1. Tại sao phải đánh giá học sinh tiểu học?

Việc đánh giá học sinh tiểu học là một phần quan trọng trong quá trình giáo dục, giúp đánh giá năng lực, tiến bộ và định hướng phát triển của học sinh. Đánh giá có thể được thực hiện thông qua nhiều hình thức khác nhau, bao gồm kiểm tra, bài tập, đồ án, vở bài tập... Đánh giá học sinh tiểu học không chỉ tập trung vào việc đánh giá kiến thức và kỹ năng của học sinh, mà còn phải xem xét đến các khía cạnh khác như phẩm chất, thái độ học tập, sự đoàn kết và khả năng giao tiếp. Điều này giúp thấy rõ hơn về sự phát triển toàn diện của học sinh. Khoản 1 Điều 2 Thông tư 27/2020/TT-BGDĐT quy định về đánh giá học sinh tiểu học, thông tư cũng giải thích rõ về đánh giá học sinh tiểu học.

Quá trình đánh giá học sinh tiểu học cần được thực hiện công bằng, minh bạch và khách quan. Giáo viên cần sử dụng các tiêu chí đánh giá rõ ràng, công khai để đánh giá hiệu quả năng lực, tiến bộ của học sinh. Đánh giá học sinh tiểu học không chỉ nhằm mục đích đánh giá cá nhân mà còn nhằm cung cấp thông tin phản hồi cho học sinh, phụ huynh về sự tiến bộ, điểm mạnh và điểm yếu của học sinh. Điều này có thể giúp học sinh nắm bắt được những kỹ năng cần thiết và cải thiện những khía cạnh cần phát triển. Qua việc đánh giá học sinh, nhà trường có thể xem xét lại chương trình học, điều chỉnh nội dung và phương pháp giảng dạy để đáp ứng tốt hơn nhu cầu học tập của học sinh.

Đánh giá học sinh không chỉ là đo lường thành tích học tập, mà còn đánh giá sự phát triển toàn diện của học sinh. Ngoài kiến thức, đánh giá còn nhìn nhận các khía cạnh như kỹ năng xã hội, phẩm chất, thái độ học tập và sự đoàn kết. Điều này giúp xây dựng một hệ thống giáo dục tập trung vào sự phát triển toàn diện của học sinh. Bên cạnh đó, đánh giá học sinh cũng cần được thực hiện một cách nhạy bén và tôn trọng đến sự đa dạng của các học sinh. Cần tạo điều kiện cho học sinh có cơ hội thể hiện khả năng và tiến bộ của mình theo cách riêng.

2. Hướng dẫn đánh giá học sinh tiểu học theo quy định mới nhất?

2.1. Đánh giá thường xuyên

Theo khoản 2 Điều 2 Thông tư 27/2020/TT-BGDĐT quy định về đánh giá học sinh tiểu học, thông tư cũng giải thích đánh giá thường xuyên là hoạt động đánh giá diễn ra trong tiến trình thực hiện hoạt động dạy học theo yêu cầu cần đạt và biểu hiện cụ thể về các thành phần năng lực của mỗi môn học, hoạt động giáo dục và biểu hiện tính cách, năng lực của học sinh.

Việc đánh giá học sinh tiểu học một cách thường xuyên có vai trò quan trọng trong việc đo lường tiến bộ, cung cấp phản hồi, định hướng giảng dạy và định hình chương trình học. Nó giúp tạo điều kiện cho sự phát triển toàn diện của học sinh và đảm bảo rằng họ nhận được hỗ trợ phù hợp và có khả năng phát triển tiếp theo. Qua việc đánh giá thường xuyên, giáo viên có thể nhận biết được nhu cầu học tập và phát triển riêng của từng học sinh. Điều này giúp giáo viên tùy chỉnh phương pháp giảng dạy, tạo ra các hoạt động phù hợp với năng lực và khả năng của từng cá nhân. Giáo viên có thể sử dụng kết quả đánh giá để thiết kế các bài học, tài liệu giảng dạy phù hợp, tạo điều kiện cho học sinh tiếp thu tốt hơn và phát triển theo cách tốt nhất. Giáo viên có thể chia sẻ kết quả đánh giá với phụ huynh, thảo luận về sự phát triển và đề xuất các hoạt động hỗ trợ tại nhà. Việc giao tiếp thường xuyên giữa giáo viên và phụ huynh giúp tạo sự chia sẻ thông tin, đồng lòng trong việc hỗ trợ học sinh và xây dựng một môi trường học tập tích cực. Việc đánh giá thường xuyên được quy định tại Điều 6 Thông tư 27/2020/TT-BGDĐT, yêu cầu đánh giá về hai nội ung sau:

- Đánh giá thường xuyên về nội dung học tập các môn học, hoạt động giáo dục:

+ Giáo viên sử dụng linh hoạt, phù hợp các phương pháp đánh giá, nhưng chủ yếu thông qua lời nói chỉ ra cho học sinh biết được chỗ đúng, chưa đúng và cách sửa chữa; viết nhận xét vào vở hoặc sản phẩm học tập của học sinh khi cần thiết, có biện pháp cụ thể giúp đỡ kịp thời.

+ Học sinh tự nhận xét và tham gia nhận xét sản phẩm học tập của bạn, nhóm bạn trong quá trình thực hiện các nhiệm vụ học tập để học và làm tốt hơn.

+ Cha mẹ học sinh trao đổi với giáo viên về các nhận xét, đánh giá học sinh bằng các hình thức phù hợp và phối hợp với giáo viên động viên, giúp đỡ học sinh học tập, rèn luyện.

- Đánh giá thường xuyên về sự hình thành và phát triển phẩm chất, năng lực:

+ Giáo viên sử dụng linh hoạt, phù hợp các phương pháp đánh giá; căn cứ vào những biểu hiện về nhận thức, hành vi, thái độ của học sinh; đối chiếu với yêu cầu cần đạt của từng phẩm chất chủ yếu, năng lực cốt lõi theo Chương trình giáo dục phổ thông cấp tiểu học để nhận xét và có biện pháp giúp đỡ kịp thời.

+ Học sinh được tự nhận xét và được tham gia nhận xét bạn, nhóm bạn về những biểu hiện của từng phẩm chất chủ yếu, năng lực cốt lõi để hoàn thiện bản thân.

+ Cha mẹ học sinh trao đổi, phối hợp với giáo viên động viên, giúp đỡ học sinh rèn luyện và phát triển từng phẩm chất chủ yếu, năng lực cốt lõi.

2.2. Đánh giá định kỳ

Đánh giá định kỳ cho học sinh là quá trình thực hiện đánh giá về tiến bộ, kỹ năng, kiến thức và các khía cạnh phát triển khác của học sinh theo một lịch trình định sẵn. Thông thường, đánh giá định kỳ được thực hiện vào cuối mỗi kỳ học hoặc định kỳ trong suốt năm học. Mục đích của việc đánh giá định kỳ cho học sinh giúp xác định sự tiến bộ của học sinh trong một khoảng thời gian nhất định. Nó cho phép giáo viên và phụ huynh đánh giá sự phát triển của học sinh, so sánh giữa các kỳ đánh giá và theo dõi tiến trình học tập của họ.

Khoản 3 Điều 2 Thông tư 27/2020/TT-BGDĐT giải thích đánh giá định kỳ là đánh giá kết quả giáo dục học sinh sau một giai đoạn học tập, nhằm xác định năng lực của học sinh qua từng môn học, hoạt động giáo dục cũng như sự phát triển nhân cách đạo đức, năng lực của học sinh.

Đánh giá định kỳ học sinh tiểu học theo từng kỳ học nhất định, tiêu chí đánh giá quy định tại Điều 7 Thông tư 27/2020/TT-BGDĐT quy định cụ thể về đánh giá định kỳ cụ thể như sau:

- Đánh giá định kỳ về nội dung học tập các môn học, hoạt động giáo dục

+ Vào giữa học kỳ I, cuối học kỳ I, giữa học kỳ II và cuối năm học, giáo viên dạy môn học căn cứ vào quá trình đánh giá thường xuyên và yêu cầu cần đạt, biểu hiện cụ thể về các thành phần năng lực của từng môn học, hoạt động giáo dục để đánh giá học sinh đối với từng môn học, hoạt động giáo dục theo các mức sau:

Hoàn thành tốt: thực hiện tốt các yêu cầu học tập và thường xuyên có biểu hiện cụ thể về các thành phần năng lực của môn học hoặc hoạt động giáo dục;
Hoàn thành: thực hiện được các yêu cầu học tập và có biểu hiện cụ thể về các thành phần năng lực của môn học hoặc hoạt động giáo dục;
Chưa hoàn thành: chưa thực hiện được một số yêu cầu học tập hoặc chưa có biểu hiện cụ thể về các thành phần năng lực của môn học hoặc hoạt động giáo dục.

+ Vào cuối học kỳ I và cuối năm học, đối với các môn học bắt buộc: Tiếng Việt, Toán, Ngoại ngữ 1, Lịch sử và Địa lý, Khoa học, Tin học và Công nghệ có bài kiểm tra định kỳ; Đối với lớp 4, lớp 5, có thêm bài kiểm tra định kỳ môn Tiếng Việt, môn Toán vào giữa học kỳ I và giữa học kỳ II.

+ Đề kiểm tra định kỳ phù hợp với yêu cầu cần đạt và các biểu hiện cụ thể về các thành phần năng lực của môn học, gồm các câu hỏi, bài tập được thiết kế theo các mức như sau:

Mức 1: Nhận biết, nhắc lại hoặc mô tả được nội dung đã học và áp dụng trực tiếp để giải quyết một số tình huống, vấn đề quen thuộc trong học tập;
Mức 2: Kết nối, sắp xếp được một số nội dung đã học để giải quyết vấn đề có nội dung tương tự;
Mức 3: Vận dụng các nội dung đã học để giải quyết một số vấn đề mới hoặc đưa ra những phản hồi hợp lý trong học tập và cuộc sống.

+ Bài kiểm tra được giáo viên sửa lỗi, nhận xét, cho điểm theo thang điểm 10, không cho điểm thập phân và được trả lại cho học sinh. Điểm của bài kiểm tra định kỳ không dùng để so sánh học sinh này với học sinh khác. Nếu kết quả bài kiểm tra cuối học kỳ I và cuối năm học bất thường so với đánh giá thường xuyên, giáo viên đề xuất với nhà trường có thể cho học sinh làm bài kiểm tra khác để đánh giá đúng kết quả học tập của học sinh.

- Đánh giá định kỳ về sự hình thành và phát triển phẩm chất, năng lực:

Vào giữa học kỳ I, cuối học kỳ I, giữa học kỳ II và cuối năm học, giáo viên chủ nhiệm phối hợp với các giáo viên dạy cùng lớp, thông qua các nhận xét, các biểu hiện trong quá trình đánh giá thường xuyên về sự hình thành và phát triển từng phẩm chất chủ yếu, năng lực cốt lõi của mỗi học sinh, đánh giá theo các mức sau:

Tốt: Đáp ứng tốt yêu cầu giáo dục, biểu hiện rõ và thường xuyên.
Đạt: Đáp ứng được yêu cầu giáo dục, biểu hiện nhưng chưa thường xuyên.
Cần cố gắng: Chưa đáp ứng được đầy đủ yêu cầu giáo dục, biểu hiện chưa rõ.

3. Tổng kết đánh giá kết quả giáo dục

Khoản 4 Điều 2 Thông tư 27/2020/TT-BGDĐT giải thích khái niệm tổng hợp đánh giá kết quả giáo dục là việc tổng hợp, ghi lại kết quả đánh giá giáo dục của học sinh bào Bảng tổng hợp kết quả của lớp và học bạ vào những thời điểm quy định chung.

Tổng kết đánh giá kết quả giáo dục là quá trình tổng hợp và đánh giá chung về thành tựu và phát triển của học sinh trong suốt thời gian học tập. Đây là giai đoạn cuối cùng của quá trình đánh giá và có mục đích tổng quát hóa các thông tin thu thập từ các đánh giá định kỳ và đánh giá cuối kỳ để đưa ra nhận định toàn diện về kết quả giáo dục. Quá trình tổng kết đánh giá kết quả giáo dục giúp đưa ra cái nhìn tổng quan về tiến trình và thành tựu học tập của học sinh. Nó là cơ sở để thực hiện các biện pháp hỗ trợ, phát triển chương trình giảng dạy và định hướng cho tương lai trong quá trình giáo dục.

Theo Điều 9 Thông tư 27/2020/TT-BGDĐT hướng dẫn về việc tổng hợp đánh giá kết quả giáo dục như sau:

- Vào giữa học kỳ I, cuối học kỳ I, giữa học kỳ II và cuối năm học:

+ Giáo viên dạy môn học căn cứ vào quá trình đánh giá thường xuyên và các mức đạt được từ đánh giá định kỳ về môn học, hoạt động giáo dục để tổng hợp và ghi kết quả đánh giá giáo dục của từng học sinh vào Bảng tổng hợp kết quả đánh giá giáo dục của lớp.

+ Giáo viên chủ nhiệm căn cứ vào kết quả đánh giá thường xuyên và các mức đạt được từ đánh giá định kỳ về từng phẩm chất chủ yếu, năng lực cốt lõi của mỗi học sinh để tổng hợp và ghi kết quả đánh giá giáo dục của học sinh vào Bảng tổng hợp kết quả đánh giá giáo dục của lớp.

- Cuối năm học, căn cứ vào quá trình tổng hợp kết quả đánh giá về học tập từng môn học, hoạt động giáo dục và từng phẩm chất chủ yếu, năng lực cốt lõi, giáo viên chủ nhiệm thực hiện:

+Đánh giá kết quả giáo dục học sinh theo bốn mức:

Hoàn thành xuất sắc: Những học sinh có kết quả đánh giá các môn học, hoạt động giáo dục đạt mức Hoàn thành tốt; các phẩm chất, năng lực đạt mức Tốt; bài kiểm tra định kỳ cuối năm học của các môn học đạt 9 điểm trở lên;
Hoàn thành tốt: Những học sinh chưa đạt mức Hoàn thành xuất sắc, nhưng có kết quả đánh giá các môn học, hoạt động giáo dục đạt mức Hoàn thành tốt; các phẩm chất, năng lực đạt mức Tốt; bài kiểm tra định kỳ cuối năm học các môn học đạt 7 điểm trở lên;
Hoàn thành: Những học sinh chưa đạt mức Hoàn thành xuất sắc và Hoàn thành tốt, nhưng có kết quả đánh giá các môn học, hoạt động giáo dục đạt mức Hoàn thành tốt hoặc Hoàn thành; các phẩm chất, năng lực đạt mức Tốt hoặc Đạt; bài kiểm tra định kỳ cuối năm học các môn học đạt 5 điểm trở lên;
Chưa hoàn thành: Những học sinh không thuộc các đối tượng trên.

+ Ghi nhận xét, kết quả tổng hợp đánh giá giáo dục và các thành tích của học sinh được khen thưởng trong năm học vào Học bạ.

Khách hàng có thể tham khảo thêm bài viết: Mẫu nhận xét năng lực, phẩm chất học sinh tiểu học Thông tư 22, 27 của Luật Minh Khuê.

Mọi vướng mắc chưa rõ về đánh giá học sinh tiểu học hoặc có nhu cầu hỗ trợ vấn đề pháp lý khác, quý khách vui lòng liên hệ với bộ phận luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến qua tổng đài điện thoại 24/7, gọi ngay tới số: 1900.6162 hoặc gửi email trực tiếp tại: lienhe@luatminhkhue.vn để được giải đáp. Cảm ơn quý khách hàng đã quan tâm theo dõi bài viết của Luật Minh Khuê.