1. Khái niệm đoàn kiểm tra việc chấp hành pháp luật về giá

Đoàn kiểm tra việc chấp hành pháp luật về giá là tập thể được cơ quan nhà nước có thẩm quyền thành lập để thực hiện việc kiểm tra việc chấp hành pháp luật về giá. Đoàn kiểm tra này có vai trò quan trọng trong việc đảm bảo thực hiện đúng các quy định của pháp luật về giá, bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng, góp phần ổn định thị trường và chống lạm phát. Tầm quan trọng của việc xác định rõ những trường hợp không được tham gia đoàn kiểm tra việc chấp hành pháp luật về giá:

- Đảm bảo tính khách quan, công bằng trong hoạt động kiểm tra: Việc xác định rõ những trường hợp không được tham gia đoàn kiểm tra giúp đảm bảo rằng các cá nhân tham gia không có bất kỳ mối quan hệ cá nhân hoặc lợi ích kinh tế nào với đối tượng bị kiểm tra. Điều này tạo điều kiện cho việc kiểm tra diễn ra một cách công bằng, không thiên vị.

- Tránh xảy ra mâu thuẫn lợi ích, ảnh hưởng đến kết quả kiểm tra: Xung đột lợi ích có thể làm sai lệch kết quả kiểm tra và gây mất niềm tin vào tính minh bạch của quy trình kiểm tra. Việc loại trừ những cá nhân có quan hệ hoặc lợi ích liên quan đến đối tượng kiểm tra giúp giảm thiểu nguy cơ này, từ đó đảm bảo kết quả kiểm tra chính xác và đáng tin cậy.

- Bảo vệ quyền lợi hợp pháp của các bên liên quan: Khi các đoàn kiểm tra hoạt động một cách công tâm và minh bạch, quyền lợi của tất cả các bên liên quan, bao gồm doanh nghiệp, tổ chức và người tiêu dùng, đều được bảo vệ. Điều này không chỉ giúp duy trì trật tự và kỷ cương trong lĩnh vực giá cả mà còn tạo môi trường kinh doanh lành mạnh, ổn định.

Việc xác định và loại trừ các trường hợp không đủ điều kiện tham gia đoàn kiểm tra là yếu tố then chốt để đảm bảo hoạt động kiểm tra tuân thủ pháp luật về giá được thực hiện một cách minh bạch và hiệu quả.

 

2. Các trường hợp cá nhân không được tham gia đoàn kiểm tra việc chấp hành pháp luật về giá

Căn cứ Điều 4 Thông tư 28/2024/TT-BTC, các trường hợp cá nhân không được tham gia đoàn kiểm tra việc chấp hành pháp luật về giá bao gồm:

- Quan hệ thân thiết với doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân bị kiểm tra: Vợ, chồng, con, cha, mẹ, anh, chị, em ruột, con rể, con dâu, cha vợ, mẹ chồng, cha nuôi, mẹ nuôi, con nuôi của bản thân và của vợ, chồng; ông, bà, cháu ruột, cháu gọi bằng chú, bác, dì, thím của bản thân và của vợ, chồng; người yêu, người đã từng đính hôn, kết hôn với nhau; người đang nuôi dưỡng, được nuôi dưỡng, hoặc có chung cha mẹ, ông bà, cha nuôi, mẹ nuôi, con nuôi với bản thân.

- Mâu thuẫn, thù hận với doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân bị kiểm tra: Có mâu thuẫn, thù hận do tranh chấp về giá cả, cạnh tranh, hoặc do các vấn đề khác; có hành vi khiếu nại, tố cáo doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân bị kiểm tra về vi phạm pháp luật về giá. Cá nhân có mâu thuẫn hoặc thù hận có thể không giữ được sự khách quan trong quá trình kiểm tra, dẫn đến việc đánh giá và kết luận không công bằng. Việc để cá nhân này tham gia kiểm tra có thể làm cho kết quả bị thiên lệch, có xu hướng bất lợi cho doanh nghiệp hoặc cá nhân bị kiểm tra.

- Đang có vụ kiện tụng với doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân bị kiểm tra: Có vụ kiện tụng liên quan đến giá cả, cạnh tranh, hoặc do các vấn đề khác; là đương sự trong vụ kiện tụng giữa bản thân và doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân bị kiểm tra. Cá nhân có mâu thuẫn trực tiếp với đối tượng bị kiểm tra có thể thiếu khách quan trong việc đánh giá và đưa ra kết luận. Việc tham gia của cá nhân này có thể dẫn đến việc kết quả kiểm tra bị nghi ngờ là thiên vị, gây mất lòng tin vào tính công bằng của quá trình kiểm tra.

- Lợi ích kinh tế liên quan đến doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân bị kiểm tra: Là cổ đông, thành viên, đại diện pháp luật của doanh nghiệp bị kiểm tra; có cổ phần, góp vốn, đầu tư vào doanh nghiệp bị kiểm tra. Đang làm việc, nhận thù lao từ doanh nghiệp bị kiểm tra.

- Đã bị kỷ luật, xử lý vi phạm pháp luật về giá:

+ Bị kỷ luật do vi phạm quy định về giá trong quá trình thực hiện công tác kiểm tra, thanh tra. Điều này có nghĩa là người hoặc tổ chức bị phát hiện đã không tuân thủ các quy định pháp luật về giá cả trong quá trình thực hiện nhiệm vụ kiểm tra hoặc thanh tra. Những hành vi vi phạm này có thể bao gồm việc xác định sai giá, lạm dụng chức vụ để trục lợi từ giá cả, hoặc các hành vi tương tự khác.

+ Bị xử lý vi phạm hành chính, hình sự về vi phạm pháp luật về giá. Điều này liên quan đến việc người hoặc tổ chức bị phát hiện vi phạm các quy định pháp luật về giá trong hoạt động kinh doanh hoặc quản lý giá cả, và bị xử lý theo các quy định pháp luật.

- Các trường hợp khác theo quy định của pháp luật: Đang bị điều tra, truy tố về hành vi vi phạm pháp luật; mắc bệnh truyền nhiễm nguy hiểm theo quy định của Bộ Y tế; không đủ sức khỏe để tham gia đoàn kiểm tra.

Các quy định này nhằm đảm bảo tính công bằng, minh bạch và tránh xung đột lợi ích trong quá trình kiểm tra việc chấp hành pháp luật về giá.

 

3. Hậu quả khi cá nhân không được tham gia đoàn kiểm tra việc chấp hành pháp luật về giá mà vẫn tham gia

Hậu quả khi cá nhân không được tham gia đoàn kiểm tra việc chấp hành pháp luật về giá mà vẫn tham gia:

- Kết quả kiểm tra có thể bị vô hiệu hóa: Việc tham gia của cá nhân không đủ điều kiện làm cho quá trình kiểm tra không tuân thủ đúng quy định pháp luật, từ đó kết quả kiểm tra bị coi là không hợp lệ về mặt pháp lý. Tất cả các phát hiện, quyết định hoặc hành động dựa trên kết quả kiểm tra có thể bị hủy bỏ, khiến cho toàn bộ quá trình kiểm tra trở nên vô ích. Sự vô hiệu hóa của kết quả kiểm tra dẫn đến lãng phí lớn về thời gian, công sức và nguồn lực của cơ quan kiểm tra cũng như các bên liên quan. Việc vô hiệu hóa kết quả kiểm tra có thể làm gián đoạn hoặc trì hoãn các biện pháp điều chỉnh cần thiết để khắc phục vi phạm và đảm bảo tuân thủ pháp luật về giá.

- Cá nhân có thể bị kỷ luật, xử lý theo quy định của pháp luật: Cá nhân vi phạm quy định về việc tham gia đoàn kiểm tra có thể phải chịu các hình thức kỷ luật từ cơ quan quản lý. Hình thức kỷ luật có thể bao gồm cảnh cáo, giáng chức, đình chỉ công tác, hoặc các biện pháp nghiêm khắc hơn tùy thuộc vào mức độ vi phạm. Ngoài các biện pháp kỷ luật nội bộ, cá nhân vi phạm cũng có thể bị xử lý theo quy định của pháp luật. Điều này có thể bao gồm các hình thức xử phạt hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự nếu hành vi vi phạm gây ra hậu quả nghiêm trọng hoặc có yếu tố hình sự. Những hậu quả này không chỉ ảnh hưởng đến cá nhân vi phạm mà còn làm giảm uy tín và hiệu quả hoạt động của cơ quan kiểm tra, gây ra những tổn thất không đáng có cho quá trình quản lý và điều hành kinh tế.

Như vậy, việc tuân thủ các quy định về thành phần tham gia đoàn kiểm tra không chỉ là yêu cầu pháp lý mà còn là nền tảng để đảm bảo quá trình kiểm tra diễn ra một cách công bằng, minh bạch và hiệu quả. Điều này giúp duy trì sự công bằng trong thị trường, bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng và các bên liên quan, đồng thời đảm bảo sự ổn định và phát triển bền vững của nền kinh tế.

Ngoài ra, quý bạn đọc có thể tham khảo thêm bài viết Đối tượng kiểm tra chấp hành chính sách, pháp luật về tiền tệ và ngân hàng. Nếu có bất cứ vấn đề pháp lý nào cần hỗ trợ, vui lòng liên hệ tới bộ phận tư vấn pháp luật trực tuyến qua số điện thoại: 1900.6162 hoặc gửi yêu cầu trực tiếp tới địa chỉ email: lienhe@luatminhkhue.vn. Trân trọng!