1. Hiểu thế nào về các quy định pháp luật liên quan đến việc khai trị giá hải quan?

Việt Nam là một quốc gia phát triển mạnh mẽ hoạt động xuất nhập khẩu, với lượng hàng hóa lưu thông qua biên giới ngày càng tăng. Tuy nhiên, một vấn đề nổi bật và gây nhiều tranh cãi hiện nay là tình trạng hàng hóa nhập khẩu không có hóa đơn thương mại. Điều này đặt ra thách thức lớn trong việc khai trị giá hải quan, ảnh hưởng trực tiếp đến việc tính thuế và quản lý nguồn thu của nhà nước. Việc xác định rõ ràng và minh bạch trị giá hải quan trong các trường hợp này là cực kỳ quan trọng, nhằm đảm bảo công bằng và minh bạch trong thương mại quốc tế.

Luật Hải quan 2014 quy định các nguyên tắc và phương pháp xác định trị giá hải quan, đây là cơ sở pháp lý quan trọng cho việc khai báo giá trị hàng hóa nhập khẩu. Theo luật này, trị giá hải quan của hàng hóa nhập khẩu là giá thực tế phải trả tính đến thời điểm hàng hóa nhập khẩu qua biên giới. Điều này bao gồm các chi phí như vận chuyển, bảo hiểm và các chi phí liên quan khác. Các phương pháp xác định trị giá hải quan bao gồm phương pháp trị giá giao dịch, phương pháp trị giá khấu trừ, và các phương pháp thay thế khác được công nhận. Mục đích của các quy định này là đảm bảo rằng trị giá hải quan phản ánh đúng giá trị thực tế của hàng hóa, từ đó tránh tình trạng khai báo gian lận nhằm trốn thuế.

Thông tư 39/2018/TT-BTCcủa Bộ Tài chính cung cấp hướng dẫn chi tiết về thủ tục khai báo hải quan, giúp các doanh nghiệp và cơ quan hải quan thực hiện đúng và đủ các bước cần thiết. Thông tư này yêu cầu doanh nghiệp phải nộp các tài liệu chứng minh trị giá giao dịch, bao gồm hợp đồng mua bán, hóa đơn thương mại, và các chứng từ tài chính khác. Đặc biệt, trong trường hợp không có hóa đơn thương mại, thông tư hướng dẫn rằng doanh nghiệp cần nộp các tài liệu thay thế như hợp đồng mua bán, biên bản giao nhận hàng hóa, hoặc chứng từ thanh toán qua ngân hàng. Điều này giúp đảm bảo việc khai báo trị giá hải quan vẫn được thực hiện một cách chính xác và hợp lý, dù không có hóa đơn thương mại.

Việc xác định chính xác trị giá hải quan không chỉ là nghĩa vụ pháp lý của doanh nghiệp mà còn có ý nghĩa quan trọng đối với nguồn thu ngân sách nhà nước và sự công bằng trong thương mại quốc tế. Nếu trị giá hải quan được khai báo chính xác, các khoản thuế xuất nhập khẩu sẽ được tính toán đúng, đảm bảo nguồn thu hợp lý cho nhà nước. Ngược lại, nếu trị giá hải quan bị khai báo sai lệch, không chỉ gây thất thoát thuế mà còn có thể tạo ra sự cạnh tranh không lành mạnh giữa các doanh nghiệp. Ví dụ, một doanh nghiệp nhập khẩu hàng hóa điện tử không có hóa đơn thương mại có thể sử dụng hợp đồng mua bán và chứng từ thanh toán để xác định trị giá hải quan, giúp cơ quan hải quan kiểm tra và tính toán thuế một cách chính xác.

Như vậy, hiểu rõ các quy định pháp luật liên quan đến việc khai trị giá hải quan là rất quan trọng. Điều này giúp doanh nghiệp thực hiện đúng nghĩa vụ thuế, tránh rủi ro pháp lý và góp phần tạo ra môi trường kinh doanh minh bạch, công bằng. Việc tuân thủ các quy định về khai trị giá hải quan không chỉ bảo vệ quyền lợi của doanh nghiệp mà còn góp phần duy trì trật tự và hiệu quả trong hoạt động xuất nhập khẩu của quốc gia.

 

2. Các trường hợp hàng hóa nhập khẩu không có hóa đơn thương mại có phải khai trị giá hải quan trên tờ khai?

Việc khai trị giá hải quan đối với hàng hóa nhập khẩu không có hóa đơn thương mại được quy định tại Điều 18 Thông tư 39/2018/TT-BTC như sau: Hàng hóa nhập khẩu phải khai trị giá hải quan trên tờ khai trị giá hải quan, trừ các trường hợp sau: (1) Hàng hóa thuộc đối tượng không chịu thuế, miễn thuế, xét miễn thuế theo quy định tại Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu; (2) Hàng hóa nhập khẩu theo loại hình nhập nguyên liệu để sản xuất hàng xuất khẩu; (3) Hàng hóa đủ điều kiện áp dụng phương pháp trị giá giao dịch quy định tại khoản 3 Điều 6 Thông tư này, đồng thời đã khai đủ thông tin trị giá hải quan trên tờ khai hàng hóa nhập khẩu của Hệ thống thông quan điện tử VNACCS và Hệ thống này tự động tính trị giá hải quan; (4) Hàng hóa nhập khẩu không có hợp đồng mua bán hoặc không có hóa đơn thương mại. Theo quy định trên, hàng hóa nhập khẩu phải khai trị giá hải quan trên tờ khai trị giá hải quan. Tuy nhiên, đối với hàng hóa nhập khẩu không có hóa đơn thương mại thì không phải khai trị giá hải quan trên tờ khai.

Trong trường hợp hàng hóa nhập khẩu thừa so với hóa đơn thương mại, việc xác định trị giá hải quan được quy định tại Điều 17 Thông tư 39/2018/TT-BTC như sau: (1) Hàng hóa nhập khẩu thừa là hàng hóa giống hệt hoặc tương tự với hàng hóa nhập khẩu ghi trên hợp đồng mua bán hoặc hóa đơn thương mại thì trị giá hải quan của hàng nhập khẩu thừa được xác định theo phương pháp xác định trị giá hải quan của số hàng hóa nhập khẩu ghi trên hợp đồng mua bán hàng hóa; (2) Hàng hóa nhập khẩu thừa là hàng hóa khác với hàng hóa nhập khẩu ghi trên hợp đồng mua bán hàng hóa hoặc hóa đơn thương mại thì trị giá hải quan được xác định theo phương pháp quy định từ Điều 8 đến Điều 12 Thông tư này. Trong trường hợp hàng hóa nhập khẩu không phù hợp với hợp đồng mua bán hàng hóa hoặc hóa đơn thương mại, nếu hàng hóa không phù hợp về quy cách thì trị giá hải quan được xác định theo trị giá thực thanh toán cho hàng hóa nhập khẩu, tức là những khác biệt về màu sắc, kích cỡ, kiểu dáng không làm ảnh hưởng đến giá thực tế phải trả.

 

3.  Tầm quan trọng của việc khai trị giá hải quan đúng quy định đối với hàng hóa nhập khẩu

Việc khai trị giá hải quan đúng quy định đối với hàng hóa nhập khẩu có tầm quan trọng không thể phủ nhận trong quản lý và điều hành hoạt động xuất nhập khẩu của một quốc gia. Dưới đây là một số điểm quan trọng về tầm quan trọng của việc này:

- Tính minh bạch và công bằng: Việc khai trị giá hải quan đúng quy định giúp đảm bảo tính minh bạch và công bằng trong quá trình giao thương quốc tế. Bằng cách xác định chính xác giá trị của hàng hóa nhập khẩu, cơ quan hải quan có thể đảm bảo rằng mọi doanh nghiệp đều được đối xử bình đẳng và không có sự chênh lệch không cần thiết trong việc tính toán thuế.

- Thu ngân sách nhà nước: Việc khai trị giá hải quan đúng quy định là cơ sở để xác định mức thuế nhập khẩu. Bằng cách tính toán thuế dựa trên giá trị thực của hàng hóa, nhà nước có thể thu được mức thuế phù hợp và đảm bảo nguồn thu ngân sách ổn định.

- Quản lý rủi ro:Việc xác định đúng trị giá hải quan giúp cơ quan hải quan quản lý rủi ro về việc nhập khẩu hàng hóa giả mạo hoặc gian lận thuế. Khi biết được giá trị thực của hàng hóa, họ có thể dễ dàng phát hiện và ngăn chặn những hành vi không đúng luật.

- Tạo điều kiện cho doanh nghiệp:Việc khai trị giá hải quan đúng quy định giúp tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp trong quá trình nhập khẩu. Khi biết trước giá trị hải quan của hàng hóa, họ có thể tính toán và dự đoán chi phí một cách chính xác, từ đó đưa ra các quyết định kinh doanh hợp lý.

- Đảm bảo an ninh quốc gia: Việc kiểm soát và quản lý chặt chẽ hàng hóa nhập khẩu cũng đồng nghĩa với việc đảm bảo an ninh quốc gia. Bằng cách kiểm tra và xác minh giá trị của hàng hóa, cơ quan hải quan có thể ngăn chặn việc nhập khẩu các loại hàng hóa nguy hiểm hoặc cấm địa.

Như vậy, việc khai trị giá hải quan đúng quy định không chỉ là vấn đề quản lý thuế và hải quan mà còn ảnh hưởng đến sự công bằng, minh bạch và an ninh quốc gia của một quốc gia. Đây là một phần không thể thiếu trong việc quản lý và điều hành hoạt động thương mại quốc tế.

Trên đây là toàn bộ thông tin mà chúng tôi đưa ra về vấn đề này, quý khách có thể tham khảo thêm bài viết liên quan cùng chủ đề của Luật Minh Khuê như: Tư vấn thủ tục hoàn thuế VAT với hàng hóa nhập khẩu ?  Hoàn thuế nhập khẩu hàng tạm nhập tái xuất ?Nếu quý khách có nhu cầu cần tư vấn pháp luật liên quan thì hãy liên hệ với chúng tôi qua hotline 19006162 hoặc email lienhe@luatminhkhue.vn. Trân trọng./.