1. Độ tuổi của học sinh ở các cấp học hiện nay

Theo Điều 28 Luật Giáo dục 2019, các cấp học và độ tuổi của giáo dục phổ thông được quy định như sau:

- Giáo dục tiểu học kéo dài trong 05 năm học, từ lớp một đến lớp năm. Học sinh bắt đầu vào lớp một khi đủ 06 tuổi và tính theo năm;

- Giáo dục trung học cơ sở kéo dài trong 04 năm học, từ lớp sáu đến lớp chín. Học sinh phải hoàn thành chương trình tiểu học trước khi vào lớp sáu. Tuổi của học sinh khi vào lớp sáu là 11 tuổi và tính theo năm;

- Giáo dục trung học phổ thông kéo dài trong 03 năm học, từ lớp mười đến lớp mười hai. Học sinh cần có bằng tốt nghiệp trung học cơ sở trước khi vào lớp mười. Tuổi của học sinh khi vào lớp mười là 15 tuổi và tính theo năm.

2. Các trường hợp học sinh được học vượt lớp

Theo khoản 2 Điều 28 Luật Giáo dục 2019 quy định về trường hợp học sinh được phép học vượt lớp hoặc học ở độ tuổi cao hơn so với quy định ở mục 1, bao gồm:

- Học sinh được phép học vượt lớp nếu có sự phát triển sớm về trí tuệ: Trong trường hợp học sinh có năng khiếu đặc biệt và đạt thành tích học tập cao, họ có thể được phép tiến hành học vượt lớp để phù hợp với nhu cầu học tập và phát triển của mình.

- Học sinh được phép học ở độ tuổi cao hơn quy định trong các trường hợp như học sinh lưu ban, học sinh ở vùng khó khăn về điều kiện kinh tế - xã hội, học sinh thuộc dân tộc thiểu số, học sinh khuyết tật, học sinh kém phát triển về thể lực hoặc trí tuệ, học sinh mồ côi không có nơi ở, học sinh thuộc hộ nghèo, học sinh từ nước ngoài về, và các trường hợp khác theo quy định của pháp luật. Trong các trường hợp trên, quyết định về việc học vượt lớp hoặc học ở độ tuổi cao hơn sẽ được cân nhắc kỹ lưỡng dựa trên các yếu tố như nhu cầu học tập và phát triển cá nhân của học sinh, cũng như điều kiện và hoàn cảnh đặc biệt của họ.

Theo đó, tại điểm e của khoản 1 Điều 35 trong Điều lệ ban hành kèm Thông tư 28/2020/TT-BGDĐT, các học sinh có thể lực tốt và phát triển sớm về trí tuệ có thể được phép học vượt lớp. Quy trình xem xét cho từng trường hợp cụ thể bao gồm các bước sau:

- Phụ huynh hoặc người giám hộ của học sinh đề xuất với nhà trường: Phụ huynh hoặc người giám hộ của học sinh đưa ra đề xuất với nhà trường về việc học vượt lớp hoặc học ở độ tuổi cao hơn so với quy định.

- Hiệu trưởng của trường thành lập hội đồng khảo sát và tư vấn, bao gồm: Hiệu trưởng hoặc phó hiệu trưởng và Ban đại diện phụ huynh của trường, giáo viên chủ nhiệm, giáo viên của lớp học hiện tại và lớp học tiếp theo, nhân viên y tế, và người tổng phụ trách Đội.

- Khảo sát và tư vấn: Hội đồng khảo sát và tư vấn tiến hành khảo sát cẩn thận về tình trạng và nhu cầu học tập của học sinh, cũng như các yếu tố đặc biệt liên quan đến việc học vượt lớp hoặc học ở độ tuổi cao hơn. Hội đồng này cân nhắc mọi thông tin được đưa ra, bao gồm đánh giá của giáo viên, quan điểm của phụ huynh và tình trạng sức khỏe của học sinh.

- Hoàn thiện hồ sơ và báo cáo cho trưởng phòng Giáo dục và Đào tạo: Dựa trên kết quả của hội đồng khảo sát và tư vấn, hiệu trưởng hoàn thiện hồ sơ và báo cáo chi tiết về tình hình của học sinh và đề xuất của hội đồng. Hồ sơ và báo cáo này được chuyển đến trưởng phòng Giáo dục và Đào tạo để xem xét và quyết định cuối cùng về việc cho phép học vượt lớp hoặc học ở độ tuổi cao hơn.

Quy trình này đảm bảo rằng mọi quyết định được đưa ra dựa trên sự cân nhắc kỹ lưỡng và có sự tham gia của các bên liên quan, đồng thời đảm bảo rằng quy định và quy trình của pháp luật được tuân thủ.

3. Nhiệm vụ của học sinh theo quy định pháp luật

Theo Điều 34 của Điều lệ ban hành kèm theo Thông tư 28/2020/TT-BGDĐT, nhiệm vụ của học sinh bao gồm:

- Học sinh cần tuân thủ kế hoạch học tập và các quy định của nhà trường, bao gồm việc tham gia đầy đủ vào các hoạt động học tập và rèn luyện được quy định trong chương trình giáo dục. Học sinh được khuyến khích phát triển ý thức tự giác trong quá trình học tập và rèn luyện, tức là họ cần có khả năng tự quản lý thời gian và năng lực học tập mà không cần phải luôn bị nhắc nhở từ giáo viên hay phụ huynh.  Mục tiêu của chương trình giáo dục là phát triển toàn diện cho học sinh, không chỉ trong khía cạnh học thuật mà còn trong mặt đạo đức, tư duy, tinh thần trách nhiệm, kỹ năng xã hội và thể chất. Đoạn này nhấn mạnh vào vai trò của học sinh trong việc học tập và rèn luyện theo kế hoạch giáo dục và nội quy của nhà trường, đồng thời khuyến khích họ tự giác học tập và rèn luyện để phát triển toàn diện về phẩm chất và năng lực theo mục tiêu của chương trình giáo dục phổ thông cấp tiểu học.

- Học sinh cần phải tham gia vào quá trình học tập một cách đầy đủ, không bỏ sót bất kỳ nội dung nào và thực hiện mọi nhiệm vụ được giao một cách chăm chỉ và có hiệu quả. Học sinh cần có khả năng tự học và tự rèn luyện kiến thức dưới sự hướng dẫn của giáo viên. Điều này bao gồm việc sử dụng tài liệu học, tìm kiếm thông tin, và tự mình giải quyết các vấn đề học tập. Học sinh cần tham gia vào các hoạt động ngoại khóa, thực hành và trải nghiệm để áp dụng những kiến thức họ đã học vào thực tế, giúp họ hiểu sâu về các khái niệm và kỹ năng mà họ đang học. Không chỉ quan trọng về mặt học thuật, mà việc rèn luyện thân thể và duy trì vệ sinh cá nhân cũng là một phần quan trọng trong sự phát triển của học sinh. Điều này giúp họ duy trì sức khỏe tốt và tăng cường khả năng tập trung và học tập.

- Học sinh cần có lòng biết ơn và hiếu kính đối với gia đình, thể hiện bằng cách lắng nghe và tuân thủ lời khuyên của cha mẹ, giữ gìn tình cảm gia đình và thực hiện các trách nhiệm đối với gia đình một cách nghiêm túc. Học sinh cần phải tôn trọng và lễ phép khi giao tiếp và hành xử với giáo viên và những người lớn tuổi, bao gồm việc lắng nghe và tuân thủ quy tắc, biểu hiện sự tôn trọng và lịch sự. Học sinh cần phải thể hiện tinh thần đoàn kết, thương yêu và sẵn lòng giúp đỡ bạn bè, em nhỏ, người già, người khuyết tật và người có hoàn cảnh khó khăn. Điều này giúp tạo ra một môi trường học tập và sống tích cực và hòa đồng.

- Học sinh cần phải tuân thủ các quy định và nội quy của nhà trường, bao gồm việc giữ gìn trật tự, không gây ra hành vi phá hoại hoặc làm hại đến tài sản của nhà trường và cộng đồng xung quanh. Học sinh cần phải tuân thủ các quy tắc giao thông để đảm bảo an toàn cho bản thân và người khác khi tham gia vào các hoạt động giao thông trên đường. Học sinh cần phải duy trì vệ sinh cá nhân và giữ gìn vệ sinh môi trường xung quanh, bao gồm việc không làm ô nhiễm môi trường, tận dụng và bảo vệ các nguồn tài nguyên tự nhiên.

- Học sinh có thể tham gia vào việc tổ chức và tham gia các hoạt động xây dựng cộng đồng như làm đẹp môi trường, sửa chữa và cải tạo cơ sở hạ tầng, hay tổ chức các chương trình tình nguyện như dọn dẹp khu vực, quét dọn môi trường, và xây dựng cơ sở hạ tầng cho cộng đồng. Học sinh có thể tham gia vào các hoạt động bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa và truyền thống của nhà trường và địa phương, bằng cách tổ chức các sự kiện văn hóa, triển lãm, hoặc các chương trình giáo dục về lịch sử và văn hóa địa phương. Học sinh có thể tham gia vào việc phát triển và tạo ra những hoạt động mới dựa trên các giá trị truyền thống của nhà trường và địa phương, nhằm tạo ra sự đa dạng và phong phú cho cộng đồng.

Ngoài ra, quý bạn đọc có thể tham khảo thêm bài viết: Học sinh cấp hai phát triển sớm về trí tuệ có được phép học vượt lớp? 

Nếu có bất cứ vấn đề pháp lý nào cần hỗ trợ, vui lòng liên hệ tới bộ phận tư vấn pháp luật trực tuyến qua số điện thoại: 1900.6162 hoặc gửi yêu cầu tới địa chỉ email: lienhe@luatminhkhue.vn. Trân trọng!