1. Doanh nghiệp có nghĩa vụ đóng kinh phí công đoàn dù có hay không có công đoàn cơ sở
Theo quy định tại Điều 3 của Nghị định số 28/2020/NĐ-CP về tổ chức và hoạt động của công đoàn cơ sở, tất cả các doanh nghiệp đều có trách nhiệm đóng kinh phí công đoàn dù có hoặc không có công đoàn cơ sở.
Việc đóng kinh phí công đoàn là một nghĩa vụ quan trọng nhằm đảm bảo quyền lợi và lợi ích chung của người lao động. Bằng việc đóng kinh phí này, doanh nghiệp đóng góp vào nguồn tài chính để hỗ trợ hoạt động của công đoàn cơ sở, nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho công đoàn trong việc bảo vệ quyền và lợi ích của người lao động.
Dù doanh nghiệp có thành lập công đoàn cơ sở hay không, việc đóng kinh phí công đoàn vẫn là bắt buộc. Điều này đảm bảo rằng người lao động sẽ được hưởng các dịch vụ và quyền lợi mà công đoàn cung cấp, bao gồm việc đàm phán và ký kết hợp đồng lao động, giải quyết tranh chấp lao động, đào tạo và nâng cao trình độ cho người lao động, cũng như tạo điều kiện để tham gia hoạt động văn hóa, vui chơi, thể dục và thể thao.
Kinh phí công đoàn được tính toán dựa trên tỷ lệ phần trăm trên mức lương tổng thu nhập của người lao động. Doanh nghiệp có trách nhiệm thu hồi và nộp kinh phí này cho công đoàn cấp trên hoặc cấp công đoàn cơ sở nếu có. Việc đóng kinh phí công đoàn không chỉ là nghĩa vụ pháp lý mà còn là một sự chung tay, đóng góp tích cực và trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp đối với phát triển và phục vụ lợi ích cộng đồng lao động.
2. Mức phí công đoàn cần đóng
Theo quy định tại Khoản 1 Điều 4 của Nghị định số 28/2020/NĐ-CP về tổ chức và hoạt động của công đoàn cơ sở, mức phí công đoàn cần đóng được xác định là 2% của quỹ tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội cho người lao động.
Mức phí công đoàn này được tính dựa trên tỷ lệ phần trăm của quỹ tiền lương, nghĩa là mỗi tháng, doanh nghiệp sẽ tính 2% của tổng thu nhập của người lao động và chuyển số tiền này vào quỹ công đoàn.
Quỹ tiền lương là một khái niệm quan trọng trong việc tính toán mức phí công đoàn. Nó bao gồm tất cả các khoản thu nhập của người lao động như lương cơ bản, phụ cấp, tiền thưởng, tiền lương tháng 13 và các khoản phụ ích khác. Dựa trên tổng thu nhập này, doanh nghiệp sẽ tính ra số tiền cần đóng cho công đoàn.
Mức phí công đoàn này có vai trò quan trọng trong việc tài trợ cho hoạt động của công đoàn cơ sở. Từ số tiền đóng góp này, công đoàn sẽ có nguồn tài chính để thực hiện các hoạt động như tư vấn và giúp đỡ người lao động trong vấn đề lao động, bảo vệ quyền lợi của người lao động, tổ chức các khóa đào tạo và nâng cao trình độ nghề nghiệp, cũng như tạo điều kiện thuận lợi cho các hoạt động văn hóa, thể thao và giải trí của người lao động.
Điều quan trọng cần lưu ý là mức phí công đoàn là một nghĩa vụ pháp lý của doanh nghiệp và việc không đóng hoặc vi phạm quy định có thể bị xử lý theo quy định của pháp luật. Doanh nghiệp cần chú ý và thực hiện đúng quy định về mức phí công đoàn để đảm bảo tuân thủ pháp luật và quyền lợi của người lao động.
3. Hậu quả khi không đóng kinh phí công đoàn
Theo quy định tại Điều 16 của Nghị định số 28/2020/NĐ-CP về tổ chức và hoạt động của công đoàn cơ sở, việc không đóng hoặc đóng không đủ kinh phí công đoàn (KPCĐ) sẽ có những hậu quả và xử phạt hành chính đối với người sử dụng lao động (NSDLĐ):
Trường hợp không đóng KPCĐ cho tất cả người lao động (NLĐ) thuộc đối tượng đóng theo quy định, hoặc chậm đóng KPCĐ quá 30 ngày, NSDLĐ sẽ bị áp dụng mức phạt tiền từ 18% đến 20% tổng số tiền KPCĐ phải đóng. Điều này có nghĩa là NSDLĐ sẽ phải chịu mức phạt tương đối nặng nếu không tuân thủ quy định về đóng KPCĐ đúng hạn.
Trường hợp NSDLĐ đóng KPCĐ không đủ số lượng người lao động phải đóng theo quy định, hoặc chậm đóng KPCĐ từ 10 đến 30 ngày, NSDLĐ sẽ bị áp dụng mức phạt tiền từ 10% đến 15% tổng số tiền KPCĐ phải đóng. Mức phạt này nhẹ hơn so với trường hợp không đóng hoặc chậm đóng quá 30 ngày, nhưng vẫn có ý nghĩa trừng phạt NSDLĐ vì vi phạm quy định về đóng KPCĐ.
Ngoài việc bị xử phạt hành chính, NSDLĐ cũng phải chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại do việc không đóng hoặc đóng không đủ KPCĐ gây ra. Điều này đảm bảo rằng NSDLĐ sẽ phải gánh trách nhiệm về mặt tài chính đối với những tổn thất mà người lao động có thể gặp phải do hậu quả của việc không có đủ nguồn kinh phí để hỗ trợ hoạt động của công đoàn cơ sở.
Vì vậy, việc đóng đầy đủ và đúng hạn kinh phí công đoàn là một trách nhiệm quan trọng của NSDLĐ, không chỉ để tuân thủ pháp luật mà còn để bảo vệ quyền lợi và lợi ích chung của người lao động.
4. Đóng phí công đoàn được thực hiện theo phương thức nào?
Hình thức đóng và quản lý tiền đoàn phí là một khía cạnh quan trọng trong hoạt động của công đoàn. Nó đảm bảo nguồn tài chính để công đoàn thực hiện các hoạt động và chương trình nhằm bảo vệ quyền lợi và lợi ích của các đoàn viên công đoàn. Căn cứ vào khoản 1 Điều 24 của Quyết định 1908/QĐ-TLĐ năm 2016, việc đóng và quản lý tiền đoàn phí được quy định như sau:
Phương thức đóng đoàn phí:
- Đoàn viên công đoàn đóng trực tiếp đoàn phí hàng tháng cho tổ công đoàn, công đoàn bộ phận, công đoàn cơ sở thành viên, công đoàn cơ sở, nghiệp đoàn (tuân theo cấp bậc của công đoàn cơ sở, nghiệp đoàn).
- Đoàn phí công đoàn được thu qua lương hàng tháng (bằng tiền mặt hoặc chuyển khoản) sau khi có ý kiến thỏa thuận của đoàn viên. Trong trường hợp này, việc thu đoàn phí công đoàn phải có xác nhận của phòng kế toán đơn vị và danh sách chi tiết đoàn viên đóng đoàn phí.
- Khuyến khích đoàn viên công đoàn và công đoàn cơ sở áp dụng phương thức thu, nộp đoàn phí công đoàn bằng công nghệ hiện đại (như thu qua tài khoản cá nhân, qua thẻ ATM...) dựa trên thỏa thuận và sự đồng ý giữa đoàn viên và công đoàn cơ sở, được công đoàn cấp trên trực tiếp thông qua văn bản.
Việc quy định phương thức đóng và quản lý tiền đoàn phí nhằm đảm bảo tính minh bạch, hiệu quả và tiện lợi trong việc thu, nộp đoàn phí công đoàn. Đoàn viên có thể đóng trực tiếp cho các tổ chức công đoàn, hoặc thông qua việc thu phí từ lương hàng tháng sau khi có sự thỏa thuận. Quá trình này cần có sự xác nhận của phòng kế toán đơn vị và danh sách chi tiết người đóng đoàn phí để đảm bảo tính chính xác và minh bạch.
Hơn nữa, việc khuyến khích áp dụng công nghệ hiện đại trong việc thu phí đoàn phí công đoàn nhằm nâng cao tính tiện lợi và hiện đại hóa quy trình. Đoàn viên và công đoàn cơ sở có thể thỏa thuận và đồng ý sử dụng các phương thức thu phí công nghệ như qua tài khoản cá nhân, thẻ ATM và công nghệ khác. Tuy nhiên, việc áp dụng phương thức này cần được sự đồng ý bằng văn bản từ phía công đoàn cấp trên.
Tổ chức đóng và quản lý tiền đoàn phí một cách đúng quy định giúp tăng cường sự quản lý và sử dụng hiệu quả nguồn kinh phí công đoàn. Đồng thời, việc áp dụng công nghệ trong thu phí cũng đồng nghĩa với việc tạo điều kiện thuận lợi và tiện ích cho đoàn viên trong việc nộp đoàn phí. Qua việc áp dụng các quy định và quy trình này, công đoàn có thể quản lý tài chính một cách hiệu quả và minh bạch. Đồng thời, việc áp dụng công nghệ trong việc thu phí cũng giúp tạo điều kiện thuận lợi và tiện ích cho đoàn viên trong việc nộp đoàn phí.
Bài viết liên quan: Có được truy thu kinh phí công đoàn ? Mức nộp phí công đoàn của người lao động và doanh nghiệp ?
Trên đây là toàn bộ nội dung bài viết của Luật Minh Khuê về vấn đề: Không đóng kinh phí công đoàn do không có công đoàn cơ sở có bị phạt? Luật Minh Khuê xin tiếp nhận yêu cầu tư vấn của quý khách hàng qua số hotline: 1900.6162 hoặc email: lienhe@luatminhkhue.vn. Xin trân trọng cảm ơn và rất hân hạnh được đồng hành cùng quý khách!
