1. Khu vực bãi mìn là gì?
Khoản 3 Điều 4 Quy trình kỹ thuật điều tra, khảo sát, rà phá bom mìn vật nổ ban hành kèm theo Thông tư 121/2021/TT-BQP quy định về khu vực bãi mìn như sau:
Khu vực bãi mìn là khu vực được phát hiện có bố trí mìn theo hoặc không theo một quy cách nhất định. Còn khu vực không phải bãi mìn được coi là khu vực không có mìn, nhưng có các loại bom đạn, vật nổ ở các mức độ khác nhau còn sát lại sau chiến tranh do hoạt động khác nhau của các bên liên quan.
Khu vực đặc biệt là khu vực mà trước đây là bãi hủy bom, đạn; các kho bom, đạn đã từng bị nổ nhiều lần; quanh các căn cứ, đồn bốt, trận địa cũ; một số khu vực thuộc về vành đai biên giới phía bắc có bố trí chồng lấn nhiều lớp mìn.
Khu vực ô nhiễm bom mìn vật nổ là khu vực được xác định có bom mìn vật nổ còn sót lại sau chiến tranh. Còn khu vực nghi ngờ ô nhiễm bom mìn vật nổ là khu vực có dấu hiệu nghi ngờ về sự tồn tại của bom mìn vật nổ.
Như vậy, theo quy định trên thì khu vực bãi mìn được coi là khu vực được phát hiện có bố trí mìn theo hoặc không theo một quy cách nhất định.
2. Cách xác định khu vực rà phá bom mìn vật nổ căn cứ vào đâu?
Căn cứ vào Điều 17 Quy trình kỹ thuật điều tra, khảo sát, rà phá bom mìn vật nổ do Bộ trưởng Bộ Quốc phòng ban hành kèm theo Thông tư 121/2021/TT-BQP có quy định về khu vực rà phá bom mìn vật nổ được xác định như sau:
- Căn cứ các mốc đã đánh dấu, khoanh khu vực rà phá bom mìn quy định tại khoản 4 Điều 15 Quy trình này, đơn vị thi công mở đường bao rộng từ 2m đến 4m xung quanh toàn bộ khu vực triển khai rà phá bom mìn; di chuyển; vận chuyển vật tư, trang bị và cách ly khu vực rà phá bom mìn với xung quanh để chống cháy lan khi phải dùng biện pháp dọn mặt bằng phương pháp đốt.
- Đơn vị thi công kiểm tra, phát dọn mặt bằng và tiến hành rà phá bom mìn từ phạm vi đường bao theo quy định từ Điều 18 đến Điều 29 của Quy trình này.
Như vậy, cách xác định khu vực rà phá bom mìn vật nổ được xác định theo các mốc đã đánh dâu, khoanh khu vực rà phá bom mìn, đơn vị thi công mở đường bao rộng từ 2m đến 4m xung quanh toàn bộ khu vực triển khai rà phá bom mìn; di chuyển; vận chuyển vật tư, trang bị và cách ly khu vực rà phá bom mìn với xung quanh để chống cháy lan khi phải dùng biện pháp dọn mặt bằng phương pháp đốt.
3. Thứ tự các bước rà phá bom mìn trên cạn được quy định như thế nào?
Điều 18 Quy trình kỹ thuật điều tra, khảo sát, rà phá bom mìn vật nổ do Bộ trường Quốc phòng ban hành kèm theo Thông tư 121/2021/TT-BQP quy định về thứ tự các bước rà phá bom mìn trên cạn có quy định như sau:
* Đối với khu vực bãi mìn:
- Thực hiện dọn mặt bằng thủ công hoặc thủ công kết hợp đốt bằng xăng dầu hoặc dùng thuốc nổ
- Rà phá bom mìn vật nổ bằng thủ công đến độ sâu 0,07m;
- Rà phá bom mìn vật nổ bằng máy dò mìn ở độ sâu đến 0,3m hoặc 0,5m;
- Đào đất kiểm tra, xử lý tín hiệu đến độ sâu 0,3m hoặc 0,5m;
- Rà phá bom mìn vật nổ bằng máy dò bom ở độ sâu lớn hơn 0,3m đến 1m, đến 3m, đến 5m hoặc đến 10m;
- Đào đất kiểm tra, xử lý tín hiệu đến độ sau 1m;
- Đào đất kiểm tra, xử lý tín hiệu đến độ sâu 3m;
- Đào đất kiểm tra, xử lý tín hiệu đến độ sâu 5m;
- Đào đất kiểm tra, xử lý tín hiệu đến độ sâu 10m;
- Rà phá bom mìn ở độ sâu lớn hơn 5m đến 10m bằng phương pháp khoan lỗ;
- Hủy nổ bom mìn vật nổ tại chỗ trên cạn.
* Đối với khu vực không phải là bãi mìn:
Thực hiện dọn mặt bằng bằng thủ công hoặc thủ công kết hợp đốt bằng xăng dầu và các bước quy định tại các điểm c, d, đ, e, g, h, i, k và l khoản 1 Điều này.
4. Rà phá bom mìn vật nổ trên cạn bằng hình thức cụ thể nào?
Các hình thức rà phá bom mìn vật nổ trên cạn được quy định theo Điều 20, 21, 24, 29 Quy trình kèm theo Thông tư 121/2021/TT-BQP có quy định cụ thể như sau:
* Đối với rà phá bom mìn vật nổ bằng thủ công đến độ sau 0,07m
- Trường hợp áp dụng: khu vực là bãi mìn có loại mìn vỏ nhựa ít kim loại mà máy dò hiện nay khó khăn trong việc phát hiện; khu vực là bãi mìn có lẫn nhiều vật nhiễm từ.
- Trang bị: Thiết bị bảo vệ người, cờ đuôi nheo nhỏ màu đỏ và màu trắng; bộ dụng cụ làm tay; chốt an toàn; dụng cụ thu gom.
- Trình tự thực hiện:
+ Từ mép đường chia ô dò, dùng dây đánh dấu dải dò hoặc cở đuôi nheo màu trắng đánh dấu đường dò (rộng từ 1 đến 1,5m), dò đến đâu đánh dấu đến đó, khoảng cách 1,5m cắm một cờ. Chỉ cắm cờ đánh dấu đường biên của dải dò thứ nhất, các dải dò tiếp theo dùng cờ biên của dải dò thứ nhất (tiếp giáp) cắm sang biên phía chưa dò theo kiểu cuốn chiếu;
+ Dùng thuốn kết hợp với quan sát bằng mắt thường để thực hiện tìm mìn, vật nổ theo đúng yêu cầu kỹ thuật (thuốn từ gần đến xa, từ trái qua phải và ngược lại; mũi thuốn nghiêng một góc từ 30 đến 40 độ so với mặt đất tự nhiên; thuốn theo hình hoa mai các mũi thuốn cách nhau 0,03m đến 0,05m, sâu từ 0,07m đến 0,1m);
+ Khi có tín hiệu phải thuốn kiển tra xác định tín hiệu, sau đó tiền hành đào kiểm tra tín hiệu theo đúng kĩ thuật. Trường hợp tín hiệu là mìn, vật nổ thì xử lý một cách an toàn, thu gom về nơi quy định, nếu không đảm bảo an toàn cho việc thu gom hoặc vật nổ lạ thì đánh dấu bằng cờ màu đỏ để chờ xử lý sau. Còn trường hợp tín hiệu không phải là mìn, vật nổ thì thu gom về nơi quy định.
+ Khi có nhiều người cùng dò tìm trong một khu vực diện tích thì khoảng cách giữa 2 người gần nhất phải 15m.
* Đối với rà phá bom mìn vật nổ bằng máy dò mìn đến độ sâu 0,3m hoặc đến 0,5m
- Trường hợp áp dụng: Khu vực phải rà phá bom mìn đến độ sâu khác nhau bao gồm: bãi mìn sau khi đã dò tìm, xử lý đến độ sâu 0,07m; khu vực không phải là bãi mìn (độ sâu 0,5m áp dụng cho dự án đất lâm nghiệp và chỉ thực hiện khi có yêu cầu của chủ đầu tư).
- Trang bị: thiết bị bảo vệ người, máy dò mìn, thuốn, cờ đuôi nheo nhỏ màu đỏ, cọc gỗ và dây đánh dấu đường dò.
- Trình tự thực hiện:
+ Cắm cọc căng dây đánh dấu dải dò, mỗi dải dò rộng từ 1m đến 1,5m (tùy vào tính năng của các loại máy dò để xác định dải dò phù hợp)
+ Sử dụng máy dò mìn tiến hành dò theo kỹ thuật (dò từ trái sang phải và ngược lại; vệt dò sau phải trùm lên 1/3 vệt dò trước; đường dò sau phải lấn sang đường dò trước 10cm)
+ Khi máy dò chỉ thị có tín hiệu, dò thành vệt chữ thập phía trên vị trí có tín hiệu để xác định tâm tín hiệu, dùng cờ màu đỏ đánh dấu sát bên cạnh tâm tín hiệu.
+ Khi có nhiều máy dò cùng hoạt động trên một khu vực thì các máy phải cách nhau từ 7m trở lên để tránh gây nhiễu.
* Đối với rà phà bom mìn vật nổ bằng máy dò bom ở độ sâu lớn hơn 0,3m hoặc 0,5m đến 1m, đến 3, đến 5m hoặc đến 10m
- Trường hợp áp dụng: khu vực phải rà phá bom mìn đến độ sâu 1m, đến 3m, đến 5m hoặc đến 10m sau khi đã dò tìm, xử lý ở độ sâu đến 0,3m tính từ mặt đất tự nhiên hiện tại trở xuống. Trừ trường hợp quy định tại khoản 1 Điều 29 quy trình kỹ thuật này.
- Trang bị: thiết bị bảo vệ người, máy dò bom, cờ màu đỏ, cọc gỗ và dây.
- Trình tự thực hiện:
+ Chuẩn bị thiết bị máy dò, kiểm tra, điều chỉnh máy dò sao cho phù hợp với độ nhiễm từ của đất trong khu vực;
+ Đóng cọc căng dây đánh dấu dải dò, mỗi dải dò có chiều rộng là 1m;
+ Dùng máy dò bom thực hiện tiến hành theo đúng kỹ thuật để phát hiện hết các tín hiệu đến độ sâu yêu cầu, Khi máy dò chỉ thị có tín hiệu ở phía dưới (thông qua độ lệch của kim đồng hồ và sự thay đổi âm thanh của máy), tiến hành dò rộng ra xung quanh vị trí nghi ngờ để kiểm tra, xác định tâm tín hiệu, dùng cờ màu đỏ cắm sát bên cạnh vị trí tâm tín hiệu để đánh dấu chờ xử lý.
+ Khi có trên 2 máy dò tìm trong cùng một khu vực diện tích thì khoảng cách giữa 2 máy gần nhau tối thiểu 7m để tránh các máy gây nhiễu.
* Đối với rà phá bom mìn vật nổ ở độ sâu từ 5m đến 10m bằng phương pháp khoan lỗ
- Điều kiện thực hiện:
+ Khu vực có địa chất phức tạp, có nhiều mảnh, vật kim loại trong lòng đất mà máy dò bom khó khăn trong việc phát hiện tín hiệu nghi ngờ là bom mìn vật nổ ở độ sâu từ lớn hơn 5m đến 10m.
+ Những dự án mà có tầm quan trọng đặc biệt hoặc theo yêu cầu của các chủ đầu tư.
- Trường hợp áp dụng: Khu vực phải rà phá bom mìn ở độ sâu từ trên 5m đến 10m sau khi đã rà phá bom mìn ở độ sâu đến 5m tính từ mặt đất tự nhiên hiện tại trở xuống.
- Trang bị: Máy khoan và thiết bị đồng bộ, ống nhựa đường kình tối thiểu là 76mm; máy dò bom, cờ đỏ đánh dấu tín hiệu, cọc gỗ và dây đánh dấu đường dò, thuốn, xẻng, dao găm và thiết bị đào đất bằng cơ giới, thuốc nổ, hỏa cụ và khí tà gây nổ, dụng cụ thu gom, máy bơm nước và phụ kiện đi kèm, các loại vật tư làm kè chắn chống việc sạt lở.
- Trình tự thực hiện:
+ Thực hiện tiến hành căng dây đánh dấu vị trí lỗ khoan, với khoảng cách giữa các lỗ khoan trong hàng và giữa các hàng là 2m, tùy độ sâu cần dò tìm, xử lý để quyết định độ sâu khoan và số lần khoan, nhưng chiều sâu tối đa của lỗ khoan là 5m, không được khoan đến độ sâu 10m. Đường kính lỗ khoan theo quy định tối thiểu 80mm, thành các lỗ khoan phải được bảo vệ bằng hệ thống ống nhựa có đường kính tối thiểu là 76mm hoặc vật liệu khác.
+ Sau khi tiến hành khoan lỗ, lồng ống nhựa vào lỗ khoan xong, tiến hành rà phá bom mìn theo thứ tự các bước như rà phá bom mìn trên cạn với phương pháp thả đầu dò vào trong lỗ khoan, ghi và phân tích các số liệu đo (trong đó gồm cả số liệu của các lỗ khoan lân cận) để phát hiện các tín hiệu, Việc đào, xử lý các tín hiệu theo quy định tại Điều 28 của Quy trình này.
Tham khảo thêm tại:
- Cấp chứng chỉ điều tra, khảo sát, rà phá bom mìn vật nổ
- Nội dung phương án kỹ thuật thi công, dự toán rà phá bom mìn gồm?
Trên đây là từ vấn của chúng tôi. Nếu còn vướng mắc, cần hỗ trợ pháp lý thì bạn có thể liên hệ tới hotline Luật Sư Tư Vấn Pháp Luật Miễn Phí Online 24/24: 1900.6162 để giải đáp trực tuyến.