Hoàn thành thủ tục hải quan (Customs clearance) là gì?

1. Thế nào là hoàn thành thủ tục hải quan (Customs Clearance) ?

Thủ tục hải quan là quá trình hành chính và pháp lý mà hàng hóa hoặc hàng đi qua biên giới quốc gia phải tuân thủ. Đây là bước quan trọng trong quá trình vận chuyển hàng hóa và đảm bảo tuân thủ các quy định và luật pháp của quốc gia đang nhập khẩu.

Hoàn thành thủ tục hải quan hay còn gọi là thông quan hải quan, có tên tiếng Anh là Customs Clearance. Thủ tục này được hiểu là khi doanh nghiệp hoặc đơn vị xuất khẩu, nhập khẩu nào đó muốn hàng hóa của mình được thông quan thì sẽ phải làm tiến hành hải quan và hoàn thành các thủ tục hải quan. Do đó, Customs Clearance được coi là thủ tục bắt buộc. Và thù tục này có vai trò hỗ trợ các cơ quan nhà nước có thẩm quyền quản lý hàng hóa xuất khẩu và hàng hóa nhập khẩu vào trong nước, đồng thời đảm bảo được những hàng hóa đó không thuộc vào danh sách mà pháp luật Việt Nam cấm hay là được nhà nước cho phép lưu hành.

Bên cạnh đó, hoàn thành thủ tục hải quan là cơ sở để tính và thu thuế đối với từng loại mặt hàng hóa đóng góp vào ngân sách nhà nước. Và chỉ khi được thông quan, hàng hóa mới đảm bảo đủ điều kiện để phân phối, mua bán, trao đổi tại thị trường Việt Nam hoặc đủ điều kiện để xuất khẩu hàng hóa ra khỏi thị trường Việt Nam.

Đơn vị tiến hành thủ tục này là cơ quan hải quan và công chức hải quan. Hàng hóa khi được ra hoặc vào cảng thì các tổ chức, cá nhân, doanh nghiệp có trách nhiệm cung cấp các thủ tục và thực hiện nghĩa vụ pháp lý dưới yêu cầu của cơ quan hải quan để tiến hành thông quan cho hàng hóa. Thủ tục này là quá trình bắt buộc khi vận chuyển hàng hóa quốc tế dù bằng hình thức là đường biển hay hàng không.

2. Điều kiện để hoàn thành thủ tục hải quan được quy định như thế nào? 

Tùy thuộc vào pháp luật của mỗi quốc gia thì sẽ có những quy định khác nhau về hàng hóa được phép xuất nhập khẩu, hạn ngạch cho phép cũng như những danh mục cấm có những sản phẩm gì. Do đó, bên xuất nhập khẩu cần phải tuân thủ quy định của nhà nước, các quy định về giao thương hàng hóa để quá trình thông quan được diễn ra thuận lợi. Một số những điều kiện nhất định phải biến khi tiến hành hoàn thành thủ tục hải quan bao gồm:

Đảm bảo giấy tờ chính xác: Thủ tục hải quan có thể phức tạp và tốn thời gian, chủ yếu là nếu quý khách không quen thuộc với các quy định và thủ tục. Do đó, một trong những điều quan trọng nhất quý khách có thể làm để đạt được kết quả thành công là đảm bảo rằng tất cả tài liệu của mình đều chính xác. Đảm bảo tài liệu của quý khách phải chính xác bao gồm tất cả tên các mặt hàng trong lô hàng và giá trị của chúng. 

Tuân theo quy định của pháp luật: Một trong những điều quan trọng nhất cần làm là làm quen với luật thương mại quốc tế áp dụng cho hàng hóa mà bản thân mình đang nhập khẩu hoặc xuất khẩu. Các luật này liên tục thay đổi, vì vậy việc cập nhật các yêu cầu mới nhất là điều cần thiết. Ngoài ra, quý khách cũng cần phải biết Incoterm mà người mua và người bán đã thỏa thuận với nhau. Incoterm đã thỏa thuận xác định ai chịu trách nhiệm thanh toán thuế và cũng có thể ảnh hưởng đến cách hàng hóa của quý khách được vận chuyển.

Kiểm tra hàng hóa: Cần xem xét hàng hóa mà quý khách đang vận chuyển có nằm trong danh mục cho phép của nhà nước hay không. Ngoài ra, cần phải đảm bảo rằng lô hàng không chứa các sản phẩm cấm lưu hành. Hàng hóa của quý khách cần có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng và tuân thủ đúng quy định của pháp luật. Hàng hóa có giấy phép xuất nhập khẩu. Đối với các mặt hàng nguy hiểm cần có giấy phép đúng quy định và tuân thủ đăng ký và xử lý đúng quy định trong quá trình vận chuyển.

Như vậy để tránh bị xử phạt và không được thông quan thì những hàng hóa kinh doanh phải nằm trong nhóm danh mục được phép nhập khẩu, xuất khẩu, nhập cảnh hay quá cả

3. Hoàn thành thủ tục hải quan bao gồm mấy bước?

Để tiến hành thông quan hải quan hay còn gọi là hoàn thành thủ tục hải quan thì cần phải trải qua 03 bước. Cụ thể các bước như sau:

Bước 1: Kiểm tra tài liệu

Khi các lô hàng đến nơi thông quan thì những loại hàng hóa này sẽ chịu sự kiểm tra để đảm bảo rằng tất cả các thông tin đều chính xác. Các giấy tờ phổ biến nhất được yêu cầu cung cấp sẽ là:

- Hồ sơ hải quan

- Danh sách sản phẩm

- Giấy chứng nhận xuất xứ 

- Vận đơn hàng không, vận đơn nội địa, vận đơn suốt và vận đơn đường biển 

- Chứng từ nộp thuế

- Giấy chứng nhận kiểm tra trước khi giao hàng

Bước 2: Thanh toán thuế và nghĩa vụ

Sau khi kiểm tra xong lô hàng tất cả các giấy tờ đã được nộp, quý khách sẽ phải thanh toán khoản thuế đối với hàng hóa trước khi hải quan thông quan hàng hóa để giao hàng. Số tiền thuế và nghĩa vụ nợ phụ thuộc vào một số yếu tố, bao gồm loại hàng hóa quý khách đang nhập khẩu, giá trị khai báo của hàng hóa và Luật hải quan hiện hành. 

Bước 3: Lô hàng được thông quan 

Sau khi cơ quan Hải quan kiểm tra và đánh giá, hàng hóa sẽ được giải phóng khỏi kho. Quy trình giải phóng hàng có thể khác nhau tùy thuộc vào loại hàng hóa nhập khẩu. Sau khi hoàn thành thủ tục giấy tờ thông quan, nhà nhập khẩu có thể sở hữu hàng hóa và chuyển chúng đến điểm đến cuối cùng.

Trong một số trường hợp, hàng hóa có thể được giải phóng trên cơ sở có điều kiện, nghĩa là hàng hóa phải đáp ứng các yêu cầu cụ thể trước khi được chuyển ra khỏi địa điểm. Ví dụ, các hóa chất độc hại có thể cần phải được dán nhãn và đóng gói phù hợp trước khi những hàng hóa này được thông quan. Cuối cùng, quy trình thông quan nhằm đảm bảo rằng tất cả hàng hóa nhập khẩu đáp ứng tất cả các quy định hiện hành trước khi đưa vào thị trường nội địa.

4. Các bên trong hoàn thành thủ tục hải quản có trách nhiệm như thế nào?

Trong quá trình hoàn thành thủ tục hải quan thì các bên bao gồm chủ hàng hóa và cán bộ hải quản đều sẽ chịu những trách nhiệm riêng. Quyết định thông quan hay không là do cán bộ và cơ quan hải quan chịu trách nhiệm. Khi hàng hóa được thông quan thì cơ quan hải quan sẽ chịu trách nhiệm trước pháp luật về số lượng hàng hóa đã được thông quan.

Công việc này đòi hỏi ý thức, trách nhiệm nghề nghiệp, sự minh bạch của nhân viên hải quan. Chính vì thế, đối với cán bộ hải quan, cần nắm vững nghiệp vụ, thực hiện biện pháp kiểm tra kết quả minh bạch theo quy định pháp luật về thủ tục hải quan, được ghi nhận trên tờ khai hoặc chứng từ khai báo hải quan.

Cán bộ hải quan cũng cần ghi rõ thời gian, họ tên tại nơi quy định trên tờ khai hải quan hay chứng từ khai báo hải quan, đóng dấu nghiệp vụ, hoàn thành thủ tục hải quan. Đồng thời trả cho người khai hải quan một bộ tờ khai đã hoàn thành thủ tục để nộp thuế và thông quan hàng hóa. 

Bộ tờ khai còn lại sẽ chuyển theo quy trình của bộ phận kiểm tra thu thuế xuất nhập khẩu. Tất cả lộ trình này cán bộ hải quan phải đảm bảo tuân thủ và minh bạch. Chủ hàng hóa cần hợp tác chặt chẽ với cán bộ hải quan, tuân thủ lộ trình thông quan để đảm bảo quá trình diễn ra thuận lợi. Người khai hải quan cần cung cấp giấy tờ, chứng từ theo đúng quy định và đầy đủ trong thời gian sớm nhất.

Hàng hóa cần được đánh dấu và đánh số theo quy định đóng gói, tuân thủ nhãn hóa đơn, bao bì theo đúng quy định trong lĩnh vực xuất nhập khẩu. 

Khi nắm rõ được quy trình, yêu cầu, quy định cũng như tuân thủ quyền, trách nhiệm của cả bên chủ sở hữu hàng hóa và cơ quan hải quan thì quá trình Customs Clearance sẽ được diễn ra suôn sẻ.

Xem thêm: Kiểm tra sau thông quan là gì? Quy định về kiểm tra sau thông quan của Luật Minh Khuê . Vui lòng liên hệ với bộ phận tư vấn pháp luật trực tuyến qua số hotline: 19006162 hoặc gửi yêu cầu tư vấn qua email: lienhe@luatminhkhue.vn để được hỗ trợ và giải đáp kịp thời.