1. Giới thiệu tác giả
Cuốn Giáo trình Tư pháp quốc tế do GS.TS. Nguyễn Bá Diến làm chủ biên, cùng với sự tham gia biên soạn của tập thể tác giả là giảng viên tại khoa Luật, Đại học quốc gia Hà Nội.
2. Giới thiệu hình ảnh sách
Giáo trình Tư pháp quốc tế
Tác giả: GS.TS. Nguyễn Bá Diến (chủ biên)
Nhà xuất bản: Đại học Quốc gia Hà Nội
3. Tổng quan nội dung sách
Tư pháp Quốc tế là một ngành luật độc lập, một bộ môn khoa học độc lập và quan trọng trong hệ thống khoa học pháp lý. Việc nghiên cứu, học tập Tư pháp quốc tế ngày càng có ý nghĩa lý luận và ý nghĩa thực tiễn to lớn. Đó là vì hội nhập quốc tế đã và đang là một xu thế tất yếu khách quan của quá trình toàn cầu hóa các mối quan hệ dân sự - kinh tế - thương mại, hôn nhân và gia đình…;
Là một vận hội nhưng đồng thời cũng là thách thức đối với mọi quốc gia – dù lớn hay bé, dù giàu hay nghèo – trước thềm của thiên niên kỷ mới: Thế kỷ 21. Việt Nam đang thực sự hội nhập vào cộng đồng quốc tế bằng cách tham gia ngày càng sâu sắc, toàn diện vào quy trình phân công lao động quốc tế và quốc tế hóa mọi lĩnh vực đời sống xã hội. Điều đó, tất yếu dẫn đến việc phát sinh ngày càng nhiều các mối quan hệ pháp luật có yếu tố nước ngoài thuộc các lĩnh vực dân sự - kinh tế - thương mại, hôn nhân và gia đình, lao động… đòi hỏi phải được điều chỉnh bằng pháp luật. Nhiều vấn đề pháp lý cần được điều chỉnh như: năng lực pháp luật và năng lực hành vi của công dân, pháp nhân Việt Nam ở nước ngoài; địa vị pháp lý của người nước ngoài, pháp nhân nước ngoài tại Việt Nam; quan hệ hợp đồng giữa công dân, pháp nhân Việt Nam với người nước ngoài, pháp nhân nước ngoài; vấn đề trách nhiệm dân sự ngoài hợp đồng có yếu tố nước ngoài; vấn đề thanh toán tín dụng quốc tế; quyền sở hữu và quyền thừa kế của công dân Việt Nam ở nước ngoài và của người nước ngoài tại Việt Nam; bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ có yếu tố nước ngoài; quan hệ lao động giữa bên Việt Nam với bên nước ngoài; quan hệ hôn nhân và gia đình (kết hôn, ly hôn, quan hệ tài sản và nhân thân, quan hệ giữa cha mẹ và con, quan hệ giám hộ, quan hệ nuôi con nuôi) giữa công dân Việt Nam với người nước ngoài và giữa những người nước ngoài với nhau cư trú tại Việt Nam; vấn đề ủy thác Tư pháp quốc tế; vấn đề xác định thẩm quyền xét xử của cơ quan tư pháp đối với các vụ án kiện mang tính chất dân sự quốc tế; vấn đề công nhận và cho thi hành bản án, quyết định của Tòa án nước ngoài; công nhận và cho thi hành quyết định của Trọng tài nước ngoài tại Việt Nam;..v.v
Với ý nghĩa đó, cuốn giáo trình được biên soạn nhằm trang bị các kiến thức cơ bản, hiện đại, mở rộng và chuyên sâu, có tính lý luận và thực tiễn… về một lĩnh vực hết sức rộng và phức tạp là Tư pháp quốc tế; góp phần phục vụ cho công tác giảng dạy, học tập và nghiên cứu khoa học tại Đại học Quốc gia Hà Nội cũng như các cơ sở đào tạo và nghiên cứu Luật học ở nước ta.
Cuốn giáo trình được biên soạn với kết cấu gồm 15 chương như sau:
Chương I: Khái niệm về Tư pháp quốc tế và nguồn của Tư pháp quốc tế
Chương II: Lược sử các học thuyết cơ bản về Tư pháp quốc tế
Chương III: Xung đột pháp luật và việc áp dụng pháp luật nước ngoài
Chương IV: Chủ thể của Tư pháp quốc tế
Chương V: Quyền sở hữu trong Tư pháp quốc tế
Chương VI: Quyền tác giả trong Tư pháp quốc tế
Chương VII: Quyền sở hữu công nghiệp trong Tư pháp quốc tế
Chương VIII: Hợp đồng trong Tư pháp quốc tế
Chương IX: Trách nhiệm bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng trong Tư pháp quốc tế
Chương X: Thanh toán và tín dụng trong Thương mại quốc tế
Chương XI: Thừa kế trong Tư pháp quốc tế
Chương XII: Hôn nhân và gia đình trong Tư pháp quốc tế
Chương XIII: Quan hệ lao động trong Tư pháp quốc tế
Chương XIV: Tố tụng dân sự quốc tế
Chương XV: Trọng tài thương mại quốc tế
4. Đánh giá bạn đọc
Giáo trình giới thiệu tới người học những nội dung cơ bản về tư pháp quốc tế gồm: khái niệm về tư pháp quốc tế và nguồn của tư pháp quốc tế. Lược sử các học thuyết cơ bản về tư pháp quốc tế, xung đột pháp luật và việc áp dụng pháp luật nước ngoài. Trình bày các nội dung của tư pháp quốc tế: Chủ thể, quyền sở hữu, quyền tác giả, quyền sở hữu công nghiệp, hợp đồng, trách nhiệm bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng, thanh toán và tín dụng trong thương mại quốc tế, thừa kế, hôn nhân và gia đình, quan hệ lao động, tố tụng dân sự quốc tế, trọng tài thương mại quốc tế.
Giáo trình "Tư pháp quốc tế" được các tác giả biên soạn đã cố gắng thể hiện những thành tựu mới nhất của khoa học tư pháp quốc tế ở trong nước và trên thế giới nhằm mục đích trang bị những kiến thức cơ bản và hiện đại về tư pháp quốc tế; góp phần đáp ứng những đòi hỏi cấp thiết của công tác giảng dạy, nghiên cứu và học tập khoa học pháp lý ở Việt Nam nói chung và Khoa Luật – Đại học Quốc gia Hà Nội nói riêng.
5. Kết luận
Hy vọng những chia sẻ trên đây của chúng tôi sẽ là một nguồn tư liệu đánh giá chất lượng sách hiệu quả tin cậy của bạn đọc. Nếu thấy chia sẻ của chúng tôi hữu ích, bạn hãy lan tỏa nó đến với nhiều người hơn nhé! Chúc các bạn đọc sách hiệu quả và thu được nhiều thông tin hữu ích từ cuốn sách "Giáo trình Tư pháp quốc tế - Khoa luật, Đại học quốc gia Hà Nội".
Luật Minh Khuê chia sẻ dưới đây nội dung nguồn của Tư pháp quốc tế để bạn đọc tham khảo:
Trong hệ thống pháp luật quốc gia, tư pháp quốc tế là ngành luật đặc thù, chứa đựng những nguyên tắc, quy phạm pháp luật điều chỉnh các quan hệ dân theo nghĩa rộng có yếu tố nước ngoài. Đây là các quan hệ phát sinh chủ yếu giữa công dân, pháp nhân của các nước khác nhau, quốc gia là chủ thể đặc biệt. Nguồn của tư pháp quốc tế có thể được hiểu ở hai khía cạnh sau đây:
Nguồn của tư pháp quốc tế chính là tổng thể các căn cứ dưới hình thức là cơ sở lý luận, cơ sở thực tiễn, cơ sở pháp lý mà thông qua đó cơ quan có thẩm quyền có thể áp dụng để giải quyết các vấn đề pháp lý phát sinh. (Theo nghĩa rộng)
Nguồn của tư pháp quốc tế là những hình thức chứa đựng các quy phạm, nguyên tắc để điều chỉnh các quan hệ dân sự theo nghĩa rộng có yếu tố nước ngoài. (Theo nghĩa hẹp)
Nguồn của tư pháp quốc tế có những đặc điểm đặc thù, bởi lẽ vừa chứa đựng các yếu tố nước ngoài, vừa có yếu tố pháp luật trong nước.
Xuất phát từ đối tượng điều chỉnh của Tư pháp quốc tế là quan hệ có tính chất đặc thù, do đó nguồn của tư pháp quốc tế cũng đặc thù và đa dạng hơn các ngành luật khác. Cụ thể bao gồm các nguồn sau:
Thứ nhất, điều ước quốc tế
Điều ước quốc tế được coi là nguồn của Tư pháp quốc tế khi các Điều ước quốc tế đó chứa đựng các nguyên tắc, các quy phạm điều chỉnh các quan hệ dân sự theo nghĩa rộng có yếu tố nước ngoài
Điều ước quốc tế là một trong những nguồn luật quan trọng của tư pháp quốc tế, đây là hệ thống những quy phạm pháp luật được xác lập bởi hai hoặc nhiều chủ thể của tư pháp quốc tế thỏa thuận và ký kết nhằm làm phát sinh, thay đổi hay chấm dứt quan hệ giữa các bên trong quan hệ quốc tế.
Điều ước quốc tế mang ý nghĩa vô cùng thiết thực, được ký kết điều chỉnh ở nhiều lĩnh vực quan trọng như thương mại, hàng hải quốc tế, các hiệp định tương trợ tư pháp về dân sự, dân sự và gia đình, …
Đối với Việt Nam, trải qua thời gian Việt Nam cũng đã ký kết rất nhiều các điều ước quốc tế song phương, đa phương với các quốc gia trên nhiều lĩnh vực như: Công ước Pari năm 1983 về bảo hộ quyền sở hữu công nghiệp (1981), năm 1995 gia nhập Công ước New York năm 1958 về công nhận và thi hành các quyết định của trọng tài thương mại, …Bên cạnh đó, Việt Nam và các nước cũng đã ký kết với nhau về các hiệp định tương trợ và hợp tác tư pháp, cụ thể như với Nga vào năm 1998; Cộng hòa Séc và Slovakia năm 1982, Cu ba năm 1984; Hungari năm 1985, …
Thứ hai, pháp luật trong nước
Do điều kiện đặc thù riêng của mỗi quốc gia cả về kinh tế, xã hội và chính trị,…Đồng thời cùng với tính chất đặc thù của tư pháp quốc tế là điều chỉnh mối quan hệ dân sự theo nghĩa rộng có yếu tố nước ngoài. Đây là các mối quan hệ có tính chất đa dạng và phức tạp. Do vậy, để đảm bảo toàn diện việc điều chỉnh của tư pháp quốc tế, mỗi quốc gia đều tự ban hành trong hệ thống pháp luật của nước mình những quy phạm để điều chỉnh các vấn đề này.
Việc áp dụng pháp luật quốc gia trong giải quyết xung đột liên quan đến tư pháp quốc tế được thực hiện khi các bên có thỏa thuận hoặc cơ quan tài pháp lựa chọn áp dụng. Cần lưu ý, luật được lựa chọn không được trái với trật tự công cộng của nước có Tòa án giải quyết.
Thứ ba, tập quán quốc tế
Tập quán quốc tế được hiểu là thói quen trong thương mại được hình thành từ lâu đời, có nội dung rõ ràng, cụ thể, được áp dụng liên tục, phổ biến được các chủ thể trong thương mại quốc tế công nhận
Thứ tư, án lệ
Án lệ là các bản án hoặc quyết định của Tòa án được sử dụng để giải quyết đối với những quan hệ tương ứng ở tương lai.
Theo quy định tại Điều 664 Bộ luật dân sự năm 2015, trình tự áp dụng đối với nguồn của Tư pháp quốc tế được thực hiện như sau:
- Thứ nhất, đối với quan hệ dân sự có yếu tố nước ngoài, pháp luật áp dụng được xác định theo điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên hoặc theo quy định pháp luật của Việt Nam.
- Thứ hai, trong trường hợp điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên hoặc pháp luật Việt Nam có quy định về việc các bên tham gia quan hệ có quyền được lựa chọn luật áp dụng thì pháp luật áp dụng trong quan hệ đó sẽ theo sự thỏa thuận lựa chọn của các bên.
- Thứ ba, trong trường hợp điều ước quốc tế hay pháp luật Việt Nam không quy định và các bên cũng không có lựa chọn thì việc áp dụng pháp luật đối với tư pháp quốc tế được xác định dựa trên cơ sở pháp luật của nước có mối liên hệ gắn bó nhất với quan hệ dân sự có yếu tố nước ngoài đó.
