1. Văn nghị luận là gì?
Văn nghị luận là thể loại văn được viết ra nhằm xác lập cho người đọc, người nghe một tư tưởng, tưởng tượng nào đó đối với các sự việc, hiện tượng trong đời sống hay trong văn học bằng cách lập luận.
Hay nói cách khác thì văn nghị luận là một dạng văn mà trong bài người viết, người nói tác giả dùng chủ yếu các lý lẽ, các dẫn chứng sau đó lập luận chỉ ra các những điểm nhấn, luận điểm nhằm xác định chỉ ra cho người đọc, người nghe thấy được tư tưởng, quan điểm của tác giả gửi gắm vào tác phẩm.
Mỗi bài văn nghị luận đều phải có luận điểm, luận cứ và lập luận
- Luận điểm là ý kiến thể hiện tư tưởng, quan điểm trong bài văn nghị luận. Một bài văn nghị luận thường có các luận điểm chính, luận điểm xuất phát, luận điểm khai triển.
- Luận cứ là đưa ra dẫn chứng và lý lẽ nhằm sáng tỏ luận điểm
- Lập luận là cách tổ chức vận dụng lý lẽ, dẫn chứng sao cho luận điểm được nổi bật và có sức thuyết phục. Lập luận bao gồm các cách suy lý, quy nạp, diễn dịch, so sánh, phân tích, tổng hợp sao cho luận điểm đưa ra là hợp lý, không thể bác bỏ.
>> Xem thêm: Trình bày ý kiến về một hiện tượng đời sống (6 mẫu) chi tiết nhất
2. Mẫu bài văn nghị luận về một hiện tượng đời sống.
Mẫu văn nghị luận hiện tượng thiếu nghị lực của giới trẻ hiện nay.
Bài làm
Hiện nay thì chúng ta có thể thấy rằng ngày càng xuất hiện nhiều người trẻ trở nên thiếu nghị lực. Nghị lực được hiểu như là động lực, niềm tin, sức mạnh để giúp chúng ta vượt qua những khó khăn thử thách. Vậy thì nghị lực đã và đang có vai trò như thế nào đối với con người hiện nay.
Nghị lực là sức mạnh để con người ta vượt qua được những khó khăn thử thách trong cuộc sống, một người không có nghị lực sẽ không thể nào vượt qua được những rào cản trong chính bản thân mình. Để tiến tới một môi trường sống mới, vươn mình thay đổi chính bản thân mình. Như nhà văn người Mỹ Helen Keller bà là một nhà văn nổi tiếng ở nước Mỹ và là người khiếm thị, khiếm thính đầu tiên giành được học vị cử nhân nghệ thuật. Nhờ những nỗ lực ở bên trong bà mà bà đã vượt qua được những rào cản của bản thân mình, đi đến với nghệ thuật và tạo ra những giá trị to lớn cho nền văn học nước Mỹ.
Nghị lực còn giúp chúng ta có thể tạo ra nhiều giá trị to lớn cho cuộc sống của chính mình. Nghị lực được xem là một trong những đòn bẩy thúc đẩy giá trị của một con người, làm cho con người ta phát triển nhanh và mạnh. Nghi lực chính là sức mạnh nội tại ở bên trong mỗi chúng ta. Đánh thức sức mạnh nội tại mới khai phá được chính con người. Một đất nước muốn mạnh thì phải là một đất nước có nhiều người dám bứt phá, dám thay đổi .
Một đất nước mà thiếu đi tinh thần nghị lực ở giới trẻ thì không thể nào phát triển được, đất nước sẽ nhanh chóng rơi vào khủng hoảng và bị các nước khác thâu tóm. Nghị lực ở giới trẻ Việt Nam đang ngày càng đi xuống, bởi những thói quen xấu như là " ham ăn lười làm", cuộc sống ưa thích hưởng thụ, không chịu khổ, không nỗ lực, không có cố gắng. Thiếu tinh thần nghị lực sẽ tạo ra một con người trì trệ, kém phát triển, không đổi mới.
Nếu một con người thiếu đi tinh thần nghị lực thì sẽ mất dần đi những trải nghiệm đáng có, sẽ không còn hướng thú với những giá trị đích thực của cuộc sống. Không có nghị lực chính là sẽ không có nỗ lực, sẽ không có tinh thần cũng như nhiệt huyết. Bởi vì thiếu nghị lực mà dẫn đến thói quen xấu như lười, ỉ lại vào người khác và cũng có lẽ vì vậy mà nhiều người trong giới trẻ hiện nay dễ sa vào những thú vui độc hại, rượu chè, thuốc lá, ma túy hay nghiện game điện tử một cách vô bổ.
Nghị lực có vai trò quan trọng trong cuộc sống của mỗi con người cũng như quan trọng đối với sự phát triển hay thịnh suy của một quốc gia dân tộc. Nhận thấy được tầm quan trọng trong tinh thần nghị lực trong cuộc sống mà con người chúng ta cần phải biết cố gắng, nỗ lực vươn lên, không ngừng rèn luyện, không ngại khó, ngại khó để tạo nên những giá trị đích thực trong cuộc sống. Bản thân em đang còn là một học sinh, sinh viên trong ghế nhà trường em sẽ không ngừng nỗ lực phát triển, trau dồi thêm kiến thức cho bản thân để trở thành những con người thực sự có ích cho đất nước cho xã hội.
3. Hướng dẫn làm văn nghị luận về một hiện tượng đời sống.
Các bước làm một bài văn nghị luận về hiện tượng đời sống.
Bước 1: Tìm hiểu đề
Xác định ba yêu cầu:
- Yêu cầu về nội dung: Hiện tượng cần bàn luận là hiện tượng nào (hiện tượng tốt đẹp, tích cực trong đời sống hay hiện tượng mang tính chất tiêu cực, đang bị xã hội lên án, phê phán.)? Có bao nhiêu ý cần triển khai trong bài viết? Mối quan hệ giữa các ý như thế nào?
- Yêu cầu về phương pháp: Các thao tác nghị luận chính cần sử dụng ? (giải thích, chứng minh, bình luận,…)
- Yêu cầu về phạm vi dẫn chứng: trong văn học, trong đời sống thực tiễn (chủ yếu là đời sống thực tiễn).
Bước 2: Lập dàn ý
a. Mở bài: Giới thiệu hiện tượng đời sống cần nghị luận
b. Thân bài:
- Khái niệm và bản chất của hiện tượng (giải thích); mô tả được hiện tượng
- Nêu thực trạng và nguyên nhân (khách quan – chủ quan ) của hiện tượng bằng các thao tác phân tích, chứng minh
- Nêu tác dụng – ý nghĩa (nếu là hiện tượng tích cực; tác hại- hậu quả (nếu là hiện tượng tiêu cực)
- Giải pháp phát huy (nếu là hiện tượng tích cực); biện pháp khắc phục (nếu hiện tượng tiêu cực)
- Liên hệ bản thân , bản thân mình cần phải làm gì với những hiện tượng như thế, cần xây dựng cho mình một lối sống ra sao.
- Lưu ý: cần có ít nhất 1 đến 2 dẫn chứng trong một bài văn
c. Kết bài
- Bày tỏ ý kiến của bản thân về hiện tượng xã hội vừa nghị luận
- Rút ra bài học về nhận thức, hành động cho bản thân
Bước 3: Tiến hành viết bài văn
- Triển khai bài viết theo hệ thống luận điểm, luận cứ, luận chứng đã xây dựng (theo dàn ý)
- Một bài nghị luận xã hội thường có yêu cầu về số lượng câu chữ nên cần phân phối lượng thời gian làm bài sao cho phù hợp, tránh viết dài dòng, sa vào kể lể, giải thích vấn đề không cần thiết. Trên cơ sở dàn ý, cần luyện cách viết và trình bày sao cho ngắn gọn, mạch lạc, dễ hiểu và có tính thuyết phục cao.
Bước 4: Đọc lại và sửa chữa để hoàn chỉnh bài viết.
Một số lưu ý để có một bài văn nghị luận hay hơn.
Để có một bài văn nghị luận hay và có sức hấp dẫn đối với người đọc thì bản thân trong nội dung bài viết cần phải lấy thêm những ví dụ cụ thể để chứng minh cho quan điểm, lập luận của mình là chính xác, là có căn cứ từ đó có thể gây sức thuyết phục đối với người đọc. Thay vì lấy những nhân vật quá quen thuộc ở trong nước như Bác Hồ, Nguyễn Ngọc Ký,... thì các bạn có thể liên hệ đến các nhân vật nổi tiếng người nước ngoài như Helen Keller một trong những nhà văn hoạt động xã hội, diễn giả ở Mỹ, bà là người khiếm thị, khiếm thính đầu tiên giành học vị cử nhân nghệ thuật.
Bên cạnh phải đưa những ví dụ cụ thể thì một bài văn nghị luận gây lại ấn tượng sâu sắc cho người đọc thì các bạn cũng có thể đưa thêm những câu ca dao tục ngữ, hay là những câu nói vô cùng nổi tiếng của tác nhân vật trong tác phẩm văn học, những người có sức ảnh hưởng trong đời sống. Điều này sẽ thể hiện lên mình là người am hiểu biết về vấn đề này và thể hiện lên sự tìm tòi, đầu tư cho bài viết của bản thân mình.
Muốn có thể đưa nhiều dẫn chứng vào trong bài thì các em phải chịu khó đọc và tìm hiểu về những vấn đề này. Cụ thể các em có thể tìm đọc là ghi nhớ ra một cuốn sổ về những câu nói hay, những nhân vật tiêu biểu trong từng lĩnh vực để có thể ghi nhớ, áp dụng linh hoạt trong chính bài viết của mình.
>> Tham khảo: Trình bày ý kiến về một hiện tượng đời sống được gợi ra từ cuốn sách đã đọc
Trên đây là toàn bộ những thông tin mà chúng tôi muốn cung cấp cho các bạn có liên quan đến hướng dẫn viết văn nghị luận về một hiện tượng đời sống. Hi vọng rằng thông qua những thông tin dưới đây thì các bạn đã có thêm thông tin, kiến thức về nghị luận văn học, có thể làm một bài văn nghị luận hoàn chỉnh và hay nhất.
