1. Giới thiệu tác giả
Cuốn "Giáo trình kỹ năng nghiên cứu và lập luận" của Trường Đại học Luật TP. Hồ Chí Minh do TS. Lê Thị Hồng Vân làm chủ biên, cùng sự tham gia biên soạn của tập thể tác giả là giảng viên tại trường.
2. Giới thiệu hình ảnh sách

Giáo trình kỹ năng nghiên cứu và lập luận
Tác giả: TS. Lê Thị Hồng Vân (chủ biên)
Nhà xuất bản Hồng Đức - Hội luật gia Việt Nam
3. Tổng quan nội dung sách
Việc nắm vững và thực hành vận dụng tốt các kỹ năng này trong thực tiễn sẽ phục vụ thiết thực trước hết cho các hoạt động học tập, nghiên cứu của sinh viên, giúp thực hiện tốt các bài thảo luận, thuyết trình, tranh luận, viết tiểu luận, luận văn tốt nghiệp, thực hiện các đề tài nghiên cứu khoa học cũng như quá trình tự học, tự nghiên cứu lâu dài.
Đối với các ngành nghề đặc thù như nghề báo, nghề giáo, nghề ngoại giao, chính khách… thì việc nắm vững và thực hành tốt các kỹ năng này là điều kiện tiên quyết để đem lại sự thành công trong sự nghiệp và cuộc sống, nhất là trong xã hội hiện đại, khi mà sự cạnh tranh đang ngày càng trở nên gay gắt và khốc liệt trong mọi lĩnh vực.
Đặc biệt đối với nghề Luật, khi mà công việc chuyên môn phải thực hiện thường ngày là các cuộc đấu trí, đấu khẩu để giải quyết mâu thuẫn, tranh chấp giữa phải/ trái, đúng/ sai liên quan đến sự còn/ mất về quyền lợi, tài sản, danh dự, sinh mệnh xã hội, và thậm chí cả sinh mạng con người thì việc nắm vững và vận dụng thuần thục các kỹ năng lập luận, tranh luận, phản biện để có được khả năng lập luận sắc sảo và tài hùng biện thuyết phục là những đòi hỏi tối cần thiết để có thể tồn tại và khẳng định chỗ đứng trong nghề.
Với mục tiêu đào tạo các cử nhân, học viên ngành luật khi ra trường không có kiến thức căn bản về các môn học chuyên ngành, kỹ năng tư duy pháp lý mà còn thuần thục kỹ năng nghiên cứu, lập luận và phản biện. Trường Đại học Luật TP. Hồ Chí Minh đã đưa "Kỹ năng nghiên cứu và lập luận" trở thành một môn học trong nội dung đào tạo sinh viên của trường.
Nhằm phục vụ mục đích giảng dạy và học tập môn học này trong chương trình đào tạo cử nhân luật của Trường Đại học Luật TP. Hồ Chí Minh, tập thể tác giả do TS. Lê Thị Hồng Vân làm chủ biên đã biên soạn cuốn "Giáo trình kỹ năng nghiên cứu và lập luận".
Giáo trình Kỹ năng nghiên cứu và lập luận được biên soạn gồm các chương:
Chương 1: Kỹ năng nghiên cứu khoa học
Chương 2: Kỹ năng thuyết trình
Chương 3: Kỹ năng lập luận
Chương 4: Kỹ năng tranh luận – phản biện
Mỗi chương tuy có nhiệm vụ rèn luyện những kỹ năng khác nhau để hướng đến những mục tiêu cụ thể và tương đối độc lập, nhưng giữa chúng đều có sự kết nối, liên thông trên nền tảng của các kỹ năng tư duy và ngôn ngữ, đó là suy nghĩ – nói – viết. Nội dung của các chương được biên soạn dựa trên sự vận dụng tích hợp kiến thức của nhiều môn khoa học như: Ngôn ngữ học, Tiếng Việt thực hành, Phương pháp luận nghiên cứu khoa học, Logic học, Tư duy phản biện, Tâm lý học, Văn hóa Việt Nam, cùng với các kỹ năng giao tiếp, kỹ năng lập luận, tranh luận, phản biện. Các kiến thức và kỹ năng ấy đã được vận dụng, chuyển hóa thành các nhóm kỹ năng cụ thể được trình bày trong mỗi chương.
Vì được biên soạn lần đầu, lại phải tổng hợp, bao quát nhiều lĩnh vực chuyên môn với nhiều nhóm kỹ năng khác nhau, do đó giáo trình Kỹ năng nghiên cứu và lập luận chắc chắn không tránh khỏi những thiếu sót và hạn chế.
4. Đánh giá bạn đọc
Thực trạng cử nhân luật của những năm trước, khi ra trường, làm việc tuy có kiến thức pháp lý, có kỹ năng tư duy pháp lý nhưng những kỹ năng quan trọng, cần thiết trong công việc đúng chuyên ngành như nghiên cứu, lập luận và phản biện lại rất kém khiến chất lượng cử nhân luật không được đánh giá cao và không tìm được hướng đi trong tương lai. Thực trạng đó đặt ra yêu cầu đổi mới và bổ sung những môn học kỹ năng trong chương trình đào tạo cử nhân luật tại các trường đại học luật, khoa luật của các trường đại học khác.
Cuốn giáo trình được biên soạn tỉ mỉ, chi tiết, cung cấp cho người học những thông tin cần thiết, quan trọng trong việc xây dựng kỹ năng nghiên cứu khoa học, lập luận và phản biện. Đây không chỉ là học liệu quan trọng phục vụ giảng dạy và học tập môn học "Kỹ năng nghiên cứu và lập luận" đối với sinh viên tại Trường Đại học Luật TP. Hồ Chí Minh, mà còn là tài liệu tham khảo hữu ích đối với đông đảo bạn đọc có nhu cầu trau dồi những kỹ năng mềm trong công việc.
5. Kết luận
Hy vọng những chia sẻ trên đây của chúng tôi sẽ là một nguồn tư liệu đánh giá chất lượng sách hiệu quả tin cậy của bạn đọc. Nếu thấy chia sẻ của chúng tôi hữu ích, bạn hãy lan tỏa nó đến với nhiều người hơn nhé! Chúc các bạn đọc sách hiệu quả và thu được nhiều thông tin hữu ích từ cuốn sách “Giáo trình Kỹ năng nghiên cứu và lập luận - Trường Đại học Luật TP. Hồ Chí Minh".
Câu hỏi: Tư duy phản biện là gì?
Kỹ năng phản biện là kỹ năng sử dụng những luận cứ và dẫn chứng để đưa ra ý kiến, bảo vệ quan điểm của mình; kết hợp cùng việc đánh giá, phân tích, đánh giá thông tin theo những cách nhìn khác nhau nhằm làm sáng tỏ và khẳng định lại tính chính xác của vấn đề.
tư duy phản biện là một kỹ năng sống được đề cao trong nhà trường, doanh nghiệp cũng như trong đời sống trong việc phát triển kỹ năng tư duy, đàm phán, phân tích vấn đề. Những cá nhân có kỹ năng tư duy phản biện thường có quan điểm cá nhân nổi trội và được đánh giá cao giữa tập thể.
Theo ghi chép, định nghĩa tư duy phản biện đã có lịch sử từ rất lâu đời, cụ thể là từ thời đại của triết gia Socrates tại châu Âu, và trong kinh Vệ Đà (cũng có nghĩa là “kiến thức”) – bộ kinh tối cổ của Ấn Độ và cũng là nguồn gốc của Ấn Độ Giáo, Phật Giáo, Hồi Giáo và Thiên Chúa Giáo. Có thể nói, các học giả từ xa xưa đã quan tâm về việc phân tích tính đúng sai của các luồng thông tin và hệ tư tưởng mà họ tiếp xúc.
Người có tư duy phản biện thường có khả năng:
– Hiểu sự gắn kết logic giữa các quan điểm.
– Nhận dạng, phát triển và đánh giá các lập luận.
– Tìm ra những sự không nhất quán và lỗi sai phổ biến trong cách lập luận.
– Giải quyết vấn đề một cách có hệ thống.
– Nhận dạng sự liên quan và tầm quan trọng của các ý tưởng.
– Xem xét cách lập luận và sự đúng đắn trong quan điểm, niềm tin của người khác.
Tư duy phản biện không chỉ là tích lũy thông tin. Người có trí nhớ tốt và biết nhiều kiến thức chưa chắc là người có tư duy phản biện tốt. người có tư duy phản biện tốt có khả năng suy luận ra những hệ quả từ những gì họ biết và sử dụng thông tin để giải quyết vấn đề, đồng thời tìm kiếm những nguồn thông tin liên quan để tăng hiểu biết của mình về vấn đề đó.
Không nhầm lẫn tư duy phản biện với việc thích tranh cãi hay chỉ trích người khác. Mặc dù các kỹ năng tư duy phản biện có thể được sử dụng để vạch trần những thiếu sót và sai lầm trong lập luận, nhưng kỹ năng này đóng vai trò quan trọng trong việc tạo ra những lập luận đúng đắn và mang tính xây dựng. Tư duy phản biện giúp chúng ta thu nạp kiến thức, tăng mức độ thấu hiểu lý thuyết đã biết, củng cố cách lập luận, nâng cao hiệu quả xử lý công việc và giải quyết vấn đề.
Câu hỏi: Có những phương pháp nào để rèn luyện kỹ năng tư duy phản biện hiệu quả?
Một là, tích cực trau dồi và làm giàu kiến thức
Để có thể phân định một luồng thông tin là đúng hay sai, trước hết chúng ta cần có một nền tảng kiến thức với mức tổng quát vừa đủ. Những kiến thức tổng quát này sẽ trở thành nền tảng để chúng ta có thể dựa vào và đưa ra các lập luận và phê bình. Một người thiếu nền tảng kiến thức tổng quát, dù muốn tư duy phản biện cũng sẽ gặp khó khăn vì anh ta sẽ không biết phải dựa vào điều gì để lập luận, phê bình. Không ai là ngoại lệ, luôn xem xét góc nhìn đa chiều, trau dồi, rèn luyện để khai sáng và nâng cao phông văn hóa cá nhân.
Hai là, rèn luyện kỹ năng phản biện khi giao tiếp
Cho dù bạn suy nghĩ thấu đáo đến đâu nhưng không biết cách giao tiếp, thể hiện được quan điểm cá nhân với người khác thì cũng không đem lại kết quả như mong muốn. Hãy luyện tập để vừa biết cách trình bày hết ý của mình với người khác. Cùng với đó, lắng nghe, tiếp thu và cảm thông cho người khác để đưa ra giải pháp hợp lý sau cùng.
Ba là, rèn luyện kỹ năng tư duy phản biện bằng cách nâng cao khả năng sáng tạo
Để có kỹ năng phản biện hiệu quả cần nâng cao khả năng sáng tạo, trau dồi kiến thức một cách tổng quát, nắm vững thông tin đa dạng về các lĩnh vực để có thể tranh luận và bảo vệ luận điểm với người khác một cách dễ dàng. Tuy nhiên, vấn đề cần nói ở đây là các bạn phải trao dồi kiến thức một cách tổng quát, nắm vững thông tin đa dạng về các lĩnh vực đối với ngành nghề mình đang làm việc.
Bốn là, rèn luyện kỹ năng tư duy phản biện bằng cách giải quyết vấn đề
Rèn luyện kỹ năng tư duy phản biện bằng cách giải quyết vấn đề là một trong những phương pháp tối ưu. Khi đối diện một vấn đề nào đó, cần nắm rõ thông tin chính xác về vấn đề gì, liên quan đến lĩnh vực gì? Sau đó, dựa trên những cơ sở khoa học và logic, hãy lên những câu hỏi để làm rõ vấn đề, từ những điều đó rút ra kết luận và nguyên nhân cho vấn đề trên.
Năm là, luôn “tò mò”, đặt câu hỏi và tìm câu trả lời
Các nhà triết học và nghiên cứu giáo dục đã tổng kết rằng một người phản biện giỏi đều sở hữu đặc tính sau: tò mò và ham hiểu biết, luôn luôn tìm kiếm sự thật. Đặt câu hỏi với mọi thứ, bao gồm cả những điều đã tồn tại lâu nay, những khuôn mẫu, quy chuẩn xã hội và truyền thống đã – đang tồn tại. Đặt câu hỏi không phải để xoá bỏ nó, mà là để hiểu rõ bản chất lý do nó tồn tại, cải thiện nó nếu có thể, cũng như nếu tính đúng đắn không còn phù hợp nữa thì là lúc xem xét phương án thay đổi để tốt hơn!
Đặt câu hỏi là việc khởi đầu cho mọi quá trình học tập. Việc đặt câu hỏi không đơn thuần giúp bạn có được câu trả lời, mà còn giúp bạn có được cái nhìn rộng và khách quan hơn để lựa chọn giữa nhiều luồng thông tin. Hầu hết những người có tư duy phản biện luôn tò mò và có thói quen tự đặt câu hỏi cho những gì đang diễn ra.
Thông tin thêm:
- Cuốn Giáo trình kỹ năng nghiên cứu và lập luận - Trường Đại học Luật thành phố Hồ Chí Minh xuất bản lần đầu năm 2013 và được tái bản nhiều lần.
- Cuốn Giáo trình kỹ năng nghiên cứu và lập luận - Trường Đại học Luật thành phố Hồ Chí Minh có giá bìa là 70.000 đồng.