Hoạt động kinh doanh của ngân hàng thương mại được quy định như thế nào?

1. Hiểu thế nào là ngân hàng thương mại?

Theo quy định tại khoản 3 Điều 4 Luật Các tổ chức tín dụng 2010 thì ngân hàng thương mại là loại hình ngân hàng được thực hiện tất cả các hoạt động ngân hàng và các hoạt động kinh doanh khác theo quy định nhằm mục tiêu lợi nhuận.

Mạng lưới của ngân hàng thương mại bao gồm các chi nhánh, văn phòng giao dịch, văn phòng đại diện và các đơn vị phi kinh doanh trong nước; chi nhánh, văn phòng đại diện, ngân hàng có 100% vốn ở nước ngoài theo quy định của pháp luật.

2. Quy định về hoạt động kinh doanh của ngân hàng thương mại

Căn cứ theo quy định tại Điều 98 Luật Các tổ chức tín dụng 2010, quy định về hoạt động kinh doanh của ngân hàng thương mại, bao gồm những hoạt động sau:

Hoạt động huy động vốn:

- Ngân hàng thương mại có thể chấp nhận tiền gửi không kỳ hạn, tiền gửi có kỳ hạn, tiền gửi tiết kiệm và các loại tiền gửi khác;

- Cấp giấy chứng nhận tiền gửi, kỳ phiếu, hóa đơn và trái phiếu để huy động vốn trong và ngoài nước.

- Ngân hàng thương mại có thể vay vốn từ Ngân hàng Nhà nước dưới hình thức tái cấp vốn theo quy định của Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam.

- Ngân hàng thương mại được quyền vay vốn từ các tổ chức tín dụng, tổ chức tài chính trong và ngoài nước theo quy định của pháp luật.

Hoạt động cấp tín dụng:

- Ngân hàng thương mại có thể cấp tín dụng theo các hình thức sau:

Cho vay; Giảm giá và tái chiết khấu các công cụ chuyển nhượng và các giấy tờ có giá trị khác; Bảo lãnh ngân hàng; Phát hành thẻ tín dụng; Thanh toán trong nước; Thanh toán quốc tế cho các ngân hàng được ủy quyền để thực hiện thanh toán quốc tế; Các hình thức gia hạn tín dụng khác sau khi được Ngân hàng Nhà nước phê duyệt.

Hoạt động dịch vụ thanh toán:

- Các ngân hàng thương mại phải mở tài khoản tiền gửi tại Ngân hàng Nhà nước và duy trì trên tài khoản tiền gửi này số dư trung bình không thấp hơn mức dự trữ bắt buộc.

- Ngân hàng thương mại có thể mở tài khoản thanh toán tại các tổ chức tín dụng khác và có thể mở tài khoản tiền gửi và tài khoản thanh toán ở nước ngoài theo luật pháp về ngoại hối.

- Ngân hàng thương mại mở tài khoản thanh toán cho khách hàng; Cung cấp phương tiện thanh toán; Cung cấp dịch vụ thanh toán, bao gồm:

Thực hiện dịch vụ thanh toán trong nước bao gồm séc, đơn đặt hàng, yêu cầu thu tiền, thư tín dụng, thẻ ngân hàng, dịch vụ thu và thanh toán; Thực hiện các dịch vụ thanh toán quốc tế và các dịch vụ thanh toán khác sau khi được Ngân hàng Nhà nước phê duyệt.

- Các ngân hàng thương mại có thể tổ chức thanh toán nội bộ và tham gia vào hệ thống thanh toán liên ngân hàng quốc gia.

- Các ngân hàng thương mại có thể tham gia hệ thống thanh toán quốc tế sau khi được Ngân hàng Nhà nước phê duyệt.

Các hoạt động kinh doanh khác của ngân hàng thương mại:

Theo quy định tại Điều 107 Luật Các tổ chức tín dụng 2010, các hoạt động kinh doanh khác của ngân hàng thương mại bao

- Dịch vụ quản lý tiền mặt, tư vấn ngân hàng, tài chính; các dịch vụ quản lý, bảo quản tài sản, cho thuê tủ, két an toàn.

- Tư vấn tài chính doanh nghiệp, tư vấn mua, bán, hợp nhất, sáp nhập doanh nghiệp và tư vấn đầu tư.

- Mua, bán trái phiếu Chính phủ, trái phiếu doanh nghiệp.

- Dịch vụ môi giới tiền tệ.

- Lưu ký chứng khoán, kinh doanh vàng và các hoạt động kinh doanh khác liên quan đến hoạt động ngân hàng sau khi được Ngân hàng Nhà nước chấp thuận bằng văn bản.

3. Đặc điểm của ngân hàng thương mại

 - Lĩnh vực kinh doanh của ngân hàng là tiền tệ, tín dụng và dịch vụ ngân hàng. Đây là lĩnh vực đặc biệt vì trước hết nó liên quan trực tiếp đến tất cả các ngành, liên quan đến mọi mặt của đời sống kinh tế - xã hội. Mặt khác, lĩnh vực tiền tệ - ngân hàng là lĩnh vực rất “nhạy cảm”, nó đòi hỏi một sự thận trọng trong điều hành hoạt động ngân hàng để tránh những thiệt hại cho nền kinh tế - xã hội. Chất liệu kinh doanh của ngân hàng là tiền tệ, mà tiền tệ là công cụ được nhà nước sử dụng  để quản lý vĩ mô nền kinh tế, nó quyết định đến sự phát triển hoặc suy thoái của cả một nền kinh tế, do đó lĩnh vực này được nhà nước kiểm soát rất chặt chẽ.

- Là một doanh nghiệp, nhưng nguồn vốn chủ yếu mà ngân hàng sử dụng trong kinh doanh là vốn huy động từ bên ngoài, trong khi đó vốn riêng của ngân hàng lại chiếm tỷ trọng rất thấp trong tổng nguồn vốn kinh doanh.

- Trong tổng tài sản của ngân hàng, tài sản hữu hình chiếm tỷ trọng rất thấp, mà chủ yếu là tài sản vô hình. Nó tồn tại dưới hình thức các tài sản tài chính, chẳng hạn như các loại kỳ phiếu, cổ phiếu, hợp đồng tín dụng, khế ước nhận nợ và các loại giấy tờ có giá trị khác.

- Hoạt động kinh doanh của ngân hàng thương mại chịu sự chi phối rất lớn bởi chính sách tiền tệ của ngân hàng trung ương. Ngân hàng thương mại không thể mở rộng hoạt động kinh doanh khi ngân hàng trung ương đang áp dụng chính sách đóng băng tiền tệ, hạn chế lạm phát và ngược lại. Do đó, việc ngân hàng mở rộng hay thu hẹp hoạt động kinh doanh của mình đều phải chịu sự chi phối bởi chính sách tiền tệ của ngân hàng trung ương.

- Ngân hàng thương mại là một trung gian tín dụng, đóng vai trò một tổ chức trung gian  đứng ra tập trung, huy động các nguồn vốn tiền tệ tạm thời nhàn rỗi trong nền kinh tế, biến nó thành nguồn vốn tín dụng để cho vay đáp ứng nhu cầu vốn kinh doanh và vốn đầu tư cho các ngành kinh tế, nhu cầu vốn tiêu dùng của toàn xã hội.

Để tham khảo thêm thông tin về vấn đề này, bạn đọc có thể tìm hiểu tại bài viết: Phân tích các hoạt động của ngân hàng thương mại hiện nay ? của Luật Minh Khuê.

Như vậy trên đây là toàn bộ thông tin về Hoạt động kinh doanh của ngân hàng thương mại được quy định như thế nào? mà Công ty Luật Minh Khuê muốn gửi đến quý khách mang tính tham khảo. Nếu quý khách còn vướng mắc về vấn đề trên hoặc mọi vấn đề pháp lý khác, quý khách hãy vui lòng liên hệ trực tiếp với chúng tôi qua Luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến theo số điện thoại 1900.6162 để được Luật sư tư vấn pháp luật trực tiếp qua tổng đài kịp thời hỗ trợ và giải đáp mọi thắc mắc.

Nếu quý khách cần báo giá dịch vụ pháp lý thì quý khách có thể gửi yêu cầu báo phí dịch vụ đến địa chỉ email: lienhe@luatminhkhue.vn để nhận được thông tin sớm nhất! Rất mong nhận được sự hợp tác và tin tưởng của quý khách! Luật Minh Khuê xin trân trọng cảm ơn!