1. Điều kiện đối với thành viên giao dịch trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ

Ngày 10/7/2023, Sở Giao dịch Chứng khoán Việt Nam (VNX) đã ban hành Quyết định số 55/QĐ-SGDVN về việc đưa ra Quy chế về thành viên giao dịch Trái phiếu Doanh nghiệp (TPDN) riêng lẻ. Đánh giá tổng quan cho thấy, việc ban hành Quy chế này đã mở ra một khu vực pháp lý đầy đủ, từ các nghị định, thông tư đến Quy chế hướng dẫn, nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho các thành viên tham gia thị trường TPDN riêng lẻ.

Cụ thể, thành viên giao dịch TPDN riêng lẻ được chia thành hai loại: thành viên giao dịch đặc biệt và thành viên giao dịch thông thường. Thành viên giao dịch đặc biệt bao gồm các ngân hàng thương mại, chi nhánh ngân hàng nước ngoài, có thẩm quyền mua bán trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ cho chính mình. Trong khi đó, thành viên giao dịch thông thường là các công ty chứng khoán (CTCK) được phép mua bán TPDN riêng lẻ cho khách hàng và cho chính mình.

Theo quy định tại Nghị định số 65/2022/NĐ-CP, việc giao dịch trái phiếu phải thông qua các thành viên giao dịch và chỉ được phép giao dịch giữa các đối tượng như đã được nêu trong phương án phát hành trái phiếu, trừ trường hợp được thực hiện theo bản án, quyết định của Tòa án có hiệu lực pháp luật, quyết định của Trọng tài hoặc theo quy định của pháp luật.

Thành viên giao dịch Trái phiếu Doanh nghiệp (TPDN) riêng lẻ phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định trong Quy chế thành viên giao dịch TPDN riêng lẻ được Sở Giao dịch Chứng khoán Việt Nam (VNX) ban hành. Đồng thời, họ cũng phải tuân thủ các quy định tại Nghị định số 65/2022/NĐ-CP và Thông tư số 30/2023/TT-BTC như sau:

- Công ty chứng khoán (CTCK) là thành viên giao dịch phải chịu trách nhiệm xác định tư cách của nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp, đảm bảo rằng những nhà đầu tư này thuộc vào đúng đối tượng được phép mua trái phiếu theo quy định tại khoản 6 và khoản 13 Điều 1 của Nghị định số 65/2022/NĐ-CP cùng với khoản 1 Điều 3 của Nghị định số 08/2023/NĐ-CP. Họ cũng phải ký xác nhận trên văn bản xác nhận từ nhà đầu tư trước khi tiến hành mua trái phiếu, sử dụng mẫu được quy định tại Phụ lục V của Nghị định số 65/2022/NĐ-CP, trước khi gửi lệnh vào hệ thống giao dịch TPDN riêng lẻ (theo khoản 6 Điều 4 của Thông tư số 30/2023/TT-BTC).

- Họ phải đảm bảo rằng cả họ và khách hàng của họ (trong trường hợp họ là CTCK) có đủ tiền và trái phiếu trước khi tiến hành giao dịch, đồng thời phải kiểm tra tính hợp lệ và hợp pháp của các lệnh giao dịch theo quy định của pháp luật.

- Họ cũng phải đảm bảo tính chính xác và đầy đủ của thông tin giao dịch trên hệ thống giao dịch trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ.

Quy chế này đồng thời đơn giản hóa hồ sơ và thủ tục đăng ký thành viên đối với tổ chức đăng ký thành viên hiện là thành viên giao dịch chứng khoán niêm yết và đăng ký giao dịch, cũng như đối với thành viên giao dịch đặc biệt công cụ nợ của VNX. Điều này sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho các thành viên sớm tham gia và triển khai hoạt động giao dịch trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ trên hệ thống của HNX.

2. Hướng dẫn đăng ký thành viên khi giao dịch trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ

2.1. Hồ sơ đăng ký thành viên giao dịch trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ

Hồ sơ đăng ký thành viên giao dịch đặc biệt Trái phiếu Doanh nghiệp (TPDN) riêng lẻ của các ngân hàng thương mại, chi nhánh ngân hàng nước ngoài được quy định theo hai trường hợp cụ thể như sau:

(1) Đối với Ngân hàng thương mại, chi nhánh ngân hàng nước ngoài không là thành viên giao dịch đặc biệt công cụ nợ của Sở Giao dịch Chứng khoán Việt Nam (VNX), hồ sơ đăng ký thành viên sẽ tuân theo quy định tương tự như hồ sơ đăng ký của thành viên giao dịch đặc biệt công cụ nợ.

(2) Đối với Ngân hàng thương mại, chi nhánh ngân hàng nước ngoài đã là thành viên giao dịch đặc biệt công cụ nợ của VNX, hồ sơ đăng ký thành viên sẽ được rút gọn và lược bỏ một số tài liệu đã được nộp cho VNX. Cụ thể, hồ sơ bao gồm:

- Giấy đăng ký thành viên giao dịch đặc biệt trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ, theo mẫu quy định tại Phụ lục 02/QCTVTPRL được ban hành kèm theo Quy chế này.

- Thuyết minh về cơ sở vật chất và nhân sự theo mẫu quy định tại Phụ lục 03/QCTVTPRL được ban hành kèm theo Quy chế thành viên giao dịch TPDN riêng lẻ.

- Hồ sơ đăng ký kết nối giao dịch.

2.2. Hình thức nộp hồ sơ

Dựa trên Điều 7 của Quy chế thành viên giao dịch Trái phiếu Doanh nghiệp riêng lẻ, được ban hành kèm theo Quyết định số 55/QĐ-SGDVN ngày 10/07/2023 của Sở Giao dịch Chứng khoán Việt Nam (gọi tắt là Quy chế thành viên giao dịch TPDN riêng lẻ), quy trình và thủ tục đăng ký thành viên giao dịch Trái phiếu Doanh nghiệp riêng lẻ được quy định như sau:

Tổ chức đăng ký thành viên có thể nộp hồ sơ đăng ký trực tiếp tại Sở Giao dịch Chứng khoán Việt Nam (Sở GDCK Việt Nam) hoặc gửi qua dịch vụ bưu điện. Đồng thời, họ cũng phải nộp hồ sơ đăng ký kết nối giao dịch Trái phiếu Doanh nghiệp riêng lẻ trực tiếp tại Sở GDCK Hà Nội hoặc gửi qua dịch vụ bưu điện. Quá trình nộp và bổ sung hồ sơ đăng ký thành viên sẽ tuân theo các quy định tại Điều 6 của Nghị định số 155/2020/NĐ-CP.

2.3. Trình tự tiếp nhận hồ sơ đăng ký thành viên

(i) Trong khoảng thời gian 02 ngày làm việc, tính từ ngày nhận được hồ sơ đăng ký thành viên, Sở Giao dịch Chứng khoán Việt Nam (Sở GDCK Việt Nam) sẽ thông báo trên các phương tiện công bố thông tin của mình về việc tiếp nhận hồ sơ đăng ký thành viên.

(ii) Trong thời gian 05 ngày làm việc, tính từ ngày nhận được hồ sơ đăng ký kết nối giao dịch Trái phiếu Doanh nghiệp riêng lẻ, nếu hồ sơ chưa đầy đủ hoặc không hợp lệ, Sở GDCK Hà Nội sẽ có văn bản đề nghị tổ chức đăng ký thành viên hoàn thiện hồ sơ đăng ký kết nối giao dịch Trái phiếu Doanh nghiệp riêng lẻ. Đồng thời, Sở GDCK Hà Nội sẽ gửi thông báo này đến Sở GDCK Việt Nam để thực hiện.

(iii) Trong khoảng thời gian 07 ngày làm việc, tính từ ngày nhận được hồ sơ đăng ký thành viên, nếu hồ sơ không đầy đủ hoặc không hợp lệ, Sở GDCK Việt Nam sẽ có văn bản yêu cầu tổ chức đăng ký thành viên điều chỉnh, bổ sung hồ sơ và đồng thời gửi thông báo này đến Sở GDCK Hà Nội để cùng thực hiện.

(iv) Trong khoảng thời gian 60 ngày, tính từ ngày Sở GDCK Việt Nam có văn bản yêu cầu sửa đổi, bổ sung hồ sơ, tổ chức đăng ký thành viên phải hoàn thiện hồ sơ đăng ký thành viên và hồ sơ đăng ký kết nối giao dịch Trái phiếu Doanh nghiệp riêng lẻ theo yêu cầu. Nếu tổ chức đăng ký thành viên không hoàn thiện hồ sơ trong thời hạn trên, Sở GDCK Việt Nam sẽ tạm dừng quá trình xem xét hồ sơ đăng ký thành viên. Để tiếp tục quá trình đăng ký, tổ chức đăng ký thành viên phải nộp lại hồ sơ đăng ký thành viên mới.

Trong thời gian 03 ngày làm việc, tính từ ngày nhận được hồ sơ đăng ký kết nối giao dịch Trái phiếu Doanh nghiệp riêng lẻ đầy đủ và hợp lệ, Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội sẽ thông báo và báo cáo cho Sở Giao dịch Chứng khoán Việt Nam, nhờ Sở GDCK Việt Nam hướng dẫn tổ chức đăng ký thành viên hoàn thiện các thủ tục dưới đây.

3. Thời hạn Sở GDCK Việt Nam ra văn bản yêu cầu lần đầu là bao lâu?

Trong khoảng thời gian 03 ngày làm việc, tính từ ngày nhận được hồ sơ đăng ký thành viên đầy đủ và hợp lệ, cũng như báo cáo của Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội, như được mô tả ở Mục 6 trước đó, Sở Giao dịch Chứng khoán Việt Nam sẽ có văn bản yêu cầu như sau:

- Tổ chức đăng ký thành viên sẽ được yêu cầu hoàn thiện cơ sở vật chất, thực hiện cài đặt hệ thống, kết nối các phần mềm truyền nhận dữ liệu giao dịch và tiến hành thử nghiệm hệ thống, nếu có, với Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội.

- Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội sẽ hướng dẫn tổ chức đăng ký thành viên về việc cập nhật các thông số kỹ thuật, hệ thống vào hồ sơ đăng ký kết nối giao dịch Trái phiếu Doanh nghiệp riêng lẻ, nếu có, và hỗ trợ họ hoàn tất các thủ tục như đã được nêu trên.

Bài viết liên quan: Trái phiếu doanh nghiệp là gì? Đặc điểm trái phiếu doanh nghiệp

Luật Minh Khuê xin tiếp nhận yêu cầu tư vấn của quý khách hàng qua số hotline 1900.6162 hoặc email: lienhe@luatminhkhue.vn. Xin trân trọng cảm ơn quý bạn đọc đã quan tâm theo dõi bài viết!