Hệ thống giáo dục quốc gia đang đứng trước những bước ngoặt mang tính lịch sử khi Chương trình Giáo dục phổ thông 2018 (GDPT 2018) chính thức đi vào giai đoạn vận hành toàn diện ở cấp trung học phổ thông (THPT). Trong bối cảnh đó, kỳ thi khảo sát chất lượng dành cho học sinh lớp 11 và lớp 12 do Sở Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) Hà Nội tổ chức vào tháng 3 năm 2026 không chỉ đơn thuần là một hoạt động kiểm tra định kỳ cấp địa phương, mà còn đóng vai trò là một cuộc "tập dượt" chiến lược, một phép thử quan trọng đối với toàn bộ hệ sinh thái giáo dục của Thủ đô. Kỳ thi này được thiết lập nhằm mục đích rà soát, đánh giá năng lực thực tế của người học sau một lộ trình tiếp cận chương trình mới, đồng thời cung cấp dữ liệu nền tảng để các nhà quản lý và cơ sở giáo dục điều chỉnh phương pháp giảng dạy, chuẩn bị tâm thế vững vàng nhất cho kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026.

 

1. Kỳ thi khảo sát chất lượng lớp 11, 12 năm 2026 là gì?

Kỳ thi khảo sát chất lượng học sinh lớp 11 và 12 tại Hà Nội năm 2026 là một đợt kiểm tra quy mô lớn, được thực hiện theo cơ chế "đề chung, thi chung" trên phạm vi toàn thành phố. Đối tượng tham gia bao gồm toàn bộ học sinh đang theo học tại các trường THPT công lập, tư thục và các trung tâm giáo dục nghề nghiệp - giáo dục thường xuyên (GDNN-GDTX). Đây không chỉ là một kỳ kiểm tra kiến thức đơn thuần mà là một phần trong lộ trình đổi mới đánh giá giáo dục, chuyển từ việc kiểm tra ghi nhớ sang đánh giá năng lực và phẩm chất người học.

Mục đích tổ chức của Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội

Sở GD&ĐT Hà Nội xác định kỳ khảo sát này là hoạt động chuyên môn trọng tâm nhằm hỗ trợ học sinh làm quen với định dạng và cấu trúc đề thi tốt nghiệp THPT theo chương trình mới. Việc tổ chức thi tập trung giúp các em học sinh làm quen với áp lực phòng thi, quy trình làm bài trắc nghiệm kiểu mới và cách phân phối thời gian hợp lý. Đối với cơ quan quản lý, kết quả khảo sát là căn cứ để rà soát chất lượng dạy và học của từng cụm trường, từng đơn vị, từ đó có những điều chỉnh kịp thời về kế hoạch ôn tập và bồi dưỡng kiến thức trong giai đoạn nước rút.

Bên cạnh đó, kỳ thi còn có ý nghĩa xã hội quan trọng trong việc tạo sự đồng thuận và ổn định tâm lý cho phụ huynh cũng như học sinh. Trong một năm học mà những thay đổi về quy chế tuyển sinh đại học và định dạng đề thi có thể gây ra những lo lắng nhất định, sự chuẩn bị chu đáo từ phía Sở GD&ĐT thông qua kỳ khảo sát đóng vai trò như một lời cam kết về tính ổn định và sự hỗ trợ tối đa từ phía ngành giáo dục Thủ đô.

Ý nghĩa của kỳ thi đối với học sinh chương trình GDPT mới

Đối với học sinh lớp 12, đây là cột mốc quyết định để các em tự đánh giá mức độ đạt được so với yêu cầu chuẩn đầu ra của chương trình GDPT 2018. Định dạng đề thi năm 2026 có nhiều thay đổi so với các năm trước, đặc biệt là việc tăng cường các câu hỏi vận dụng thực tiễn và các dạng thức trắc nghiệm mới. Kỳ khảo sát giúp học sinh nhận diện sớm các điểm yếu trong kiến thức và kỹ năng, từ đó điều chỉnh khối thi và tổ hợp môn xét tuyển đại học cho phù hợp.

Đối với học sinh lớp 11, việc tham gia khảo sát sớm giúp các em giảm bớt sự bỡ ngỡ khi bước vào năm cuối cấp. Điều này thể hiện tầm nhìn dài hạn của Sở GD&ĐT Hà Nội trong việc xây dựng lộ trình ôn tập bền vững, giúp học sinh có sự chuẩn bị tâm thế từ sớm thay vì đợi đến năm lớp 12 mới bắt đầu làm quen với định dạng đề thi quốc gia.

 

2. Lịch thi khảo sát chi tiết từng môn năm 2026

Công tác tổ chức lịch thi được tính toán kỹ lưỡng để đảm bảo tính khoa học, giảm áp lực cho học sinh nhưng vẫn đảm bảo tính nghiêm túc của một kỳ thi lớn. Theo kế hoạch được công bố rộng rãi trên các phương tiện truyền thông chính thống, kỳ khảo sát dự kiến diễn ra trong giai đoạn giữa tháng 3 năm 2026. Các mốc thời gian cụ thể được phân bổ theo từng khối lớp và từng môn học cụ thể.

Phân chia lịch thi cho khối 11 và khối 12

Học sinh lớp 11 sẽ tham gia khảo sát trong thời gian ngắn hơn, tập trung vào các môn công cụ quan trọng, trong khi học sinh lớp 12 sẽ có lịch trình mô phỏng hoàn toàn kỳ thi tốt nghiệp THPT.

Khối lớp Ngày thi Buổi Môn thi Thời gian làm bài
Khối 11 Ngày 11/3/2026 Sáng Ngữ văn 120 phút
    Chiều Toán 90 phút
Khối 12 Ngày 12/3/2026 Sáng Ngữ văn 120 phút
    Chiều Toán 90 phút
Khối 12 Ngày 13/3/2026 Sáng Môn tự chọn 1 50 phút
    Sáng Môn tự chọn 2 50 phút

Nguồn dữ liệu từ kế hoạch tổ chức cho thấy sự linh hoạt trong việc sắp xếp lịch thi để các trường có thể tận dụng tối đa cơ sở vật chất. Một số thông tin từ các năm trước hoặc các đợt khảo sát nhỏ lẻ có thể nhắc đến mốc thời gian cuối tháng 3 (từ ngày 20 đến 23/3), nhưng theo các văn bản cập nhật nhất cho kỳ khảo sát quy mô thành phố năm 2026, mốc thời gian từ ngày 11 đến 13/3 là mốc chủ đạo.

Thời gian tập trung, bắt đầu và kết thúc làm bài

Để đảm bảo tính kỷ luật, Sở GD&ĐT quy định thí sinh phải có mặt tại phòng thi theo đúng khung giờ quy định. Quy trình tổ chức từ khâu gọi thí sinh, phát đề đến khi kết thúc bài thi được thực hiện đồng bộ tại tất cả các điểm thi trên địa bàn thành phố.

Hoạt động Buổi sáng (Ngữ văn/Tự chọn) Buổi chiều (Toán)
Tập trung thí sinh 07:00 13:30
Phát đề thi 07:30 14:00
Bắt đầu làm bài 07:35 14:05
Kết thúc làm bài Tùy môn (08:25/09:35/15:35) 15:35

Thí sinh cần lưu ý rằng thời gian phát đề và bắt đầu làm bài chỉ cách nhau 5 phút, do đó việc ổn định chỗ ngồi và kiểm tra tính toàn vẹn của đề thi ngay sau khi nhận là vô cùng quan trọng. Đối với các môn tự chọn của khối 12 diễn ra trong buổi sáng ngày thứ hai, giữa hai môn thi sẽ có một khoảng nghỉ ngắn để cán bộ coi thi thu bài môn trước và phát đề môn sau theo đúng quy trình của kỳ thi quốc gia.

 

3. Danh sách các môn thi khảo sát và cấu trúc đề thi

Cấu trúc đề thi năm 2026 là nội dung nhận được sự quan tâm lớn nhất từ phía các nhà trường và học sinh. Đề thi khảo sát được thiết kế bám sát định dạng đề thi tốt nghiệp THPT từ năm 2025 của Bộ GD&ĐT, với mục tiêu không chỉ kiểm tra kiến thức mà còn đánh giá các mức độ tư duy: nhận biết, thông hiểu và vận dụng.

Các môn bắt buộc và môn lựa chọn

Sự phân hóa trong danh mục môn thi phản ánh rõ nét triết lý giáo dục mới: kết hợp giữa nền tảng chung và định hướng nghề nghiệp cá nhân.

  • Môn bắt buộc: Toán và Ngữ văn là hai môn công cụ không thể thiếu, áp dụng cho cả khối 11 và khối 12.
  • Môn lựa chọn (Dành cho khối 12): Học sinh được quyền chọn 2 môn trong số các môn học mình đã theo học tại trường. Danh sách bao gồm: Vật lý, Hóa học, Sinh học, Lịch sử, Địa lý, Giáo dục kinh tế và pháp luật, Tin học, Công nghệ (định hướng công nghiệp hoặc nông nghiệp) và Ngoại ngữ (Tiếng Anh là môn phổ biến nhất).
  • Các môn ngoại ngữ khác: Đối với các ngoại ngữ như tiếng Nga, tiếng Pháp, tiếng Trung Quốc, tiếng Đức, tiếng Nhật và tiếng Hàn, thủ trưởng các đơn vị giáo dục sẽ căn cứ vào tình hình thực tế để chủ động giao nhiệm vụ ra đề khảo sát cho giáo viên bộ môn, đảm bảo quyền lợi cho mọi đối tượng học sinh.

Phân tích sự thay đổi trong định dạng câu hỏi

Điểm mới mang tính đột phá trong định dạng đề thi năm 2026 chính là sự xuất hiện của các dạng thức câu hỏi trắc nghiệm mới bên cạnh dạng chọn 1 trong 4 đáp án truyền thống. Sự thay đổi này nhằm hạn chế tối đa việc "khoanh bừa" và đánh giá chính xác hơn năng lực giải quyết vấn đề của học sinh.

  • Trắc nghiệm nhiều lựa chọn (Phần I): Vẫn duy trì dạng thức truyền thống nhưng các câu hỏi được lồng ghép nhiều ngữ liệu thực tế hơn.
  • Trắc nghiệm Đúng/Sai (Phần II): Mỗi câu hỏi có 4 ý độc lập, thí sinh phải xác định từng ý là đúng hay sai. Đây là dạng thức "khó nhằn" vì đòi hỏi học sinh phải nắm chắc mọi khía cạnh của kiến thức, chỉ cần sai 1 ý nhỏ là điểm số sẽ bị ảnh hưởng lớn theo quy tắc tính điểm lũy tiến (đúng 1 ý được 0.1 điểm, đúng 4 ý mới được trọn 1 điểm).
  • Trắc nghiệm trả lời ngắn (Phần III): Thí sinh phải tự giải bài toán và tô kết quả vào phiếu trả lời. Dạng thức này đòi hỏi kỹ năng tính toán và tư duy độc lập cao, tương tự như làm bài tự luận nhưng kết quả được xử lý bằng máy chấm.

Môn Ngữ văn là môn duy nhất giữ hình thức thi tự luận với cấu trúc gồm hai phần chính: Đọc hiểu và Viết (nghị luận xã hội và nghị luận văn học). Điểm đáng chú ý là ngữ liệu trong đề thi có thể hoàn toàn nằm ngoài sách giáo khoa, đòi hỏi học sinh phải có kỹ năng phân tích và cảm thụ văn học dựa trên đặc trưng thể loại thay vì học thuộc lòng các bài giảng trên lớp.

 

4. Quy định về phòng thi và những vật dụng được mang vào

Kỳ thi khảo sát được tổ chức nghiêm túc như một kỳ thi chính thống, do đó quy chế phòng thi được thực hiện nghiêm ngặt theo các thông tư hướng dẫn của Bộ GD&ĐT. Việc nắm vững quy định này giúp thí sinh tránh được những rủi ro đáng tiếc có thể dẫn đến việc bị đình chỉ thi.

Danh mục vật dụng được phép mang vào phòng thi

Theo quy định hiện hành, thí sinh chỉ được mang vào phòng thi các dụng cụ thiết yếu phục vụ cho việc làm bài.

Loại vật dụng Chi tiết cụ thể
Dụng cụ viết và vẽ

Bút viết (không phải bút xóa), thước kẻ, bút chì, tẩy chì, ê ke, dụng cụ vẽ hình.

Máy tính cầm tay

Các loại máy tính không có chức năng soạn thảo văn bản và thẻ nhớ (ví dụ: Casio FX-580VN X, VinaCal 680EX Plus...).

Atlat Địa lý

Cực kỳ quan trọng: Thí sinh thi theo chương trình GDPT 2018 không được phép mang Atlat vào phòng thi. Quy định này áp dụng từ năm 2025 nhằm đảm bảo tính khách quan khi đề thi đã tích hợp sẵn các câu hỏi kỹ năng.

Việc cấm mang Atlat vào phòng thi là một thay đổi lớn so với chương trình cũ. Đối với những học sinh thi theo chương trình 2006 (thí sinh tự do hoặc chưa tốt nghiệp), quy định này có thể có những hướng dẫn riêng biệt tùy thuộc vào đề thi dành cho đối tượng đó, nhưng với đa số học sinh lớp 11, 12 năm 2026, Atlat đã không còn nằm trong danh mục vật dụng được mang vào.

Các lỗi thường gặp dẫn đến đình chỉ thi khảo sát

Kỷ luật phòng thi là yếu tố then chốt để đảm bảo công bằng. Các hành vi vi phạm sẽ bị xử lý từ mức độ khiển trách đến đình chỉ thi và hủy kết quả.

  • Lỗi đình chỉ thi ngay lập tức: Mang điện thoại di động (dù đã tắt máy), thiết bị truyền tin, tài liệu không được phép vào phòng thi. Thí sinh bị đình chỉ thi môn nào sẽ bị điểm 0 môn đó và không được tiếp tục thi các môn tiếp theo.
  • Lỗi trừ điểm bài thi: Trao đổi bài làm, giấy nháp với thí sinh khác; nhìn bài của người khác hoặc để người khác chép bài của mình. Tùy mức độ (khiển trách hay cảnh cáo) mà thí sinh sẽ bị trừ 25% hoặc 50% điểm số bài thi đó.
  • Lỗi hủy kết quả thi: Có từ hai bài thi trở lên bị điểm 0; viết, vẽ nội dung không liên quan vào giấy thi; để người khác thi thay hoặc sửa chữa bài làm sau khi đã nộp.

Mặc dù Sở GD&ĐT Hà Nội và Bộ GD&ĐT đã có những điều chỉnh trong công tác giáo dục kỷ luật học sinh (bỏ hình thức đình chỉ học tập, đuổi học trong kỷ luật học đường thông thường), nhưng quy chế thi vẫn duy trì hình thức đình chỉ thi để bảo vệ tính nghiêm túc của hoạt động đánh giá.

Tóm lại, kỳ thi khảo sát chất lượng lớp 11, 12 năm 2026 tại Hà Nội là một bước chuẩn bị kỹ lưỡng, khoa học và mang tính nhân văn của ngành giáo dục Thủ đô. Việc tận dụng tối đa cơ hội này sẽ giúp các em học sinh không chỉ đạt được kết quả tốt trong kỳ thi tốt nghiệp mà còn mở ra cánh cửa vào các trường đại học mơ ước trong một kỷ nguyên giáo dục mới đầy hứa hẹn.