1. Giới thiệu tác giả
Cuốn "Giáo trình bầu cử trong nhà nước pháp quyền" do PGS.TS. Vũ Văn Nhiêm (Trường Đại học Luật TP. Hồ Chí Minh) biên soạn, tái bản lần đầu năm 2017.
2. Giới thiệu hình ảnh sách
Giáo trình bầu cử trong nhà nước pháp quyền
Tác giả: PGS.TS. Vũ Văn Nhiêm
Nhà xuất bản Hồng Đức - Hội luật gia Việt Nam
3. Tổng quan nội dung sách
Vấn đề xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa gắn bó mật thiết với toàn bộ chế độ bầu cử
Nói đến bầu cử là nói đến Nhà nước, đến dân chủ, đến Nhà nước pháp quyền. Nhà nước pháp quyền gắn liền với bầu cử; chỉ khi tổ chức tốt bầu cử mới cho chúng ta những điều kiện căn bản để tiếp tục xây dựng Nhà nước pháp quyền. Cội nguồn của Nhà nước pháp quyền bắt đầu từ bầu cử (không có bầu cử thì không có Nhà nước pháp quyền). Vậy, để xây dựng được Nhà nước pháp quyền, đầu tiên chúng ta phải chăm lo, chỉ đạo, để mọi người dân thực hiện tốt quyền bầu cử với tư cách là quyền chính trị quan trọng bậc nhất trong các quyền công dân quy định trong Hiến pháp.
Không phải ngẫu nhiên, sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945, trước bộn bề khó khăn, vất vả, gian nguy, Chủ tịch Hồ Chí Minh quyết định tổ chức tổng tuyển cử đầu tiên trên cả nước. Chỉ có thể thông qua cuộc tổng tuyển cử đó, Chính phủ Hồ Chí Minh mới thực sự là Chính phủ chính đáng, là chính quyền mạnh mẽ và sáng suốt của nhân dân. Bất chấp mọi khó khăn, hiểm nguy, rủi ro, Chủ tịch Hồ Chí Minh vẫn quyết tâm cùng toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta tổ chức thành công cuộc tổng tuyển cử đầu tiên, huy động toàn bộ lực lượng để chúng ta khắc phục và thực hiện thắng lợi vang dội cuộc tổng tuyển cử. Trải qua 13 lần bầu cử, qua mỗi lần bầu chúng ta càng thấy Nhà nước pháp quyền của chúng ta là một bước phát triển. Điều đó không chỉ khẳng định quyền chính trị của người dân được tôn trọng, bảo đảm, mà còn khẳng định sự trưởng thành về dân chủ của nhân dân Việt Nam. Thông qua bầu cử, người dân mới thực hiện được quyền quyết định bộ máy nhà nước. Thế giới hiện đại đã chứng minh không có phương thức dân chủ nào tốt hơn là phương thức bầu cử. Thông qua hoạt động bầu cử, người dân thể hiện ý chí, nguyện vọng của mình để chọn ra người ủy quyền chính trị của mình, thay mặt mình quản trị quốc gia. Như vậy, bầu cử là để người dân thực hiện quyền làm chủ của mình, thực hiện quyền giám sát, không đơn thuần chỉ lựa chọn người quản trị quốc gia. Bầu cử cũng là cách thức để Nhà nước trở nên chính đáng. Những người được bầu sẽ tự tin hơn khi thực hiện thẩm quyền của mình. Bởi quyền hạn đó không phải tự nhiên mà có, đều bắt nguồn từ nhân dân, do nhân dân ủy quyền và người được bầu mới có sức mạnh thực sự vì dân trao quyền cho họ. Do đó, chúng ta tổ chức bầu cử càng tốt, càng dân chủ, càng minh bạch thì tính chính đáng trong bộ máy Nhà nước càng rõ nét. Đấy là lý do vì sao mà chúng ta cần phải nỗ lực để bầu cử thật tốt, để bộ máy Nhà nước hình thành trong cuộc bầu cử ấy hoàn toàn chính đáng; người được bầu thực sự vì dân, có uy tín, trình độ, đạo đức, năng lực. Tỷ lệ dân đi bầu, tỷ lệ số phiếu bầu cho người được bầu niềm tin. Tỷ lệ bầu càng cao, tín nhiệm cử tri càng lớn, người đó càng có nhiều sức mạnh, bởi đằng sau họ là cử tri, là nhân dân. Bầu cử thành công là cho bộ máy sức mạnh.
Bầu cử trong nhà nước pháp quyền được đưa vào chương trình giảng dạy tại Trường Đại học Luật TP. Hồ Chí Minh, nằm trong hệ thống các môn học nghiên cứu về nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa. Nhằm phục vụ công tác giảng dạy và học tập hiệu quả môn học này, PGS.TS. Vũ Văn Nhiêm đã biên soạn cuốn "Giáo trình bầu cử trong nhà nước pháp quyền", cuốn giáo trình được biên soạn lần đầu năm 2011, ở lần tái bản vào năm 2017 có sửa đổi, bổ sung cập nhật quy định mới theo Hiến pháp 2013 và các quy định có liên quan cung cấp cho người học những kiến thức pháp lý đang có giá trị thi hành.
Nội dung cuốn sách được triển khai gồm:
1. Những vấn đề lý luận về bầu cử;
2. Vai trò của bầu cử trong nhà nước pháp quyền;
3. Mối quan hệ giữa các đảng phái chính trị với bầu cử và các hệ thống bầu cử điển hình trên thế giới;
4. Chế độ bầu cử Việt Nam từ 1945 đến nay;
5. Đổi mới chế độ bầu cử Việt Nam trong điều kiện xây dựng nhà nước pháp quyền và hội nhập quốc tế.
4. Đánh giá bạn đọc
Cuốn giáo trình bầu cử trong nhà nước pháp quyền của PGS.TS. Vũ Văn Nhiêm cung cấp tới bạn đọc những nội dung cơ bản của môn học Bầu cử trong nhà nước pháp quyền, gồm: những vấn đề lý luận về bầu cử; vai trò của bầu cử trong nhà nước pháp quyền; mối quan hệ giữa các đảng phái chính trị với bầu cử và các hệ thống bầu cử điển hình trên thế giới; chế độ bầu cử Việt Nam từ 1945 đến nay; đổi mới chế độ bầu cử Việt Nam trong điều kiện xây dựng nhà nước pháp quyền và hội nhập quốc tế.
Cuốn sách là học liệu cần thiết phục vụ học tập và giảng dạy môn "Bầu cử trong nhà nước pháp quyền" đối với học viên, sinh viên và giảng viên tại Trường Đại học Luật TP. Hồ Chí Minh. Đồng thời đây cũng có thể là tài liệu tham khảo hữu ích dành cho những ai có nhu cầu tìm hiểu về nhà nước pháp quyền nói chung và quy định pháp luật về bầu cử ở Việt Nam nói riêng.
5. Kết luận
Bầu cử có vai trò hợp pháp hóa chính quyền là nền tảng của mọi Nhà nước pháp quyền. Bầu cử có vai trò nền tảng của dân chủ là nội dung và biểu hiện quan trọng của mọi Nhà nước pháp quyền. Do đó, nghiên cứu về nhà nước pháp quyền không thể không nghiên cứu tới các quy định về bầu cử.
Hy vọng những chia sẻ trên đây của chúng tôi sẽ là một nguồn tư liệu đánh giá chất lượng sách hiệu quả tin cậy của bạn đọc. Nếu thấy chia sẻ của chúng tôi hữu ích, bạn hãy lan tỏa nó đến với nhiều người hơn nhé! Chúc các bạn đọc sách hiệu quả và thu được nhiều thông tin hữu ích từ cuốn sách “Giáo trình bầu cử trong nhà nước pháp quyền".
Luật Minh Khuê chia sẻ dưới đây một số quy định về Hội đồng bầu cử quốc gia theo Hiến pháp 2013 và nguyên tắc bỏ phiếu trong Luật Bầu cử đại biểu quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân 2015 để bạn đọc tham khảo:
Hiến pháp năm 2013 đã định ra một chế định rất quan trọng là Hội đồng Bầu cử quốc gia; đó là cơ quan chịu trách nhiệm trước nhân dân về công tác bầu cử. Đây là thiết chế quyền lực mới để triển khai nhiệm vụ bầu cử.
Điều 117.
1. Hội đồng bầu cử quốc gia là cơ quan do Quốc hội thành lập, có nhiệm vụ tổ chức bầu cử đại biểu Quốc hội; chỉ đạo và hướng dẫn công tác bầu cử đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp.
2. Hội đồng bầu cử quốc gia gồm Chủ tịch, các Phó Chủ tịch và các Ủy viên.
3. Tổ chức, nhiệm vụ, quyền hạn cụ thể của Hội đồng bầu cử quốc gia và số lượng thành viên Hội đồng bầu cử quốc gia do luật định.
1. Việc bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân được tiến hành theo nguyên tắc phổ thông, bình đẳng, trực tiếp và bỏ phiếu kín.
2. Đại biểu Quốc hội, đại biểu Hội đồng nhân dân bị cử tri hoặc Quốc hội, Hội đồng nhân dân bãi nhiệm khi không còn xứng đáng với sự tín nhiệm của Nhân dân.
Điều 69. Nguyên tắc bỏ phiếu
1. Mỗi cử tri có quyền bỏ một phiếu bầu đại biểu Quốc hội và bỏ một phiếu bầu đại biểu Hội đồng nhân dân tương ứng với mỗi cấp Hội đồng nhân dân.
2. Cử tri phải tự mình, đi bầu cử, không được nhờ người khác bầu cử thay, trừ trường hợp quy định tại khoản 3 và khoản 4 Điều này; khi bầu cử phải xuất trình thẻ cử tri.
3. Cử tri không thể tự viết được phiếu bầu thì nhờ người khác viết hộ, nhưng phải tự mình bỏ phiếu; người viết hộ phải bảo đảm bí mật phiếu bầu của cử tri. Trường hợp cử tri vì khuyết tật không tự bỏ phiếu được thì nhờ người khác bỏ phiếu vào hòm phiếu.
4. Trong trường hợp cử tri ốm đau, già yếu, khuyết tật không thể đến phòng bỏ phiếu được thì Tổ bầu cử mang hòm phiếu phụ và phiếu bầu đến chỗ ở, chỗ điều trị của cử tri để cử tri nhận phiếu bầu và thực hiện việc bầu cử. Đối với cử tri là người đang bị tạm giam, người đang chấp hành biện pháp đưa vào cơ sở giáo dục bắt buộc, cơ sở cai nghiện bắt buộc mà trại tạm giam, cơ sở giáo dục bắt buộc, cơ sở cai nghiện bắt buộc không tổ chức khu vực bỏ phiếu riêng hoặc cử tri là người đang bị tạm giữ tại nhà tạm giữ thì Tổ bầu cử mang hòm phiếu phụ và phiếu bầu đến trại tạm giam, nhà tạm giữ, cơ sở giáo dục bắt buộc, cơ sở cai nghiện bắt buộc để cử tri nhận phiếu bầu và thực hiện việc bầu cử.
5. Khi cử tri viết phiếu bầu, không ai được xem, kể cả thành viên Tổ bầu cử.
6. Nếu viết hỏng, cử tri có quyền đổi phiếu bầu khác.
7. Khi cử tri bỏ phiếu xong, Tổ bầu cử có trách nhiệm đóng dấu “Đã bỏ phiếu” vào thẻ cử tri.
8. Mọi người phải tuân theo nội quy phòng bỏ phiếu.
Điều 70. Thông báo về thời gian bầu cử, nơi bỏ phiếu
Trong thời hạn 10 ngày trước ngày bầu cử, Tổ bầu cử phải thường xuyên thông báo cho cử tri biết ngày bầu cử, nơi bỏ phiếu, thời gian bỏ phiếu bằng hình thức niêm yết, phát thanh và các phương tiện thông tin đại chúng khác của địa phương.
Điều 71. Thời gian bỏ phiếu
1. Việc bỏ phiếu bắt đầu từ bảy giờ sáng đến bảy giờ tối cùng ngày. Tùy tình hình địa phương, Tổ bầu cử có thể quyết định cho bắt đầu việc bỏ phiếu sớm hơn nhưng không được trước năm giờ sáng hoặc kết thúc muộn hơn nhưng không được quá chín giờ tối cùng ngày.
2. Trước khi bỏ phiếu, Tổ bầu cử phải kiểm tra hòm phiếu trước sự chứng kiến của cử tri.
3. Việc bỏ phiếu phải được tiến hành liên tục. Trong trường hợp có sự kiện bất ngờ làm gián đoạn việc bỏ phiếu thì Tổ bầu cử phải lập tức niêm phong hòm phiếu, tài liệu liên quan trực tiếp đến cuộc bầu cử, kịp thời báo cáo cho Ban bầu cử, đồng thời phải có những biện pháp cần thiết để việc bỏ phiếu được tiếp tục.
Điều 72. Bỏ phiếu sớm, hoãn ngày bỏ phiếu
Trường hợp đặc biệt cần hoãn ngày bỏ phiếu hoặc bỏ phiếu sớm hơn ngày quy định thì Ủy ban bầu cử trình Hội đồng bầu cử quốc gia xem xét, quyết định.
