1. Vai trò của việc phát phiếu lấy ý kiến của hộ gia đình để đảm bảo tính dân chủ trong quá trình bầu cử

Việc phát phiếu lấy ý kiến của hộ gia đình đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo tính dân chủ trong quá trình bầu cử, thể hiện ở những điểm sau:

- Phát huy quyền làm chủ của nhân dân:

+ Phiếu lấy ý kiến là kênh thông tin trực tiếp để người dân tham gia vào quá trình bầu cử, thể hiện ý kiến, nguyện vọng của mình đối với các ứng cử viên và các vấn đề liên quan đến bầu cử.

+ Qua việc phát phiếu, người dân có cơ hội đóng góp ý kiến vào việc lựa chọn những người đại diện xứng đáng, có đủ năng lực và phẩm chất đạo đức để tham gia vào các cơ quan quyền lực nhà nước.

- Đảm bảo tính minh bạch, công bằng trong bầu cử:

+ Việc phát phiếu lấy ý kiến được thực hiện công khai, minh bạch, tạo điều kiện cho người dân giám sát quá trình bầu cử, hạn chế tối đa các hành vi gian lận, mua bán phiếu bầu.

+ Kết quả lấy ý kiến của hộ gia đình được công bố rộng rãi, góp phần nâng cao niềm tin của người dân đối với hệ thống bầu cử.

- Góp phần nâng cao chất lượng bầu cử:

+ Thông qua việc lấy ý kiến của hộ gia đình, các cơ quan chức năng có thể nắm bắt được nguyện vọng của người dân, từ đó có những biện pháp tuyên truyền, vận động phù hợp, nâng cao nhận thức của người dân về quyền và trách nhiệm của mình trong bầu cử.

+ Kết quả lấy ý kiến cũng là cơ sở để các cơ quan chức năng đánh giá chất lượng công tác tuyên truyền, vận động bầu cử, từ đó rút kinh nghiệm và hoàn thiện cho những kỳ bầu cử tiếp theo.

- Thúc đẩy sự tham gia của người dân vào đời sống chính trị - xã hội:

+ Việc phát phiếu lấy ý kiến của hộ gia đình là một hình thức tham gia dân chủ trực tiếp, giúp người dân nâng cao nhận thức về quyền và trách nhiệm của mình trong việc xây dựng và phát triển đất nước.

+ Qua việc tham gia vào quá trình bầu cử, người dân có ý thức hơn về vai trò, trách nhiệm của mình trong việc xây dựng chính quyền nhân dân, góp phần thúc đẩy sự phát triển của nền dân chủ ở cơ sở.

- Góp phần nâng cao ý thức tham gia chính trị của người dân:

+ Qua việc tham gia vào quá trình lấy ý kiến, người dân được nâng cao nhận thức về quyền và trách nhiệm của mình trong việc xây dựng và phát triển đất nước.

+ Việc lấy ý kiến cũng giúp người dân hiểu rõ hơn về các vấn đề chính trị, xã hội, từ đó có thể đưa ra những ý kiến đóng góp thiết thực cho cộng đồng.

- Giúp chính quyền địa phương nắm bắt được nguyện vọng của nhân dân:

+ Việc lấy ý kiến giúp chính quyền địa phương nắm bắt được nguyện vọng, nhu cầu của nhân dân về các vấn đề liên quan đến đời sống kinh tế, xã hội, văn hóa, giáo dục...

+ Từ đó, chính quyền địa phương có thể có những biện pháp quản lý nhà nước hiệu quả, đáp ứng tốt hơn nhu cầu của nhân dân.

- Góp phần giải quyết các mâu thuẫn, tranh chấp trong cộng đồng:

+ Việc lấy ý kiến có thể giúp giải quyết các mâu thuẫn, tranh chấp trong cộng đồng một cách thỏa đáng, dân chủ.

+ Qua việc lấy ý kiến, các bên liên quan có thể bày tỏ quan điểm, ý kiến của mình, từ đó tìm ra giải pháp chung để giải quyết vấn đề.

- Thúc đẩy sự đoàn kết, gắn bó trong cộng đồng:

+ Việc lấy ý kiến giúp tăng cường sự đoàn kết, gắn bó giữa các thành viên trong cộng đồng.

+ Qua việc lấy ý kiến, mọi người có thể cùng nhau thảo luận, trao đổi ý kiến, từ đó hiểu nhau hơn và có ý thức chung tay xây dựng cộng đồng ngày càng phát triển.

Việc phát phiếu lấy ý kiến của hộ gia đình là một hình thức dân chủ trực tiếp quan trọng, góp phần đảm bảo tính dân chủ trong quá trình bầu cử, nâng cao ý thức tham gia chính trị của người dân, giúp chính quyền địa phương nắm bắt được nguyện vọng của nhân dân, giải quyết các mâu thuẫn, tranh chấp trong cộng đồng và thúc đẩy sự đoàn kết, gắn bó trong cộng đồng.

Do đó, cần đẩy mạnh việc tổ chức phát phiếu lấy ý kiến của hộ gia đình một cách thường xuyên, khoa học, bài bản để phát huy tối đa hiệu quả của hình thức dân chủ trực tiếp này. Ngoài ra, việc phát phiếu lấy ý kiến của hộ gia đình cũng cần được thực hiện một cách khoa học, bài bản, đảm bảo tính khách quan, trung thực, tránh những sai sót, vi phạm dẫn đến ảnh hưởng đến kết quả bầu cử.

 

2. Lấy ý kiến hộ gia đình bầu tổ trưởng tổ dân phố phải lập biên bản kiểm phiếu?

Theo quy định tại Điều 4, Khoản 6 của Nghị định số 59/2023/NĐ-CP, quá trình phát phiếu lấy ý kiến của hộ gia đình được thực hiện theo các bước sau đây:

- Đầu tiên, tổ phát phiếu sẽ gửi phiếu lấy ý kiến trực tiếp đến từng hộ gia đình, và thu phiếu trong thời hạn quy định trên phiếu. Sau đó, tổ phát phiếu tiến hành kiểm phiếu và lập biên bản kiểm phiếu theo mẫu số 04 như quy định trong Nghị định này. Trong quá trình kiểm phiếu, tổ phát phiếu phải mời đại diện từ 02 hộ gia đình khác để chứng kiến việc này.

- Kết quả lấy ý kiến từ các hộ gia đình sẽ được sử dụng để Nhân dân bàn và quyết định các nội dung được quy định tại Điều 1 của Nghị định. Để kết quả này được chấp nhận, tổng số phiếu biểu quyết từ đại diện các hộ gia đình trong thôn hoặc tổ dân phố phải đạt tỷ lệ tối thiểu theo quy định tại Điều 21 của Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở.

- Đối với các nội dung có phạm vi thực hiện tại cấp xã, Trưởng thôn hoặc Tổ trưởng tổ dân phố sẽ báo cáo kết quả phiếu lấy ý kiến cho Ủy ban nhân dân cấp xã. Sau đó, Ủy ban này sẽ tổng hợp kết quả chung của toàn xã.

Do đó, quá trình phát phiếu lấy ý kiến của hộ gia đình là bước quan trọng trong việc bầu tổ trưởng tổ dân phố, và tổ phát phiếu phải lập biên bản kiểm phiếu để ghi nhận quá trình này một cách chính xác và minh bạch.

Theo đó, khi tiến hành phát phiếu lấy ý kiến của hộ gia đình về việc bầu tổ trưởng tổ dân phố, tổ phát phiếu phải lập biên bản kiểm phiếu về việc phát phiếu lấy ý kiến.

 

3. Có cần tăng cường tập huấn cho cán bộ tổ phát phiếu về kỹ năng lập biên bản?

Việc tăng cường tập huấn cho cán bộ tổ phát phiếu về kỹ năng lập biên bản là rất cần thiết.

- Lý do:

+ Vai trò quan trọng của biên bản kiểm phiếu: Biên bản kiểm phiếu là văn bản quan trọng ghi chép kết quả thu phiếu, kiểm phiếu và tổng hợp ý kiến nhân dân trong các hoạt động dân chủ ở cơ sở, bao gồm cả việc bầu cử tổ trưởng tổ dân phố. Biên bản được lập theo mẫu quy định, có giá trị pháp lý và là căn cứ để tổng hợp kết quả, báo cáo cấp trên.

+ Yêu cầu về tính chính xác và trung thực: Biên bản kiểm phiếu phải được lập một cách chính xác, trung thực, thể hiện đúng kết quả thu phiếu, kiểm phiếu và ý kiến nhân dân. Bất kỳ sai sót nào trong việc lập biên bản đều có thể ảnh hưởng đến kết quả bầu cử và gây ra những tranh chấp không đáng có.

+ Kỹ năng lập biên bản chưa được chú trọng: Hiện nay, việc tập huấn cho cán bộ tổ phát phiếu về kỹ năng lập biên bản còn nhiều hạn chế. Nhiều cán bộ chưa được tập huấn bài bản, dẫn đến việc lập biên bản chưa đúng quy định, thiếu sót thông tin hoặc sai sót về nội dung.

- Lợi ích của việc tăng cường tập huấn:

+ Nâng cao chất lượng biên bản kiểm phiếu: Khi được tập huấn đầy đủ, cán bộ tổ phát phiếu sẽ có đủ kiến thức và kỹ năng để lập biên bản một cách chính xác, trung thực, đầy đủ thông tin theo quy định.

+ Đảm bảo tính minh bạch và công bằng của hoạt động dân chủ ở cơ sở: Biên bản kiểm phiếu được lập đúng quy định sẽ góp phần đảm bảo tính minh bạch, công bằng trong hoạt động dân chủ ở cơ sở, tạo niềm tin cho người dân.

+ Hạn chế tranh chấp: Việc lập biên bản chính xác sẽ hạn chế tối đa những tranh chấp có thể xảy ra trong quá trình bầu cử.

- Đề xuất:

+ Nên đưa nội dung tập huấn về kỹ năng lập biên bản vào chương trình tập huấn nghiệp vụ cho cán bộ tổ phát phiếu một cách thường xuyên.

+ Nội dung tập huấn cần bám sát vào quy định về lập biên bản kiểm phiếu tại Nghị định số 59/2023/NĐ-CP và các văn bản pháp luật liên quan.

+ Cần sử dụng đa dạng các hình thức tập huấn như lý thuyết, thực hành, thảo luận nhóm... để nâng cao hiệu quả tập huấn.

+ Sau khi tập huấn, cần tổ chức kiểm tra đánh giá để đảm bảo cán bộ tổ phát phiếu đã nắm được nội dung và có khả năng áp dụng vào thực tế.

Tăng cường tập huấn cho cán bộ tổ phát phiếu về kỹ năng lập biên bản là một việc làm cần thiết để nâng cao chất lượng hoạt động dân chủ ở cơ sở, đảm bảo tính minh bạch, công bằng và hạn chế tranh chấp.

Ngoài ra, việc tập huấn cũng cần được quan tâm thường xuyên và có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp ủy Đảng, chính quyền và các cơ quan, tổ chức liên quan.

Ngoài ra, có thể tham khảo: Dự kiến thay đổi tiêu chuẩn đối với Trưởng thôn, Tổ trưởng tổ dân phố từ 2024.

Còn khúc mắc, liên hệ Luật sư tư vấn pháp luật hành chính trực tuyến1900.6162 hoặc gửi email tớiđể được hỗ trợ. Xin cảm ơn.