1. Quy định về khảo sát, thu thập thông tin về đơn vị được kiểm toán
Quy định về khảo sát và thu thập thông tin về đơn vị được kiểm toán là một phần quan trọng trong quá trình kiểm toán và được căn cứ theo Điều 6 của Quyết định 03/2021/QĐ-KTNN. Theo đó, để thực hiện quy định này, Tổng Kiểm toán nhà nước đã ban hành Kế hoạch kiểm toán năm, phương án tổ chức kiểm toán năm và danh mục đầu mối kiểm toán. Ngoài ra, Kiểm toán nhà nước cũng hướng dẫn về mục tiêu, trọng yếu, nội dung kiểm toán chủ yếu năm. Dựa vào các hướng dẫn này, thủ trưởng đơn vị chủ trì cuộc kiểm toán sẽ tổ chức công việc khảo sát và thu thập thông tin để xây dựng kế hoạch kiểm toán. Quá trình khảo sát và thu thập thông tin được tiến hành theo trình tự sau:
- Lập, phê duyệt và gửi Đề cương khảo sát: Trước khi bắt đầu khảo sát và thu thập thông tin, thủ trưởng đơn vị chủ trì cuộc kiểm toán cần lập và phê duyệt Đề cương khảo sát. Đề cương này sẽ là cơ sở để thực hiện các hoạt động khảo sát và thu thập thông tin.
- Khảo sát và thu thập thông tin: Đây là giai đoạn quan trọng trong quá trình kiểm toán. Theo quy định cũ tại Quyết định 09/2016/QĐ-KTNN, quá trình này được chia thành hai hoạt động chính:
Hoạt động khảo sát và thu thập thông tin về hệ thống kiểm soát nội bộ của đơn vị được kiểm toán: Trong hoạt động này, thủ trưởng đơn vị chủ trì cuộc kiểm toán sẽ tiến hành khảo sát và thu thập thông tin về hệ thống kiểm soát nội bộ của đơn vị. Điều này nhằm đánh giá hiệu quả, tính nhất quán và tuân thủ các quy định về kiểm soát nội bộ trong đơn vị. Hoạt động thu thập thông tin về tình hình tài chính và các thông tin có liên quan khác về đơn vị được kiểm toán: Trong hoạt động này, thủ trưởng đơn vị chủ trì cuộc kiểm toán sẽ thu thập thông tin về tình hình tài chính và các thông tin có liên quan khác của đơn vị. Thông tin này bao gồm báo cáo tài chính, hồ sơ kế toán, hợp đồng, hồ sơ nhân sự và các tài liệu khác liên quan đến hoạt động của đơn vị. Các bước công việc trong quá trình khảo sát và thu thập thông tin được thực hiện theo các chuẩn mực của Kiểm toán nhà nước, bao gồm Chuẩn mực Kiểm toán nhà nước, Quy trình kiểm toán và hướng dẫn kiểm toán lĩnh vực phù hợp với cuộc kiểm toán cụ thể. Điều này đảm bảo tính chính xác, đáng tin cậy và đúng quy trình trong quá trình khảo sát và thu thập thông tin
2. Đánh giá hệ thống kiểm soát nội bộ và thông tin đã thu thập
Việc đánh giá hệ thống kiểm soát nội bộ và thông tin đã thu thập là một quá trình quan trọng trong quá trình kiểm toán. Điều này được quy định tại Điều 7 của Quyết định 03/2021/QĐ-KTNN. Trong quá trình này, trưởng đoàn kiểm toán sẽ tổ chức đánh giá hệ thống kiểm soát nội bộ và thông tin đã thu thập theo các quy định được đề ra trong Chuẩn mực Kiểm toán nhà nước, Quy trình kiểm toán của Kiểm toán nhà nước và hướng dẫn kiểm toán lĩnh vực phù hợp với cuộc kiểm toán cụ thể.
- Trước đây, theo Quyết định 09/2016/QĐ-KTNN, chỉ yêu cầu đánh giá hệ thống kiểm soát nội bộ dựa trên kết quả khảo sát và thu thập thông tin về hệ thống kiểm soát nội bộ của đơn vị được kiểm toán. Tuy nhiên, Quyết định 03/2021/QĐ-KTNN đã mở rộng phạm vi đánh giá bằng việc yêu cầu đánh giá lại cả thông tin đã thu thập trước đó.
- Quá trình đánh giá hệ thống kiểm soát nội bộ và thông tin đã thu thập được tiến hành trên cơ sở kết quả khảo sát và thu thập thông tin về hệ thống kiểm soát nội bộ của đơn vị. Trưởng đoàn kiểm toán sẽ thực hiện hướng dẫn kiểm toán lĩnh vực phù hợp với cuộc kiểm toán cụ thể. Điều này giúp đảm bảo rằng quá trình đánh giá được thực hiện một cách chính xác và đáng tin cậy.
- Việc đánh giá hệ thống kiểm soát nội bộ và thông tin đã thu thập mang lại nhiều lợi ích. Đầu tiên, nó giúp xác định mức độ hiệu quả của hệ thống kiểm soát nội bộ hiện có. Nếu có bất kỳ vấn đề gì, các biện pháp cần thiết có thể được đề xuất để cải thiện hệ thống. Thứ hai, việc đánh giá thông tin đã thu thập đảm bảo tính chính xác và đầy đủ của các thông tin được sử dụng trong quá trình kiểm toán. Nếu phát hiện bất kỳ sai sót hoặc thiếu sót nào, các biện pháp khắc phục sẽ được đưa ra. Trong kết quả đánh giá, trưởng đoàn kiểm toán sẽ lập báo cáo với các kết luận và kiến nghị. Báo cáo này sẽ được cung cấp cho đơn vị được kiểm toán để họ có thể nắm bắt và thực hiện các biện pháp cải thiện. Đồng thời, báo cáo cũng sẽ được gửi đến các bên liên quan để tăng cường sự minh bạch và đáng tin cậy của quá trình kiểm toán.
- Tổ chức đánh giá hệ thống kiểm soát nội bộ và thông tin đã thu thập là một bước quan trọng trong quá trình kiểm toán. Nó đảm bảo tính chính xác và đáng tin cậy. Trong quá trình kiểm toán, đánh giá hệ thống kiểm soát nội bộ và thông tin đã thu thập được quy định tại Điều 7 của Quyết định 03/2021/QĐ-KTNN là một công việc quan trọng. Để thực hiện đánh giá này, trưởng đoàn kiểm toán sẽ tuân thủ các quy định và hướng dẫn được đề ra trong Chuẩn mực Kiểm toán nhà nước, Quy trình kiểm toán của Kiểm toán nhà nước và hướng dẫn kiểm toán lĩnh vực phù hợp với cuộc kiểm toán cụ thể.
3. Xác định và đánh giá rủi ro có sai sót trọng yếu trong kiểm toán
Theo Điều 8 của Quyết định 03/2021/QĐ-KTNN, quy định về việc xác định và đánh giá rủi ro có sai sót trọng yếu, Trưởng đoàn kiểm toán, dựa trên thông tin đã thu thập và kết quả phân tích, đánh giá thông tin về đơn vị được kiểm toán, sẽ tiến hành xác định và đánh giá rủi ro có sai sót trọng yếu theo quy định tại Chuẩn mực Kiểm toán nhà nước, Quy trình kiểm toán của Kiểm toán nhà nước, Hướng dẫn phương pháp tiếp cận kiểm toán dựa trên đánh giá rủi ro và xác định trọng yếu, cùng với Hướng dẫn kiểm toán lĩnh vực phù hợp với cuộc kiểm toán.
- Theo quy định cũ, quy trình xác định và đánh giá rủi ro cũng như xác định trọng yếu trong kiểm toán đòi hỏi thực hiện qua hai bước riêng biệt. Đầu tiên, Trưởng đoàn kiểm toán sẽ tiến hành xác định rủi ro. Quá trình này bao gồm thu thập thông tin về đơn vị được kiểm toán, phân tích tình hình hoạt động và ứng dụng các phương pháp đánh giá rủi ro. Trên cơ sở đó, Trưởng đoàn kiểm toán sẽ định lượng và đánh giá mức độ rủi ro mà đơn vị đang đối diện.
- Sau khi đã xác định rủi ro, bước tiếp theo là xác định trọng yếu. Trưởng đoàn kiểm toán sẽ áp dụng các tiêu chí và chỉ số quy định trong Chuẩn mực Kiểm toán nhà nước để đánh giá mức độ trọng yếu của rủi ro đã xác định trước đó. Quá trình này đòi hỏi sự cân nhắc kỹ lưỡng và chính xác từ phía Trưởng đoàn kiểm toán để đưa ra kết luận chính xác về mức độ trọng yếu của rủi ro.
- Việc thực hiện hai bước này là cần thiết để đảm bảo tính chính xác và toàn vẹn trong quá trình xác định và đánh giá rủi ro có sai sót trọng yếu trong kiểm toán. Qua đó, các đơn vị được kiểm toán sẽ có được thông tin chính xác về rủi ro và trọng yếu, từ đó đưa ra các biện pháp cải thiện và nâng cao chất lượng hoạt động của mình.
Xem thêm >>> Thủ tục phân tích trong kiểm toán tài chính là gì? Nội dung phân tích trong kiểm toán tài chính
Nếu quý khách có bất kỳ vấn đề hay mâu thuẫn nào liên quan đến bài viết hoặc pháp lý mà quý khách muốn giải đáp hoặc tìm hiểu thêm, chúng tôi rất mong nhận được sự phản hồi của quý khách. Chúng tôi luôn sẵn lòng hỗ trợ và giải quyết mọi thắc mắc của quý khách một cách nhanh chóng, chính xác và đáng tin cậy. Để tiện cho việc liên hệ và đáp ứng nhu cầu của quý khách, chúng tôi cung cấp hai phương thức liên lạc: hotline: 1900.6162 và địa chỉ email: lienhe@luatminhkhue.vn. Quý khách có thể gọi điện trực tiếp vào số hotline trên để được tư vấn và giải đáp các thắc mắc một cách tức thì. Đội ngũ nhân viên chuyên nghiệp và giàu kinh nghiệm của chúng tôi sẽ sẵn lòng lắng nghe và cung cấp thông tin cần thiết cho quý khách.
