Không phân loại rác thải sinh hoạt có bị xử phạt không?

1. Quy định pháp luật về phân loại rác thải sinh hoạt

Theo quy định tại Điều 3, Khoản 11 của Nghị định số 08/2022/NĐ-CP, chất thải rắn sinh hoạt (hay còn gọi là rác thải sinh hoạt) được xác định là các chất thải rắn phát sinh trong sinh hoạt hàng ngày của con người. Điều 75 của Luật Bảo vệ Môi trường năm 2020 cũng quy định về việc phân loại, lưu giữ, và chuyển giao chất thải rắn sinh hoạt như sau:

- Chất thải sinh hoạt được phân loại thành ba loại chính: chất thải có khả năng tái sử dụng và tái chế, chất thải thực phẩm và chất thải sinh hoạt khác. Việc phân loại này giúp tạo ra cơ hội tái sử dụng và tái chế các nguyên liệu, giảm thiểu lượng chất thải đưa vào bãi chôn lấp. Ủy ban nhân dân cấp tỉnh sẽ quyết định về cách phân loại cụ thể chất thải sinh hoạt trên địa bàn, dựa trên các điều kiện địa phương cũng như hướng dẫn từ Bộ Tài nguyên và Môi trường. Điều này đảm bảo rằng quá trình phân loại được thực hiện một cách hợp lý và hiệu quả. Các chính sách khuyến khích phân loại riêng chất thải nguy hại từ chất thải sinh hoạt từ hộ gia đình và cá nhân là rất quan trọng. Điều này giúp đảm bảo rằng các chất thải nguy hại được xử lý một cách an toàn và đúng cách, giảm thiểu nguy cơ ô nhiễm môi trường và đảm bảo an toàn cho sức khỏe cộng đồng.

- Đối với hộ gia đình, cá nhân ở đô thị: Rác thải sinh hoạt phải được chứa sau khi phân loại vào các bao bì như sau: Rác thải sinh hoạt có khả năng tái sử dụng, tái chế được chuyển giao cho tổ chức hoặc cá nhân tái sử dụng, tái chế hoặc cơ sở thu gom, vận chuyển chất thải rắn sinh hoạt; Rác thải thực phẩm và rác thải sinh hoạt khác phải được chứa trong bao bì và chuyển giao cho cơ sở thu gom, vận chuyển chất thải rắn sinh hoạt; Rác thải thực phẩm có thể được sử dụng làm phân bón hữu cơ hoặc thức ăn cho chăn nuôi.

- Đối với hộ gia đình, cá nhân ở nông thôn: Rác thải sinh hoạt sau khi phân loại sẽ được quản lý như sau: Khuyến khích tận dụng rác thải thực phẩm để làm phân bón hữu cơ hoặc thức ăn cho chăn nuôi; Rác thải sinh hoạt có khả năng tái sử dụng, tái chế sẽ được chuyển giao cho tổ chức hoặc cá nhân tái sử dụng, tái chế hoặc cơ sở thu gom, vận chuyển rác thải sinh hoạt; Rác thải thực phẩm không được sử dụng làm phân bón hữu cơ hoặc thức ăn cho chăn nuôi, mà phải được chuyển giao cho cơ sở thu gom, vận chuyển rác thải sinh hoạt; Rác thải sinh hoạt khác phải được chứa trong bao bì và chuyển giao cho cơ sở thu gom, vận chuyển rác thải sinh hoạt.

- Việc phân loại, thu gom, vận chuyển, xử lý rác thải sẽ tuân theo quy định của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh. Bằng cách áp dụng các quy định cụ thể và phù hợp với điều kiện địa phương, các Ủy ban nhân dân cấp tỉnh có vai trò quan trọng trong việc đảm bảo quản lý rác thải được thực hiện một cách hiệu quả và bền vững, đồng thời giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường và sức khỏe con người.

2. Xử lý với trường hợp không thực hiện phân loại rác thải sinh hoạt

Theo quy định tại Khoản 1 Điều 26 của Nghị định số 45/2022/NĐ-CP, có hiệu lực từ ngày 25/05/2022, các hành vi vi phạm liên quan đến phân loại, thu gom, vận chuyển, chôn, lấp, đổ, đốt, xử lý chất thải rắn thông thường sẽ bị phạt tiền từ 500.000 đồng đến 1.000.000 đồng. Cụ thể, hành vi không phân loại chất thải rắn sinh hoạt theo quy định hoặc không sử dụng bao bì chứa chất thải rắn sinh hoạt theo quy định sẽ bị áp dụng mức phạt nêu trên. Điều này nhấn mạnh sự quan trọng của việc tuân thủ quy định về quản lý chất thải rắn, bao gồm cả việc phân loại và sử dụng bao bì đúng cách để giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường và sức khỏe cộng đồng. Các biện pháp kiểm soát và xử phạt như vậy nhằm đảm bảo rằng các quy định về quản lý chất thải rắn được tuân thủ một cách nghiêm ngặt.

Chất thải rắn được xác định là chất thải ở dạng thể rắn hoặc bùn thải, và được quản lý tuân thủ các quy định chung và cụ thể về loại chất thải đó. Trường hợp không tuân thủ quy định về phân loại rác sinh hoạt sẽ bị xử lý theo quy định của Nghị định số 45/2022/NĐ-CP, về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo vệ môi trường, và sẽ bị áp dụng mức phạt tiền như đã nêu ở trên.

Mức phạt tiền áp dụng đối với cá nhân vi phạm hành chính được quy định tại Chương II của Nghị định này. Đối với tổ chức thực hiện cùng hành vi vi phạm, mức phạt tiền sẽ là gấp đôi so với mức phạt đối với cá nhân, theo quy định tại Khoản 2 Điều 6 của Nghị định số 45/2022/NĐ-CP.

3. Yêu cầu trong quản lý rác thải sinh hoạt

Theo quy định của Điều 72 trong Luật Bảo vệ Môi trường năm 2020, quản lý rác thải sinh hoạt phải tuân thủ các yêu cầu chung sau đây:

- Rác thải phải được quản lý trong toàn bộ quy trình từ quá trình phát sinh, giảm thiểu, phân loại, thu gom, lưu giữ, trung chuyển, vận chuyển, tái sử dụng, tái chế, đến quá trình xử lý và tiêu hủy. Việc áp dụng các tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật không chỉ đảm bảo rằng rác thải được xử lý một cách an toàn và hiệu quả mà còn giúp đảm bảo rằng nguyên liệu tái chế hoặc tái sử dụng đạt được chất lượng đủ để sử dụng trong các hoạt động sản xuất khác. Quy trình vận chuyển rác thải cần được thực hiện một cách an toàn và có trách nhiệm để đảm bảo rằng không có sự rò rỉ hoặc ô nhiễm xảy ra trong quá trình vận chuyển. Việc chuyển giao rác thải đến các cơ sở có chức năng và giấy phép môi trường phù hợp đảm bảo rằng rác thải sẽ được xử lý theo các tiêu chuẩn môi trường địa phương và quốc gia.

- Rác thải cần phải tuân thủ các tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật về nguyên liệu, nhiên liệu và vật liệu được đặt ra bởi pháp luật về chất lượng sản phẩm và hàng hóa. Điều này đảm bảo rằng rác thải không chỉ là các vật liệu không hữu ích bị loại bỏ mà còn là nguồn tài nguyên có thể được sử dụng lại. Thay vì coi rác thải là một vấn đề không mong muốn cần phải loại bỏ, nó được quản lý như các sản phẩm hoặc hàng hóa. Điều này đòi hỏi sự chú trọng đến việc thu thập, phân loại và xử lý rác thải một cách cẩn thận để tạo ra các nguồn tài nguyên tái sử dụng và tái chế. Rác thải được xem xét là nguồn nguyên liệu, nhiên liệu và vật liệu có thể sử dụng trực tiếp cho các hoạt động sản xuất. Điều này tạo ra cơ hội để giảm thiểu sự sử dụng tài nguyên tự nhiên mới bằng cách tái sử dụng và tái chế các nguyên liệu từ rác thải.

- Các tổ chức và cá nhân tham gia vào việc vận chuyển rác thải cần tuân thủ quy trình vận chuyển được xác định một cách cẩn thận và có trách nhiệm. Điều này bao gồm việc sử dụng phương tiện vận chuyển phù hợp, đảm bảo bao bì an toàn và chống rò rỉ, cũng như tuân thủ các quy định giao thông và môi trường liên quan. Rác thải cần được chuyển giao đến các cơ sở có chức năng và được cấp giấy phép môi trường tương ứng. Điều này đảm bảo rằng rác thải sẽ được xử lý và xử lý một cách an toàn và hiệu quả theo các tiêu chuẩn và quy định môi trường địa phương và quốc gia. Trong trường hợp không thể vận chuyển trực tiếp đến các cơ sở có chức năng và giấy phép môi trường, các tổ chức và cá nhân vận chuyển rác thải có trách nhiệm chuyển giao cho các đơn vị vận chuyển khác, nhưng cần đảm bảo rằng các đơn vị này cũng tuân thủ các quy định và tiêu chuẩn tương tự.

Ngoài ra, quý bạn đọc có thể tham khảo thêm bài viết: Xử lý hành vi thu gom rác thải sinh hoạt trái quy định như thế nào? 

Nếu có bất cứ vấn đề pháp lý nào cần hỗ trợ, vui lòng liên hệ tới bộ phận tư vấn pháp luật trực tuyến qua số điện thoại: 1900.6162 hoặc gửi yêu cầu tới địa chỉ email: lienhe@luatminhkhue.vn. Trân trọng!