1. Halloween là ngày gì?

Halloween hay còn gọi là Lễ hội hoá trang (Lễ hội ma quỷ), là ngày được tổ chức khá rầm rộ ở nhiều quốc gia trên thế giới, trong đó có Việt Nam. Đây là lễ hội bắt nguồn từ nghi lễ cổ xưa ở phương Tây, có tên gốc là All Hallows' Evening (viết tắt là Halloween). Họ gọi đây là lễ hội dành cho người đã khuất và tin rằng, người sống và người đã khuất sẽ gặp nhau trong ngày này. Tuỳ mỗi nền văn hoá của mỗi quốc gia khác nhau mà ngày lễ này sẽ có một ý nghĩa riêng, tuy nhiên, dù mang ý nghĩa gì thì đây đều là khoảng thời gian mọi người có thể vui vẻ sum họp bên nhau. Bản thân từ "Halloween" có xuất xứ từ Thiên Chúa Giáo, đó là từ kết hợp của hai từ Hallows Eve (ngày lễ thánh hoá hay còn gọi là ngày lễ các thánh) diễn ra vào ngày đầu tiên của tháng 11, tháng cầu cho linh hồn đã qua đời. Tuy nhiên, cũng có những tài liệu cho rằng ngay từ thế kỷ thứ V trước công nguyên, người Celtic ở Ai-len đã kỉ niệm ngày này vào 31/10 tức là ngày cuối cùng của mùa hè như là một nghi lễ mừng năm mới, và cho đến nay, lễ hội này thường được diễn ra hàng năm vào ngày 31/10, trước buổi lễ Các Thánh trong Kito Giáo.

Tuy nhiên, Lễ hội Halloween hiện nay đã là kết quả của nhiều sự biến đổi trong nhiều thế kỷ qua. Giờ đây, các ngày lễ trong lễ hội Halloween không còn mang nặng ý nghĩa tôn giáo mà mọi người đều coi đây là lễ hội vui chơi với những quả táo của lễ hội Pomona, con mèo đen của lễ hội Samhaim và những con ma, bộ xương của ngày lễ các thánh và các linh hồn... Vào ngày này, trẻ con có thể hoá trang đến gõ cửa nhà hàng xóm để xin bánh kẹo; dự tiệc hoá trang, đốt lửa, tổ chức các trò đùa cợt, xem phim hoặc kể chuyện kinh dị. Năm 2022, lễ hội Halloween diễn ra vào thứ hai, ngày 31/10.

 

2. Nguồn gốc của lễ hội Halloween

Có rất nhiều câu chuyện liên quan đến nguồn gốc của lễ hội Halloween, tuy nhiên, hầu hết mọi người đều tin rằng ngày lễ này có hơi hướng Giáo hội khi xuất phát từ lễ hội thu hoạch của người Celt, sinh sống tại vùng đất Ỉeland, Anh Quốc và miền Bắc nước Pháp từ cách đây hơn 2000 năm. Những người dân tộc trong bộ lạc Celt truyền miệng rằng, hàng năm vào ngày 1/11 người dân vùng này sẽ tổ chức lễ hội Samhain (được lấy theo tên một vị thần có khả năng kêu gọi các linh hồn đã khuất trở lại dương gian), đánh dấu sự kết thúc của mùa hè và bắt đầu đón mùa đông đến. Đây cũng là nghi lễ để tưởng nhớ Samhain - vĩ thủ lĩnh quá cố của bộ tộc.

Người dân Celt tin rằng, bóng tối sẽ bao phủ mọi nơi khi mùa đông đến. Do đó, đêm cuối cùng của tháng 10, tức là ngày 31/10 chính là đêm ranh giới giữa sự sống và cái chết. Vào đêm đó, các linh hồn đã mất sẽ được trở lại dương và có thể hồi sinh nếu tìm được thân xác ở cõi trần. Nguồn gốc này đã lý giải vì sao nhiều nơi có tập tục dập tắt mọi ngọn lửa trong nhà với mong muốn biến những người trong gia đình trở nên lạnh lẽo và các linh hồn vì thế sẽ bỏ qua. Bên cạnh đó, nhiều nơi hoá trang thành phù thuỷ, ma quỷ, thây ma,... diễu hành quanh các khu phố để giảm bớt nỗi lo sợ trong dân chúng.

 

3. Ý nghĩa của ngày lễ Halloween

Cần nhấn mạnh rằng, ngày lễ Halloween không chỉ đơn thuần là một lễ hội ma quỷ hay lễ hội hoá trang. Halloween còn mang tính nhân văn mà không phải ai cũng biết

  • Tưởng nhớ và tôn vinh những người đã khuất: Ngày lễ này có ý nghĩa tưởng nhớ và tôn vinh những người đã khuất là bởi đây là ngày đầu tiên trong chuỗi ngày tôn vinh những vị Thánh (sau đó là ngày Lễ Các Thành vào 1/11), cũng là lúc để chúng ta tưởng niệm những người thân đã khuất (Lễ Linh Hồn vào 2/11). Đồng thời, theo truyền thuyết, Halloween cũng là ngày mà các vong hồn được quay về nhân gian để thăm người nhà, vì vậy nên được coi là ngày tưởng nhớ và tôn vinh người đã khuất.
  • Mang ý nghĩa giáo dục nhân văn. Ý nghĩa này gắn liền với câu chuyện về hồn ma vất vưởng Jack trên đường tìm về dương gian. Trong câu chuyện, Jack vốn là một chàng thiếu niên, khi còn sống keo kiệt và tham lam, không biết chia sẻ hay cho đi bất cứ điều gì nên khi chết đi, linh hồn anh bị thiên đường từ chối. Tuy nhiên, Jack cũng không thể xuống địa ngục vì lúc còn sống, Jack đã từng chơi đùa với ma quỷ nên chúng không muốn bắt anh. Chuyện kể rằng, một hôm có con quỷ đến quấy phá một vùng dân cư, chẳng may bị báo động, người ta đến cầu cứu các vị tu sĩ đem vật thánh đến "yểm" và "khoá các cửa" ra vào. Vì thế mà con quỷ đã bị bắt, tuy nhiên Jack nhận ra đó là con quỷ thường chơi đùa với mình nên Jack đã tìm cách gỡ vật "yểm ma quỷ" để mở đường cho con quỷ chạy thoát. Để đền ơn cứu mạng, quỷ hứa sẽ không bắt linh hồn Jack về địa ngục. Do đó, khi chết, dù không thể lên thiên đường, Jack cũng không thể xuống địa ngục do lời hứa của quỷ từ trước. Thấy Jack phải chịu lạnh lẽo, khổ sở, quỷ bèn lấy một ít than hồng ở địa ngục bỏ vào trong ruột quả bí ngô và đưa cho Jack để sưởi ấm trên đường trở lại trần gian. Để có không khí nuôi lửa, Jack đã đục thủng quả bí ngô, từ đó, ánh lửa đã chiếu ra soi sáng nẻo đường lang thang của Jack. Từ câu chuyện này, ý nghĩa nhân văn đã được bộc lộ, chỉ ra rằng sau những sai lầm khi còn sống, Jack đã trở thành cô hồn không chốn dung thân.

Nếu đào sâu hơn về ngày lễ này, ta có thể tìm thấy một sự nhân văn sâu sắc hơn nữa trong câu chuyện này. Jack là hồn ma cô độc, không chốn dung thân mà cả Thiên Đàng và Địa Ngục đều từ chối, thế nhưng truyền thống lễ hội Âu Mỹ đã không bỏ rơi Jack. Họ đã dành cho Jack một ngày được trở lại cõi dương. Trong ngày đó, Jack sẽ được vui chơi thoải mái vì người sống đã hoá trang thành ma quỷ để linh hồn Jack có chỗ trà trộn vào cho đỡ cô đơn. Với ý nghĩa này, ngày lễ Halloween làm ta liên tưởng đến ngày Rằm tháng bảy âm lịch của Việt Nam. Đó cũng là ngày mà cõi âm và cõi dương hội ngộ trong niềm thương cảm bao la.

Có thể nói, ngày lễ Halloween không chỉ là ngày lễ vui chơi mà còn là dịp để giáo dục con người tránh xa những điều xấu, không nên chơi đùa với ma quỷ. Đôi khi, "ma quỷ" được hiểu theo nghĩa là những cái xấu xa, lừa lọc và tính ác.

 

4. Các tập tục trong ngày Halloween

"Trick or Treat" - đây là hoạt động chính của hầu hết trẻ em và thiếu niên tại Hoa Kỳ trong đêm lễ hội. "Trick" có nghĩa là: đánh lừa, trò chơi tinh ma nghịch ngợm. "Treat" là tiếp đón, đối xử tử tế, tiếp đãi. Các bạn nhỏ, thanh niên hoá trang với áo quần và mặt nạ hình ma quỷ, tay cầm lồng đèn đi từ nhà này đến nhà khác, gõ cửa và nói "Trick or treat". Câu nói này có nghĩa là: "Nếu muốn chúng tôi không chơi xấu thì hãy đãi chúng tôi cái gì đó". Thông thường những người láng giềng luôn luôn muốn tránh việc "trick", nghĩa là chơi đòn đánh lừa nên thường lựa chọn tiếp đon "treat" chúng bằng kẹo và trái cây.

>> Xem thêm Ý tưởng tổ chức Halloween chi tiết, ấn tượng nhất năm 2022

Trên đây là toàn bộ thông tin xoay quanh ngày lễ Halloween mà Luật Minh Khuê muốn cung cấp tới bạn đọc. Nếu bạn còn bất kì thắc mắc nào về vấn đề này hay những vấn đề pháp lý khác thì vui lòng liên hệ tới Tổng đài tư vấn pháp luật trực tuyến 24/7 thông qua hotline: 1900.6162 để được hỗ trợ và tư vấn nhiệt tình. Xin trân trọng cảm ơn!