1. Giới thiệu tác giả
Giáo trình Lịch sử nhà nước và pháp luật thế giới - Trường Đại học Luật Hà Nội do Lê Minh Tâm, Vũ Thị Nga chủ biên cùng với sự tham gia biên soạn của tập thể tác giả là giảng viên trường Đại học Luật Hà Nội.
Tập thể tác giả:
Phạm Điềm
ThS. Vũ Thị Nga
Phạm Việt Hà
ThS. Phạm Thị Quý
ThS. Phạm Thị Thu Hiền
2. Giới thiệu hình ảnh sách
Giáo trình Lịch sử nhà nước và pháp luật thế giới - Trường Đại học Luật Hà Nội
Tác giả: Lê Minh Tâm, Vũ Thị Nga chủ biên
Nhà xuất bản Công an nhân dân
3. Tổng quan nội dung sách
Nhà nước và pháp luật là hiện tượng xã hội vô cùng phức tạp, luôn biến động và có những đổi lớn to lớn trong những năm gần đây. Nhận thức về nhà nước và pháp luật đóng vai trò rất quan trọng trong nhận thức của cán bộ và nhân dân về xã hội, chính trị, văn hóa. Nhận thức đó giúp cho việc tiếp cận và giải quyết một cách đúng đắn các vấn đề thực tiễn về nhà nước và pháp luật.
Một trong những nội dung quan trọng của khoa học về nhà nước và pháp luật là lịch sử nhà nước và pháp luật thế giới. Môn học này trình bày những vấn đề cơ bản về lịch sử nhà nước và pháp luật qua các thời kỳ: chiếm hữu nô lệ, phong kiến, tư sản và xã hội chủ nghĩa.
Để đáp ứng nhu cầu đào tạo học tập và tìm hiểu về nhà nước và pháp luật, Trường Đại học Luật Hà Nội xuất bản cuốn Giáo trình lịch sử nhà nước và pháp luật thế giới. Cuốn sách sẽ là tài liệu bổ ích đối với các sinh viên luật được đào tạo dưới những hình thức khác nhau; các cán bộ làm công tác pháp lý công tác quản lý cũng như những ai muốn tìm hiểu một cách có hệ thống về nhà nước và pháp luật.
Cuốn Giáo trình Lịch sử nhà nước và pháp luật thế giới được biên soạn với cấu trúc chương mục như sau:
Phần thứ nhất: Sự tan rã của công xã nguyên thủy quá trình hình thành nhà nước và pháp luật
1. Tổ chức của công xã nguyên thủy
2. Tổ chức công xã nguyên thủy tan rã và sự hình thành nhà nước. Đặc điểm con đường hình thành nhà nước ở phương Đông
3. Sự ra đời của pháp luật
Phần thứ hai: Nhà nước và pháp luật thời kì cổ đại
Chương I. Nhà nước và pháp luật Phương Đông cổ đại
1. Nhà nước Ai Cập cổ đại
Quá trình hình thành nhà nước
Tổ chức bộ máy nhà nước
2. Nhà nước và pháp luật lưỡng Hà cổ đại
Quá trình hình thành nhà nước Lưỡng Hà
Quốc gia cổ Babilon và tổ chức bộ máy nhà nước
Pháp luật-bộ luật Hammurabi
3. Nhà nước và pháp luật Ấn Độ cổ đại
Nhà nước
Pháp luật – bộ luật Manu
4. Nhà nước và pháp luật Trung Quốc cổ đại
Nhà nước
Pháp luật
Chương II. Nhà nước và pháp luật Phương Tây cổ đại
1. Hy Lạp cổ đại
Những nhà nước tối cổ. Khái quát chung lịch sử các nhà nước của những quốc gia – thành bang sau đó
Nhà nước cộng hòa quý tộc chủ nô Xpác
Nhà nước cộng hòa Dân chủ chủ nô Aten
2. La mã cổ đại
Nhà nước
Luật la mã
Phần thứ ba: Nhà nước và pháp luật thời kì trung đại
Chương III. Nhà nước và pháp luật phong kiến phương Đông
1. Trung Quốc
Nhà nước
Pháp luật
2. Nhật Bản
Cuộc cải cách Tai ca và sự hình thành lập chế độ quân chủ chuyên chế phong kiến
Quá trình tồn tại và phát triển của nhà nước phong kiến Nhật Bản
Pháp luật
Chương IV. Nhà nước và pháp luật phong kiến Tây Âu
1. Nhà nước trong thời kỳ hình thành và phát triển của chế độ phong kiến tiêu. Nhà nước phong kiến Frăng và trạng thái phân quyền các cứ phong kiến.
2. Quá trình xác lập chính thể quân chủ chuyên chế trong thời kỳ suy vong của chế độ phong kiến
3. Giáo hội Thiên chúa với nhà nước phong kiến. Tòa án giáo hội
4. Pháp luật phong kiến Tây âu
Phần thứ tư: Nhà nước và pháp luật thời kì cận đại
Chương V. Nhà nước và pháp luật tư sản
1. Nhà nước quân chủ nghị viện Anh
Cách mạng tư sản và sự ra đời Nhà nước tư sản Anh
Nhà nước sau cách mạng tư sản. Sự thiết lập chính thể quân chủ nghị viện và tổ chức của bộ máy nhà nước
2. Nhà nước cộng hòa tổng thống ở Hợp chủng quốc Hoa Kỳ
Cuộc chiến tranh giành độc lập ở Bắc Mỹ. Sự thành lập hợp chúng quốc Hoa Kỳ và nhà nước tư sản
Nhà nước tư sản sau cuộc chiến tranh giành độc lập. Tổ chức bộ máy nhà nước
3. Nhà nước cộng hòa nghị viện Pháp
Cách mạng tư sản và sự ra đời của nhà nước tư sản (1789 – 1794)
Nhà nước sau cách mạng tư sản. Tổ chức bộ máy nhà nước
4. Nhà nước quân chủ nghị viện Nhật Bản
Cách mạng tư sản và sự hình thành nhà nước tư sản Nhật Bản
Hiến pháp 1889 và tổ chức bộ máy nhà nước Nhật Bản
5. Pháp luật tư sản thời kỳ cận đại
Hai hệ thống chính của pháp luật tư sản
Những chế định cơ bản của pháp luật tư sản
Phần thứ năm: Nhà nước và pháp luật thời kì hiện đại
Chương VI. Nhà nước và pháp luật tư sản thời kỳ hiện đại
Khái quát lịch sử và đặc điểm chung của nhà nước tư sản trong thời kỳ này
Mỹ
Anh
Pháp
Liên bang Đức
Italia
Nhật Bản
Pháp luật tư sản trong thời kỳ hiện đại
Chương VII. Nhà nước và pháp luật xã hội chủ nghĩa
1. Nhà nước và pháp luật Xô Viết
Cách mạng xã hội chủ nghĩa tháng Mười. Nhà nước và pháp luật Xô Viết ở Nga (1917 – 1922)
Nhà nước và pháp luật Liên bang. Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô Viết (Liên Xô)
2. Nhà nước và pháp luật các nước cộng hòa Dân Chủ nhân dân và Cộng hòa Cu Ba
Các nhà nước xã hội chủ nghĩa Đông Âu (1945 – 1990)
Các nhà nước xã hội chủ nghĩa châu Á
Khái quát chung về pháp luật của các nhà nước dân chủ nhân dân
Nhà nước và pháp luật Cộng hòa Cuba
4. Đánh giá bạn đọc
Cuốn giáo trình đã được các tác giả biên soạn, trình bày những nội dung cơ bản của môn học Lịch sử nhà nước và pháp luật Việt Nam, gồm: quá trình hình thành Nhà nước Văn Lang - Âu Lạc; lịch sử nhà nước và pháp luật ở các giai đoạn: giai đoạn đấu tranh chống đồng hoá của phong kiến Trung Quốc; thời kì phong kiến Việt Nam; giai đoạn Ngô, Đinh, Tiền Lê; triều đại Lý, Trần, Hồ; thời kì nội chiến phân liệt; ...
Cuốn giáo trình là học liệu quan trọng và cần thiết phục vụ học tập và giảng dạy bộ môn Lịch sử nhà nước và pháp luật thế giới của học viên, sinh viên và giảng viên trường đại học luật Hà Nội, đồng thời đây cũng là tài liệu tham khảo hữu ích đối với bạn đọc có nhu cầu tìm hiểu pháp lý trong lĩnh vực này.
5. Kết luận
Hy vọng những chia sẻ trên đây của chúng tôi sẽ là một nguồn tư liệu đánh giá chất lượng sách hiệu quả tin cậy của bạn đọc. Nếu thấy chia sẻ của chúng tôi hữu ích, bạn hãy lan tỏa nó đến với nhiều người hơn nhé! Chúc các bạn đọc sách hiệu quả và thu được nhiều thông tin hữu ích từ cuốn sách “Giáo trình Lịch sử nhà nước và pháp luật thế giới - Trường đại học Luật Hà Nội".
Luật Minh Khuê chia sẻ dưới đây quá trình hình thành Nhà nước Ai Cập cổ đại để bạn đọc tham khảo:
Nhà nước Ai Cập cổ đại hình thành trên cơ sở liên kết và chinh phục tất cả các nôm (châu), đã tạo điều kiện thuận lợi để phát triển kinh tế mạnh hơn trước.
Nhà nước Ai Cập cổ đại hình thành trên cơ sở liên kết và chinh phục tất cả các nôm (châu)
Đầu thiên niên kỷ IV trước công nguyên, xã hội Ai Cập đã phân chia thành hai giai cấp đối kháng rõ rệt: chủ nô và nô lệ. Nguồn nô lệ chủ yếu là chiến tù. Chủ nô ngoài việc bóc lột nô lệ, còn bóc lột cả quần chúng nông dân công xã. Họ là tầng lớp quý tộc thị tộc đã tách ra khỏi đám dân tự do, trở thành giai cấp thống trị. Để đàn áp nô lệ và nông dân công xã, giai cấp thống trị chủ nô Ai Cập đã tổ chức ra bộ máy nhà nước.
Châu ở Ai Cập chính là hình thức phôi thai của nhà nước Ai Cập cổ đại. Đứng đầu mỗi châu, là một Nomarch – tức chúa châu. Chúa đồng thời cũng là thủ lĩnh quân sự, thẩm phán và tăng lữ tối cao của châu. Chức tăng lữ tối cao đó đã đem lại cho họ thêm một quyền lực rất lớn: thần quyền. Chúa được coi như một vị thần sống. Mỗi châu có một tín ngưỡng tôn giáo riêng, thờ một vị thần riêng, thường thường là một động vật thờ làm tô tem. Giữa các châu, chiến tranh thôn tính đất đai, cướp bóc của cải và nô lệ thường xuyên xẩy ra. Chiến tranh cũng thường xảy ra vì xúc phạm đến tín ngưỡng tôn giáo của nhau. Ví dụ: châu thờ thần cá đã từng đánh nhau với châu bên cạnh, vì người ở châu bên cạnh này thường ăn loại cá châu bên kia thờ làm tô tem.
Sự thành lập của nhà nước Ai Cập cổ đại thống nhất
Do yêu cầu thống nhất quản lý công tác thủy lợi trên phạm vi ngày càng rộng lớn, lại cũng do những cuộc tranh chấp lâu dài và tàn khốc nhằm thôn tính đất đai của nhau, dần dần các châu hợp nhất lại thành quốc gia thống nhất tương đối rộng lớn. Giữa thiên niên kỷ thứ IV trước công nguyên, các châu miền Bắc Ai Cập thống nhất thành vương quốc Hạ Ai Cập; các châu miền Nam thống nhất thành vương quốc Thượng Ai Cập. Mỗi vương quốc có tới chừng 20 châu.
Trong một thời kỳ rất lâu, giữa Thượng và Hạ Ai Cập đã xảy ra những cuộc chiến tranh tàn khốc để tranh giành địa vị bá chủ lưu vực sông Nile. Cuối thiên niên kỷ IV trước công nguyên, trải qua một cuộc đấu tranh lâu dài và tàn khốc, Thượng và Hạ Ai Cập đã hợp nhất lại thành một quốc gia thống nhất.
Trong cuộc đấu tranh giành bá quyền đó, miền Nam cuối cùng giành được thắng lợi vì các châu Nam đoàn kết chặt chẽ hơn. Nhưng sự hợp nhất giữa hai miền Bắc, Nam thành quốc gia Ai Cập thống nhất, chính là do yêu cầu phải thống nhất quản lý công tác thủy lợi trên toàn bộ lưu vực sông Nile. Sự thống nhất hai miền Nam, Bắc đã tạo điều kiện thuận lợi cho kinh tế ở hai miền bổ sung lẫn nhau để phát triển mạnh hơn.
Các sử gia Hy Lạp thường nói tới một ông vua tên là Menes mà họ coi là người đầu tiên có công thống nhất nhà nước Ai Cập cổ đại (khoảng năm 3.200 trước công nguyên). Tại một địa điểm quan trọng về mặt chiến lược, nằm trên đường giao thông thủy, bộ, ở giữa vùng tam giác châu và thung lũng sông Nile, ông đã dựng lên một thành trì kiên cố. Thành này về sau là thủ đô Ai Cập trong suốt cả thời kỳ cổ vương quốc – thủ đô Memphis.
Sự thống nhất Ai Cập thành một quốc gia rộng lớn đã cho phép vua Menes tiến hành xây dựng các công trình thủy lợi quy mô to lớn. Sau Menes, các vua thuộc hai vương triều đầu tiên (vương triều I và II) đã nhiều lần gây chiến với các bộ lạc ở phía đông Ai Cập sống ở miền Sinai, đánh chiếm vùng mỏ đồng ở đây và lấy rất nhiều đồng đem về Ai Cập chế tạo thành vũ khí và công cụ lao động, khiến cho nền kinh tế Ai Cập có điều kiện phát triển nhanh chóng hơn. Vì hai vương triều đầu tiên chọn thành Thinis ở miền Bắc làm thủ đô, nên thời kỳ thống trị của hai vương triều này gọi là thời kỳ Thinis (năm 3.200 – 3.000 trước công nguyên), tức thời Tảo kỳ Vương quốc trong lịch sử Ai Cập cổ đại.
