Hướng dẫn thu, chi tài chính công đoàn theo quy định mới

1. Nguyên tắc thu, chi tài chính công đoàn

Theo Điều 3 của Quy định về thu, chi, và quản lý tài chính công đoàn cơ sở, được Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam ban hành kèm theo Quyết định 4290/QĐ-TLĐ năm 2022, có các nguyên tắc quan trọng như sau: Thứ nhất, tài chính tại công đoàn cơ sở được coi là một phần của tài chính công đoàn chung, và mục đích chính của nguồn tài chính này là để phục vụ cho việc thực hiện các chức năng và nhiệm vụ của công đoàn cơ sở theo quy định của Luật Công đoàn và Điều lệ Công đoàn Việt Nam. Điều này nhấn mạnh vai trò của tài chính công đoàn cơ sở trong việc hỗ trợ các hoạt động và các mục tiêu của tổ chức công đoàn ở cấp cơ sở. Thứ hai, dựa trên chế độ chi tiêu tài chính của Nhà nước cũng như các quy định của Tổng Liên đoàn, nguồn tài chính của công đoàn cơ sở sẽ được sử dụng dựa trên các quy định cụ thể được ban hành bởi ban chấp hành công đoàn cơ sở. Ban chấp hành công đoàn cơ sở có trách nhiệm xây dựng Quy chế thu, chi, quản lý tài chính và tài sản công đoàn nội bộ, đảm bảo rằng các hoạt động tài chính được thực hiện một cách hiệu quả và đúng quy định. Cuối cùng, công đoàn cơ sở có trách nhiệm phải thu đúng, thu đủ và thu kịp thời các khoản thu theo phân cấp của Tổng Liên đoàn. Đồng thời, việc chi tiêu phải được thực hiện một cách chính xác, tiết kiệm, hiệu quả, công khai và minh bạch. Công đoàn cơ sở cần phải tuân thủ chế độ quản lý tài chính theo quy định của Nhà nước và các quy định của Tổng Liên đoàn, nhằm đảm bảo tính hợp lý và trách nhiệm trong việc sử dụng tài chính.

Dựa trên chế độ chi tiêu tài chính quy định của Nhà nước cũng như các quy định của Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam, nguồn tài chính của công đoàn cơ sở phải được sử dụng đúng mục đích và phù hợp với thực tế hoạt động của công đoàn tại đơn vị. Để đảm bảo việc quản lý tài chính công đoàn cơ sở được thực hiện một cách nghiêm túc và hiệu quả, ban chấp hành công đoàn cơ sở có trách nhiệm ban hành Quy chế thu, chi, và quản lý tài chính, tài sản công đoàn nội bộ. Quy chế này cần phải được xây dựng dựa trên các nguyên tắc chi tiêu đúng đối tượng, tiết kiệm, và hiệu quả, đồng thời phải đảm bảo tính công khai và minh bạch trong các hoạt động tài chính. Việc thực hiện các quy định này không chỉ giúp bảo vệ quyền lợi của các thành viên mà còn duy trì sự tin tưởng của họ vào sự quản lý của công đoàn, đồng thời đáp ứng đầy đủ các yêu cầu của Nhà nước và Tổng Liên đoàn về quản lý tài chính.

2. Nguồn thu của công đoàn

Theo Điều 4 của Quy định về thu, chi, và quản lý tài chính, tài sản tại công đoàn cơ sở, được ban hành kèm theo Quyết định 4290/QĐ-TLĐ năm 2022, nguồn thu tài chính công đoàn được quy định cụ thể như sau:

Trước tiên, nguồn thu tài chính công đoàn bao gồm thu đoàn phí công đoàn, đây là khoản tiền do đoàn viên đóng góp. Phương thức thu đoàn phí công đoàn phải được thực hiện theo Quyết định 1908/QĐ-TLĐ ngày 19 tháng 12 năm 2016 của Tổng Liên đoàn, quy định về quản lý tài chính, tài sản công đoàn, và các quy định liên quan đến thu, phân phối nguồn thu cũng như các hình thức thưởng, phạt trong thu, nộp tài chính công đoàn.

Thứ hai, nguồn thu tài chính công đoàn cũng bao gồm thu kinh phí công đoàn, khoản tiền này do cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp đóng theo quy định của pháp luật và các quyết định của Tổng Liên đoàn. Phương thức thu kinh phí công đoàn cũng phải được thực hiện theo Quyết định 1908/QĐ-TLĐ.

Ngoài các nguồn thu trên, còn có nguồn thu khác, được quy định theo Khoản 4 Điều 26 của Luật Công đoàn và Quyết định 1908/QĐ-TLĐ. Nguồn thu này bao gồm các khoản kinh phí do cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp cấp để mua sắm phương tiện hoạt động cho công đoàn, hỗ trợ kinh phí cho công đoàn cơ sở, tổ chức các hoạt động phối hợp như phong trào thi đua, hoạt động văn hóa, thể thao, tham quan du lịch, khen thưởng và phúc lợi cho cán bộ, đoàn viên công đoàn, công chức, viên chức, công nhân, lao động, cũng như các hoạt động động viên, khen thưởng con của đoàn viên công đoàn và người lao động. Bên cạnh đó, nguồn thu khác còn bao gồm sự hỗ trợ từ các tổ chức, cá nhân trong nước cho công đoàn cơ sở, thu từ hoạt động văn hóa, thể thao; nhượng bán, thanh lý tài sản; thu lãi tiền gửi, cổ tức; và thu từ các hoạt động kinh tế, dịch vụ của công đoàn cơ sở.

Tất cả các khoản thu này phải được quản lý và sử dụng theo đúng quy định, đảm bảo tính minh bạch và hiệu quả trong hoạt động tài chính của công đoàn cơ sở.

Như vậy, tài chính công đoàn cơ sở được huy động từ nhiều nguồn khác nhau, bao gồm đoàn phí công đoàn, kinh phí công đoàn, và các nguồn thu khác. Đoàn phí công đoàn là khoản tiền do các đoàn viên công đoàn đóng góp, được thu theo các quy định cụ thể và phương thức đã được quy định trong Quyết định 1908/QĐ-TLĐ của Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam. Bên cạnh đó, kinh phí công đoàn được cơ quan, tổ chức, và doanh nghiệp đóng góp theo quy định của pháp luật và các quyết định của Tổng Liên đoàn. Điều này đảm bảo rằng công đoàn cơ sở có đủ nguồn lực để thực hiện các hoạt động và nhiệm vụ của mình một cách hiệu quả. Thêm vào đó, các nguồn thu khác cũng góp phần quan trọng trong việc bổ sung tài chính cho công đoàn cơ sở, bao gồm các khoản kinh phí do cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp cấp để hỗ trợ hoạt động của công đoàn, cũng như các khoản thu từ hoạt động văn hóa, thể thao, nhượng bán hoặc thanh lý tài sản, lãi tiền gửi, cổ tức và các hoạt động kinh tế, dịch vụ khác của công đoàn cơ sở. Việc kết hợp từ các nguồn thu này không chỉ giúp công đoàn cơ sở duy trì và phát triển hoạt động, mà còn đảm bảo tính minh bạch và hiệu quả trong quản lý tài chính.

3. Mục đích sử dụng kinh phí

Theo quy định tại Điều 5 của Quyết định 4290/QĐ-TLĐ năm 2022, việc sử dụng và phân bổ nguồn tài chính của công đoàn cơ sở được quy định cụ thể như sau:

Công đoàn cơ sở được phép sử dụng 75% số thu từ kinh phí công đoàn và 60% số thu từ đoàn phí công đoàn, theo quy định của Đoàn Chủ tịch Tổng Liên đoàn. Đồng thời, công đoàn cơ sở có quyền sử dụng 100% tổng số thu khác của đơn vị theo quy định của pháp luật và Tổng Liên đoàn. Việc phân bổ các nguồn thu này phải đảm bảo tuân thủ các quy định để đáp ứng yêu cầu chi tiêu hợp lý và hiệu quả.

Cụ thể, đối với nguồn thu từ đoàn phí công đoàn, công đoàn cơ sở cần phân bổ cho các khoản mục chi như sau: Chi lương, phụ cấp cho cán bộ công đoàn chuyên trách và phụ cấp cho cán bộ công đoàn không được vượt quá 45% nguồn thu từ đoàn phí công đoàn. Trong trường hợp ngân sách không đủ, công đoàn cơ sở cần xem xét giảm đối tượng hoặc mức chi phụ cấp để phù hợp với nguồn tài chính hiện có. Đồng thời, tối thiểu 40% nguồn thu đoàn phí công đoàn phải được sử dụng cho các hoạt động thăm hỏi đoàn viên công đoàn. Phần còn lại, tối đa 15% nguồn thu, có thể được sử dụng cho các chi phí khác.

Đối với nguồn thu từ kinh phí công đoàn, công đoàn cơ sở cần phân bổ cho các khoản mục chi sau: Tối thiểu 60% nguồn thu này phải được chi cho các hoạt động chăm lo, bảo vệ, đào tạo, bồi dưỡng và tập huấn cho đoàn viên và người lao động. Trong những đơn vị có quan hệ lao động phức tạp, công đoàn cơ sở cần dành ít nhất 25% của nguồn chi này để dự phòng cho hoạt động bảo vệ đoàn viên và người lao động; nếu sau 2 năm không sử dụng hết, có thể chuyển sang chi cho các hoạt động khác thuộc mục chi này. Tối đa 25% nguồn thu từ kinh phí công đoàn có thể được sử dụng cho hoạt động tuyên truyền và vận động đoàn viên, người lao động, và tối đa 15% cho chi phí quản lý hành chính.

Ngoài các khoản chi trên, nếu có dư ngân sách từ các nội dung chi tối đa quy định, số tiền dư có thể được bổ sung cho các mục chi có tỷ lệ tối thiểu quy định, như chi thăm hỏi đoàn viên hoặc chi chăm lo bảo vệ, đào tạo. Đối với nguồn thu khác, công đoàn cơ sở có quyền quyết định việc phân bổ, mức chi và đối tượng chi phù hợp với yêu cầu và nhu cầu cụ thể của đơn vị, ngoài các quy định đã được nêu trong Điều 6 của Quyết định này.

Xem thêm bài viết: Báo cáo tài chính công đoàn là gì? Quy định về báo cáo tài chính công đoàn

Khi quý khách có thắc mắc về quy định pháp luật, vui lòng liên hệ đến hotline 19006162 hoặc gửi thư tư vấn đến địa chỉ email: lienhe@luatminhkhue.vn để được giải đáp.