chữ nhật.

- Tính thể tích hình lập phương: V = a × a × a , trong đó a là độ dài cạnh hình lập phương.

Trả lời:

a. Thể tích của hình hộp chữ nhật là:

V = 12 x 4 x 5 = 240 (m3)

b. Chiều dài cạnh hình lập phương là:

(12 + 4 + 5): 3 = 7 (m)

- Vậy thể tích hình lập phương là:

V = 7 x 7 x 7 = 343 (m3)

Đáp số:

a. 240 m3

b. 343 m3

3. Hoạt động ứng dụng

Câu 3.(Trang 56 Toán 5 VNEN Tập 2):

- Một bể nước hình lập phương có cạnh dài 4m (đo trong lòng bể). Hiện 3:4 bể đang chứa nước. Hỏi phải đổ thêm bao nhiêu lít nước vào để đầy bể nước.

Phương pháp giải

- Tính thể tích bể nước ta lấy cạnh nhân với cạnh rồi nhân với cạnh.

- Tính thể tích nước đang có trong bể ta lấy thể tích bể nước nhân với 3:4

- Tính thể tích nước cần đổ thêm để bể đầy nước ta lấy thể tích bể nước trừ đi thể tích nước đang có trong bể.

- Đổi số đo thể tích vừa tìm được sang đơn vị đề-xi-mét khối, sau đó đổi sang đơn vị lít. Lưu ý ta có : 1m3 = 1000dm3 ; 1dm3 = 1 lít.

Trả lời:

- Thể tích của bể nước là:

4 x 4 x 4 = 64 (m3)

- Số nước đang có ở trong bể là:

(64 : 4) x 3 = 48 (m3)

- Vậy số nước cần đổ thêm vào bể là:

64 - 48 = 16 (m3) = 16000dm3

- Do 1dm3= 1 lít nước

⇒ 16000dm3 = 16000 lít nước

- Vậy số nước cần đổ vào để đầy bể là 16000 lít.

Lý thuyết thể tích hình lập phương: 

- Quy tắc: Muốn tính thể tích hình lập phương, ta lấy cạnh nhân với cạnh rồi nhân với cạnh.

- Công thức: V = a × a × a

Trong đó: V là thể tích, a là độ dài cạnh hình lập phương.

Lưu ý khi làm bài thể tích hình lập phương: 

- Đọc kỹ đề bài

Đảm bảo hiểu rõ yêu cầu của bài toán. Một số bài có thể cung cấp thông tin bổ sung hoặc yêu cầu cụ thể mà bạn cần chú ý.

Ghi chú các số liệu quan trọng, như độ dài cạnh, để dễ dàng sử dụng sau này.

- Chú ý đến các đơn vị đo

Xác định đơn vị đo được sử dụng trong đề bài (cm, m, dm, vv.). Đảm bảo rằng bạn sử dụng cùng một đơn vị khi tính toán.

Nếu cần, thực hiện chuyển đổi đơn vị trước khi áp dụng công thức tính thể tích.

- Kiểm tra lại các phép tính

Sau khi tính toán xong, hãy xem lại từng bước tính để đảm bảo không có sai sót.

Kiểm tra lại kết quả cuối cùng và đơn vị của thể tích, đảm bảo rằng chúng hợp lý với thông tin trong đề bài.

Trong bài học về thể tích hình lập phương, học sinh được giới thiệu khái niệm cơ bản về thể tích và cách tính thể tích của hình lập phương. Việc đọc hiểu đề bài kỹ lưỡng giúp học sinh xác định đúng các thông tin cần thiết, như đơn vị đo lường và các thông số liên quan. Hơn nữa, bài học không chỉ dừng lại ở việc tính toán mà còn mở rộng đến các ứng dụng thực tiễn của thể tích trong đời sống hàng ngày, giúp học sinh nhận thức được tầm quan trọng của kiến thức toán học.

Để làm tốt bài tập về thể tích hình lập phương, học sinh cần rèn luyện các kỹ năng quan trọng, bao gồm khả năng đọc hiểu, tính toán chính xác và kiểm tra kết quả. Việc chú ý đến các đơn vị đo và thực hiện đổi đơn vị khi cần thiết là rất quan trọng để đảm bảo tính chính xác của kết quả. Học sinh cũng nên phát triển thói quen kiểm tra lại các phép tính của mình sau khi hoàn thành, nhằm tránh những sai sót không đáng có. Qua việc thực hành thường xuyên, các em sẽ trở nên tự tin hơn trong việc áp dụng kiến thức về thể tích, đồng thời nâng cao khả năng giải quyết vấn đề trong các tình huống khác nhau. Bài học này không chỉ giúp học sinh củng cố kiến thức toán học mà còn trang bị cho các em những kỹ năng sống quý giá.

Bài viết liên quan: Bài tập ôn hè Toán lớp 5 lên lớp 6 mới nhất