Lễ hội Halloween nghỉ có hưởng nguyên lương hay không?

1. Nguồn gốc và ý nghĩa của lễ hội Halloween

Lễ hội Halloween là một trong những sự kiện văn hóa nổi tiếng và phổ biến nhất trên thế giới, diễn ra vào ngày 31 tháng 10 hằng năm. Nguồn gốc của Halloween bắt nguồn từ lễ Samhain của người Celt cổ đại ở châu Âu – một nghi lễ kết thúc mùa vụ và bắt đầu mùa đông lạnh giá. Họ tin rằng vào đêm 31/10, ranh giới giữa người sống và người chết trở nên mong manh, và các linh hồn có thể quay trở lại trần gian.

Trải qua thời gian, cùng với sự du nhập và ảnh hưởng của văn hóa Kitô giáo, lễ Samhain dần được biến đổi thành All Hallows’ Eve (đêm trước Ngày các Thánh – All Saints’ Day), rồi rút gọn thành “Halloween”.

Ngày nay, Halloween không chỉ còn là lễ tôn giáo mà đã trở thành một hoạt động văn hóa mang tính toàn cầu, đặc biệt phổ biến ở các nước phương Tây như Mỹ, Canada, Anh, Pháp… và lan rộng đến nhiều quốc gia châu Á, trong đó có Việt Nam.

Tại Việt Nam, Halloween được xem là một dịp vui chơi, hóa trang và giao lưu văn hóa, đặc biệt được giới trẻ, trường học, trung tâm ngoại ngữ và doanh nghiệp hưởng ứng. Các hoạt động thường thấy là trang trí không gian với hình ảnh bí ngô, ma quỷ, hóa trang kỳ dị, tổ chức trò chơi “Trick or Treat” (cho kẹo hay bị ghẹo).

Mặc dù mang đậm yếu tố giải trí và văn hóa phương Tây, Halloween chưa được công nhận là ngày lễ truyền thống hay quốc lễ của Việt Nam. Tuy nhiên, nhiều doanh nghiệp, đặc biệt là các công ty có vốn đầu tư nước ngoài hoặc làm việc trong môi trường sáng tạo, vẫn tổ chức hoạt động Halloween như một hình thức tăng cường tinh thần đoàn kết, sáng tạo và gắn kết nhân viên.

2. Halloween có phải là ngày lễ được nghỉ theo quy định pháp luật Việt Nam không?

2.1. Khung pháp lý về ngày nghỉ lễ, tết có hưởng nguyên lương

Theo Bộ luật Lao động năm 2019, chế độ nghỉ lễ, tết có hưởng nguyên lương là quyền lợi cơ bản và bắt buộc của người lao động, đồng thời là nghĩa vụ tuân thủ pháp luật đối với người sử dụng lao động. Danh mục các ngày nghỉ này được quy định cụ thể tại Khoản 1 Điều 112 BLLĐ 2019, gồm 6 dịp chính với tổng cộng 11 ngày nghỉ có hưởng lương mỗi năm, bao gồm:

Như vậy, pháp luật Việt Nam đã ấn định rõ ràng và giới hạn danh mục các ngày nghỉ lễ, tết được hưởng nguyên lương. Ngoài danh mục này, doanh nghiệp không bắt buộc phải cho người lao động nghỉ, trừ khi có thỏa thuận hoặc chính sách nội bộ có lợi hơn cho người lao động.

Đối với lao động là người nước ngoài, pháp luật cũng cho phép được nghỉ thêm 01 ngày Tết cổ truyền và 01 ngày Quốc khánh của nước họ, ngoài các ngày nghỉ nêu trên.

2.2. Kết luận pháp lý về vị trí của Halloween trong hệ thống ngày nghỉ lễ

Căn cứ Điều 112 Bộ luật Lao động 2019, Lễ hội Halloween (31/10 hằng năm) không nằm trong danh mục các ngày nghỉ lễ, tết được hưởng nguyên lương của Việt Nam. Đây là một sự kiện văn hóa mang tính xã hội – giải trí, không phải ngày nghỉ lễ chính thức theo quy định pháp luật.

Điều này đồng nghĩa rằng, người sử dụng lao động không có nghĩa vụ pháp lý phải cho người lao động nghỉ làm việc và hưởng lương vào ngày Halloween. Người lao động vẫn phải làm việc bình thường như các ngày làm việc khác trong năm.

Nếu người lao động tự ý nghỉ làm vào ngày Halloween mà không có đơn xin phép hoặc sự chấp thuận của người sử dụng lao động, hành vi đó được xem là nghỉ không phép và có thể bị xử lý kỷ luật theo nội quy lao động của doanh nghiệp.

Tuy nhiên, để thể hiện tinh thần nhân văn và gắn kết tập thể, nhiều doanh nghiệp tại Việt Nam đã chủ động tổ chức hoạt động Halloween ngay tại nơi làm việc hoặc cho phép nhân viên nghỉ linh hoạt, hưởng nguyên lương thông qua Thỏa ước lao động tập thể (TƯLĐTT) hoặc nội quy công ty. Việc này không trái pháp luật và còn giúp nâng cao hình ảnh doanh nghiệp, tạo môi trường làm việc thân thiện, sáng tạo.

3. Người lao động đi làm vào ngày Halloween có được trả thêm lương không?

Trên thực tế, ngày 31/10 – Halloween không nằm trong danh mục ngày nghỉ lễ, tết có hưởng nguyên lương theo Điều 112 Bộ luật Lao động năm 2019. Vì vậy, nếu người lao động vẫn đi làm vào ngày này thì đây chỉ là một ngày làm việc bình thường, tương tự như các ngày trong tuần, không phát sinh quyền hưởng lương tăng thêm theo quy định về làm việc ngày lễ, tết.

3.1. Quy định về tiền lương khi làm việc vào ngày không phải ngày nghỉ lễ

Theo quy định tại Điều 98 Bộ luật Lao động 2019, người lao động chỉ được trả lương làm thêm giờ khi làm việc ngoài thời giờ làm việc bình thường hoặc làm việc vào ngày nghỉ hằng tuần, ngày nghỉ lễ, tết.

Vì Halloween không thuộc nhóm ngày nghỉ hưởng nguyên lương, nên khi người lao động làm việc vào ngày này, doanh nghiệp không có nghĩa vụ trả thêm 200% hoặc 300% tiền lương như các ngày lễ khác (ví dụ: Tết Dương lịch, Giỗ Tổ Hùng Vương, Quốc khánh,...).

Nói cách khác, người lao động chỉ được trả lương theo mức bình thường như các ngày làm việc khác trong tháng.

3.2. Trường hợp doanh nghiệp cho nhân viên nghỉ Halloween tự nguyện

Một số doanh nghiệp, đặc biệt là các công ty có vốn đầu tư nước ngoài hoặc doanh nghiệp sáng tạo, thường tổ chức các hoạt động vui chơi, hóa trang hoặc cho nhân viên nghỉ nửa ngày – một ngày dịp Halloween.

Tuy nhiên, cần lưu ý rằng:

• Đây không phải nghĩa vụ pháp lý mà là chính sách phúc lợi nội bộ của doanh nghiệp;
• Việc nghỉ có hưởng nguyên lương hay không phụ thuộc vào quy định nội bộ hoặc thỏa ước lao động tập thể;
• Nếu doanh nghiệp cho phép nghỉ có lương, người lao động vẫn được hưởng đủ tiền lương như ngày làm việc bình thường.

Trường hợp ngược lại, nếu doanh nghiệp quy định đây là ngày nghỉ không hưởng lương, thì người lao động sẽ bị trừ lương tương ứng với thời gian nghỉ trừ khi có thỏa thuận khác giữa hai bên.

3.3. Cách tính lương, phụ cấp và thời gian nghỉ trong ngày Halloween

Căn cứ theo Điều 113 Bộ luật Lao động 2019, người lao động có quyền thỏa thuận với người sử dụng lao động về việc sử dụng ngày nghỉ phép năm để nghỉ vào dịp Halloween.

Cụ thể:

• Nếu người lao động sử dụng ngày nghỉ phép năm, thì vẫn được hưởng nguyên lương cho ngày nghỉ đó;
• Nếu nghỉ tự ý, không có lý do chính đáng và không được người sử dụng lao động đồng ý, thì có thể bị trừ lương hoặc bị xử lý kỷ luật lao động theo nội quy công ty.

Bên cạnh đó, một số doanh nghiệp có thể trả thêm phụ cấp hoặc tiền thưởng nhỏ để khuyến khích tinh thần sáng tạo, gắn kết tập thể trong dịp Halloween – đây là hình thức khuyến khích, không bắt buộc theo pháp luật.

Người lao động đi làm vào ngày Halloween chỉ được trả lương bình thường, không có chế độ lương tăng thêm vì đây không phải ngày nghỉ lễ chính thức theo quy định pháp luật Việt Nam. Tuy nhiên, nếu doanh nghiệp tự quy định hoặc thỏa thuận cho nghỉ có lương, người lao động vẫn được đảm bảo quyền lợi tương ứng theo nội bộ công ty.

4. Halloween không phải ngày nghỉ hưởng lương nhưng là dịp gắn kết tập thể

Mặc dù Halloween không phải là ngày nghỉ hưởng nguyên lương theo quy định của pháp luật Việt Nam, song trong thực tế, nhiều doanh nghiệp, trường học và tổ chức xã hội vẫn xem đây là một dịp đặc biệt để gắn kết cộng đồng, tạo không khí vui tươi và sáng tạo trong tập thể.

4.1. Xu hướng tổ chức Halloween tại nơi làm việc, trường học và khu dân cư

Những năm gần đây, lễ hội Halloween đã trở thành hoạt động văn hóa ngoại nhập phổ biến tại Việt Nam, đặc biệt ở các thành phố lớn như Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh, Đà Nẵng.
Nhiều công ty, trường học và trung tâm thương mại tổ chức các chương trình hóa trang, trang trí văn phòng, thi làm mặt nạ, tiệc Halloween mini, nhằm tạo ra không khí vui vẻ và khuyến khích tinh thần sáng tạo.

Tại các doanh nghiệp, hoạt động này không chỉ mang tính giải trí mà còn góp phần:

• Gắn kết tinh thần đồng đội, tạo sự gần gũi giữa nhân viên và ban lãnh đạo;
• Giảm áp lực công việc, giúp nhân viên có thời gian thư giãn sau thời gian làm việc căng thẳng;
• Tạo dựng văn hóa doanh nghiệp tích cực, hướng tới môi trường làm việc thân thiện, hiện đại và năng động.

Ở trường học, nhiều giáo viên và học sinh cũng tham gia các hoạt động hóa trang, biểu diễn, kể chuyện kinh dị, qua đó giúp học sinh rèn luyện kỹ năng giao tiếp, thể hiện bản thân và học hỏi thêm về văn hóa quốc tế.

4.2. Chính sách nhân sự linh hoạt – điểm cộng cho doanh nghiệp hiện đại

Dù Halloween không nằm trong danh mục ngày nghỉ lễ chính thức, nhưng nhiều doanh nghiệp hiện nay vẫn linh hoạt cho nhân viên nghỉ nửa ngày, giảm giờ làm hoặc tổ chức tiệc nội bộ mà không trừ lương.

Điều này thể hiện chính sách nhân sự thân thiện và nhân văn, góp phần nâng cao tinh thần làm việc, giữ chân nhân tài và tạo hình ảnh tích cực về thương hiệu doanh nghiệp.
Một số công ty đa quốc gia còn đưa Halloween trở thành sự kiện thường niên, với các hoạt động như:

• Thi hóa trang theo chủ đề (“Ma quái sáng tạo”, “Anh hùng và phản diện”, “Cổ tích rùng rợn”,...);
• Trang trí văn phòng và trao thưởng cho đội có ý tưởng độc đáo nhất;
• Tổ chức các trò chơi team building hoặc bữa tiệc Halloween mini ngay tại công ty.

Những hoạt động này không chỉ giúp nhân viên giải tỏa căng thẳng mà còn tăng cường tinh thần đoàn kết và sự gắn bó lâu dài với tổ chức.

4.3. Ý nghĩa nhân văn của việc tổ chức Halloween tại Việt Nam

Halloween vốn có nguồn gốc từ phương Tây, gắn với tinh thần tưởng nhớ người đã khuất và tôn vinh giá trị nhân văn. Khi du nhập vào Việt Nam, lễ hội này được biến tấu theo hướng vui tươi, sáng tạo hơn, phù hợp với đời sống hiện đại.

Việc tổ chức Halloween trong doanh nghiệp, trường học hay khu dân cư giúp:

• Khuyến khích sự sáng tạo, tự tin thể hiện bản thân của người tham gia;
• Tăng cường sự tương tác giữa các thành viên, xây dựng môi trường học tập – làm việc thân thiện;
• Lan tỏa tinh thần vui vẻ, nhân ái và sẻ chia, qua các hoạt động thiện nguyện, tặng quà cho trẻ em hoặc người có hoàn cảnh khó khăn.

Dù Halloween không phải là ngày nghỉ hưởng nguyên lương theo quy định của pháp luật Việt Nam, nhưng đây vẫn là một dịp ý nghĩa để doanh nghiệp và cộng đồng gắn kết, lan tỏa năng lượng tích cực. Việc tổ chức các hoạt động vui chơi, hóa trang hoặc cho nghỉ linh hoạt không chỉ giúp tạo không khí phấn khởi, mà còn góp phần xây dựng văn hóa tổ chức bền vững và hiện đại.