Bây giờ chúng tôi muốn nhờ chính quyền địa phương can thiệp. Vậy tôi muốn hỏi luật sư, chúng tôi nên làm thế nào? Rất mong nhận được sự tư vấn từ luật sư.
Tôi xin chân thành cám ơn !
Câu trả lời được biên tập từ chuyên mục Tư vấn pháp luật dân sựcủa công ty Luật Minh Khuê.
>>Luật sư tư vấn trực tiếp về pháp luật dân sựgọi: 1900.6162
Trả lời:
Chào bạn, cảm ơn bạn đã tin tưởng và gửi câu hỏi đề nghị tư vấn luật đến Bộ phận luật sư tư vấn pháp luật của Công ty Luật Minh Khuê. Nội dung câu hỏi của bạn đã được đội ngũ luật sư của Chúng tôi nghiên cứu và tư vấn cụ thể như sau:
Cơ sở pháp luật:
Luật xử lý vi phạm hành chính 2012
Bộ luật hình sự sửa đổi, bổ sung 2009
Nội dung phân tích:
Theo quy định pháp luật môi trường hiện nay ghi nhận tại Điều 69. Bảo vệ môi trường trong sản xuất nông nghiệp (Luật bảo vệ môi trường 2014) như sau:
“1. Tổ chức, cá nhân sản xuất, nhập khẩu, kinh doanh và sử dụng thuốc bảo vệ thực vật, thuốc thú y phải thực hiện quy định về bảo vệ môi trường tại khoản 1 và khoản 2 Điều 78 của Luật này.
2. Phân bón, sản phẩm xử lý môi trường chăn nuôi đã hết hạn sử dụng; dụng cụ, bao bì đựng phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, thuốc thú y sau khi sử dụng phải được xử lý theo quy định về quản lý chất thải.
3. Khu chăn nuôi tập trung phải có phương án bảo vệ môi trường và đáp ứng yêu cầu sau:
a) Bảo đảm vệ sinh môi trường đối với khu dân cư;
b) Thu gom, xử lý nước thải, chất thải rắn theo quy định về quản lý chất thải;
c) Chuồng, trại phải được vệ sinh định kỳ; bảo đảm phòng ngừa, ứng phó dịch bệnh;
d) Xác vật nuôi bị chết do dịch bệnh phải được quản lý theo quy định về quản lý chất thải nguy hại và vệ sinh phòng bệnh”.
Tại Điều 7, Điều 82 Luật bảo vệ môi trường 2014 cũng ghi nhận không cho phép,các tổ chức cá nhân thải chất thải ra môi trường khi chưa được xử lý.
"Điều 7. Những hành vi bị nghiêm cấm
5. Thải chất thải chưa được xử lý đạt quy chuẩn kỹ thuật môi trường; các chất độc, chất phóng xạ và chất nguy hại khác vào đất, nguồn nước và không khí."
"Điều 82. Yêu cầu bảo vệ môi trường đối với hộ gia đình
1. Giảm thiểu, phân loại tại nguồn, thu gom và chuyển rác thải sinh hoạt đến đúng nơi quy định.
2. Giảm thiểu, xử lý và xả nước thải sinh hoạt đúng nơi quy định.
3. Không được phát tán khí thải, gây tiếng ồn, độ rung và tác động khác vượt quá quy chuẩn kỹ thuật môi trường, gây ảnh hưởng xấu đến cộng đồng dân cư xung quanh.
4. Nộp đủ và đúng thời hạn phí bảo vệ môi trường; chi trả cho dịch vụ thu gom, xử lý chất thải theo quy định của pháp luật;
5. Tham gia hoạt động bảo vệ môi trường công cộng và tại khu dân cư.
6. Có công trình vệ sinh, chuồng trại chăn nuôi gia súc, gia cầm bảo đảm vệ sinh, an toàn"
Như vậy theo quy định của pháp luật bảo vệ môi trường, pháp luật quy định những hành vi bị nghiêm cấm đó bao gồm những hành vi xả chất thải ra ngoài môi trường khi chưa được xử lý, gây ô nhiễm môi trường. Những hành vi đó đều bị cấm và bị xử lý theo quy định của pháp luật.Theo như bạn nói thì hộ gia đình kia đã có hành vi xả chất thải từ chăn nuôi mà không xây hầm biogas, gây ra ô nhiễm đất nghiêm trọng, như vậy có thể thấy đây là hành vi thải trực tiếp chất thải chăn nuôi ra môi trường mà không xử lý trước, gây ô nhiễm môi trường và không có biện pháp bảo vệ môi trường.Trong trường hợp này bạn có quyền nhờ hòa giải cơ sở ở địa phương bạn đứng ra hòa giải tranh chấp về môi trường giữa gia đình bạn và gia đình hàng xóm nhà bạn.
Điều 161 Luật bảo vệ môi trường quy định:
"Điều 161. Tranh chấp về môi trường
1. Nội dung tranh chấp về môi trường gồm:
a) Tranh chấp về quyền, trách nhiệm bảo vệ môi trường trong khai thác, sử dụng thành phần môi trường;
b) Tranh chấp về xác định nguyên nhân gây ô nhiễm, suy thoái, sự cố môi trường;
c) Tranh chấp về trách nhiệm xử lý, khắc phục hậu quả, bồi thường thiệt hại do ô nhiễm, suy thoái, sự cố môi trường.
2. Các bên tranh chấp về môi trường gồm:
a) Tổ chức, cá nhân sử dụng thành phần môi trường có tranh chấp với nhau;
b) Tổ chức, cá nhân khai thác, sử dụng các thành phần môi trường và tổ chức, cá nhân có trách nhiệm cải tạo, phục hồi khu vực môi trường bị ô nhiễm, suy thoái, bồi thường thiệt hại về môi trường.
3. Việc giải quyết tranh chấp về môi trường được thực hiện theo quy định của pháp luật về giải quyết tranh chấp dân sự ngoài hợp đồng và quy định của pháp luật có liên quan.
4. Tranh chấp về môi trường trên lãnh thổ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam mà một hoặc các bên là tổ chức, cá nhân nước ngoài được giải quyết theo pháp luật của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, trừ trường hợp có quy định khác trong điều ước quốc tế mà Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên."
Như vậy theo quy định của pháp luật thì bạn và gia đình hàng xóm của bạn có thể giải quyết tranh chấp theo quy định về pháp luật giải quyết tranh chấp dân sự như thương lượng, hòa giải, tòa án.
Nếu như thương lượng hòa giải không được bạn có quyền tố cáo theo quy định tại khoản 2 Điều 162 Luật bảo vệ môi trường năm 2014:
"Điều 162. Khiếu nại, tố cáo, khởi kiện về môi trường
1. Tổ chức, cá nhân có quyền khiếu nại, khởi kiện về hành vi vi phạm pháp luật bảo vệ môi trường theo quy định của pháp luật.
2. Cá nhân có quyền tố cáo vi phạm pháp luật về bảo vệ môi trường với cơ quan, người có thẩm quyền theo quy định của pháp luật về tố cáo.
3. Thời hiệu khởi kiện về môi trường được tính từ thời điểm tổ chức, cá nhân bị thiệt hại phát hiện được thiệt hại do hành vi vi phạm pháp luật về môi trường của tổ chức, cá nhân khác”.
Trong trường hợp này của bạn để bảo vệ môi trường và bảo vệ môi trường của gia đình bạn, bạn có thể viết đơn tố cáo và nộp đơn ra ủy ban nhân dân xã nơi bạn cư trú. UBND xã sẽ có trách nhiệm xem xét và giải quyết theo quy dịnh của pháp luật. Bên cạnh đó, bạn cũng có thể đưa vụ việc này ra Tòa án dân sự giải quyết.
Tại khoản 1 Điều 160 quy định về chế tài xử lý vi phạm trong trường hợp này như sau:
“Điều 160. Xử lý vi phạm
1. Tổ chức, cá nhân vi phạm pháp luật về bảo vệ môi trường, gây ô nhiễm, suy thoái, sự cố môi trường, gây thiệt hại cho tổ chức và cá nhân khác, có trách nhiệm khắc phục ô nhiễm, phục hồi môi trường, bồi thường thiệt hại và xử lý theo quy định của Luật này và pháp luật có liên quan”.
Như vậy với việc gây ô nhiễm đất, ô nhiễm không khí trầm trọng khu dân cư thì hộ gia đình chăn nuôi heo này đã vi phạm Luật môi trường và có trách nhiệm phục hồi môi trường, bồi thường thiệt hại tùy theo mức độ gây ô nhiễm. Đồng thời gia đình có hành vi vi phạm này cũng bắt buộc phải chấm dứt hành vi vi phạm pháp luật của mình, cụ thể theo Điều 55 luật xử lý vi phạm hành chính 2012.
“Điều 55. Buộc chấm dứt hành vi vi phạm hành chính
Buộc chấm dứt hành vi vi phạm hành chính được người có thẩm quyền đang thi hành công vụ áp dụng đối với hành vi vi phạm hành chính đang diễn ra nhằm chấm dứt ngay hành vi vi phạm. Buộc chấm dứt hành vi vi phạm hành chính được thực hiện bằng lời nói, còi, hiệu lệnh, văn bản hoặc hình thức khác theo quy định của pháp luật”.
Đồng thời cũng cần xem xét trường hợp hành vi của gia đình có hành vi vi phạm pháp luật môi trường nêu trên có thỏa mãn dấu hiệu cấu thành tội phạm theo quy định tại Điều 184. Tội gây ô nhiễm đất (bộ luật hình sự sửa đổi, bổ sung 2009) hay không, theo đó tại Điều luật này ghi nhận:
“1. Người nào chôn vùi hoặc thải vào đất các chất độc hại quá tiêu chuẩn cho phép, đã bị xử phạt hành chính mà cố tình không thực hiện các biện pháp khắc phục theo quyết định của cơ quan có thẩm quyền gây hậu quả nghiêm trọng, thì bị phạt tiền từ mười triệu đồng đến một trăm triệu đồng, cải tạo không giam giữ đến ba năm hoặc phạt tù từ sáu tháng đến ba năm.
2. Phạm tội gây hậu quả rất nghiêm trọng thì bị phạt tù từ hai năm đến bảy năm.
3. Phạm tội gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng thì bị phạt tù từ năm năm đến mười năm.
4. Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ năm triệu đồng đến năm mươi triệu đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ một năm đến năm năm”.
Trường hợp hành vi gia đình hàng xóm của bạn thỏa mãn các dấu hiệu cấu thành tội phạm về tội gây ô nhiễm đất thì bạn có thể khởi kiện hình sự để đảm bảo quyền lợi của gia đình mình.
Qua những phân tích trên thì hành vi gây ô nhiễm cho môi trường xung quanh của hộ gia đình kinh doanh chăn nuôi lợn sẽ có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự hoặc bị xử phạt vi phạm hành chính. Và khi bị cơ quan có thẩm quyền phát hiện ra hành vi vi phạm này thì hộ gia đình này sẽ buộc phải chấm dứt hành vi vi phạm pháp luật của mình, đồng thời có trách nhiệm phục hồi môi trường, bồi thường thiệt hại tùy theo mức độ gây ô nhiễm
Bộ phận Luật sư dân sự.
