1. Cơ sở pháp lý:
Cơ sở pháp lý quy định về lệ phí cấp hộ chiếu và đổi hộ chiếu hiện nay được xác định tại Thông tư 63/2023/TT-BTC. Thông tư này được Bộ trưởng Bộ Tài chính ban hành vào ngày 16 tháng 10 năm 2023, nhằm sửa đổi và bổ sung một số điều của các Thông tư trước đó liên quan đến phí và lệ phí. Mục tiêu chính của Thông tư này là khuyến khích người dân sử dụng dịch vụ công trực tuyến, từ đó nâng cao hiệu quả trong việc cung cấp dịch vụ hành chính và giảm thiểu thời gian chờ đợi cho công dân. Việc áp dụng các quy định mới này không chỉ tạo điều kiện thuận lợi hơn cho người dân trong việc làm thủ tục cấp và đổi hộ chiếu mà còn góp phần thúc đẩy chuyển đổi số trong lĩnh vực hành chính công.
2. Những ai được cấp hộ chiếu?
Mọi công dân Việt Nam, không phân biệt độ tuổi, đều có quyền xin cấp hộ chiếu phổ thông theo quy định của pháp luật. Hộ chiếu phổ thông không chỉ phục vụ mục đích chính cho hoạt động xuất nhập cảnh mà còn được coi là giấy tờ nhân thân quan trọng, có thể thay thế chứng minh nhân dân trong một số trường hợp để thực hiện các hoạt động dân sự. Để xin cấp hộ chiếu phổ thông, công dân cần đáp ứng một số điều kiện nhất định. Thứ nhất, người xin cấp hộ chiếu phải là công dân Việt Nam, bao gồm cả những người nước ngoài có quốc tịch Việt Nam, và cần có CMND hoặc Thẻ căn cước công dân còn thời hạn sử dụng. Đối với trẻ em dưới 14 tuổi, giấy khai sinh sẽ được sử dụng thay cho các loại giấy tờ trên.
Bên cạnh điều kiện về nhân thân, hồ sơ xin cấp hộ chiếu cũng phải đầy đủ theo quy định của pháp luật và công dân cần đóng lệ phí đầy đủ. Hồ sơ bao gồm một tờ khai theo mẫu, hai ảnh mới chụp kích thước 4cm x 6cm, với quy định rõ ràng về hình thức ảnh. Đối với những người đã được cấp hộ chiếu nhưng cần xin cấp lại vì lý do như hết hạn hay hư hỏng, họ cũng cần nộp kèm theo hộ chiếu cũ. Đặc biệt, đối với những người mất năng lực hành vi dân sự hoặc chưa đủ 14 tuổi, cần có sự xác nhận từ cha mẹ hoặc người đại diện hợp pháp.
Người từ đủ 14 tuổi trở lên có quyền lựa chọn xin cấp hộ chiếu gắn chip điện tử hoặc không, trong khi trẻ em dưới 14 tuổi sẽ chỉ được cấp hộ chiếu không gắn chip. Hồ sơ xin cấp hộ chiếu có thể nộp tại Phòng Quản lý xuất nhập cảnh Công an tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương nơi thường trú hoặc tạm trú. Thời gian tiếp nhận hồ sơ và trả kết quả được quy định từ thứ Hai đến thứ Sáu và sáng thứ Bảy hàng tuần, trừ các ngày lễ, Tết.
Cuối cùng, thời hạn giải quyết cấp hộ chiếu phổ thông không quá 8 ngày làm việc kể từ khi nhận hồ sơ hợp lệ, và chỉ 3 ngày làm việc đối với các trường hợp cấp hộ chiếu lần đầu nộp tại Cục Quản lý xuất nhập cảnh, Bộ Công an. Điều này cho thấy sự quan tâm của Nhà nước trong việc tạo điều kiện thuận lợi cho công dân trong việc thực hiện quyền xuất cảnh và nhập cảnh của mình.
3. Lệ phí cấp hộ chiếu, đổi hộ chiếu hiện nay
Từ ngày 01 tháng 01 năm 2024, mức thu lệ phí cấp hộ chiếu, bao gồm cả hộ chiếu gắn chip điện tử và hộ chiếu không gắn chip điện tử, sẽ được quy định cụ thể như sau. Đối với hình thức nộp hồ sơ trực tiếp, mức thu sẽ được thực hiện theo quy định tại điểm 1 Mục I Biểu mức thu phí, lệ phí ban hành kèm theo Thông tư 25/2021/TT-BTC. Cụ thể, lệ phí cấp mới hộ chiếu là 200.000 đồng/lần, trong khi đó lệ phí cấp lại hộ chiếu do bị hỏng hoặc bị mất sẽ là 400.000 đồng/lần. Ngoài ra, việc cấp giấy xác nhận yếu tố nhân sự sẽ có mức thu là 100.000 đồng/lần.
Đặc biệt, đối với hình thức nộp hồ sơ trực tuyến, từ ngày 01 tháng 01 năm 2024 đến hết ngày 31 tháng 12 năm 2025, công dân Việt Nam sẽ được áp dụng mức thu lệ phí giảm còn 90% so với mức quy định tại Thông tư 25/2021/TT-BTC. Điều này có nghĩa là người dân sẽ chỉ phải đóng 180.000 đồng cho việc cấp mới hộ chiếu, 360.000 đồng cho việc cấp lại do hỏng hoặc mất, và 90.000 đồng cho giấy xác nhận yếu tố nhân sự. Tuy nhiên, từ ngày 01 tháng 01 năm 2026 trở đi, mức thu lệ phí sẽ trở lại theo quy định ban đầu tại Thông tư 25/2021/TT-BTC. Những quy định này không chỉ tạo điều kiện thuận lợi cho người dân mà còn khuyến khích việc sử dụng dịch vụ công trực tuyến, nhằm nâng cao hiệu quả quản lý hành chính.
Ngày 16 tháng 10 năm 2023, Bộ trưởng Bộ Tài chính đã ban hành Thông tư 63/2023/TT-BTC, đánh dấu một bước tiến quan trọng trong việc điều chỉnh các quy định về phí và lệ phí, nhằm khuyến khích công dân sử dụng dịch vụ công trực tuyến. Một trong những điểm nổi bật của Thông tư này là việc giảm 10% lệ phí đối với việc xin cấp hộ chiếu online, bắt đầu từ ngày 01 tháng 01 năm 2024. Theo quy định, trong khoảng thời gian từ 01/01/2024 đến hết 31/12/2025, mức thu lệ phí sẽ được áp dụng là 90% so với mức thu lệ phí quy định tại Thông tư 25/2021/TT-BTC. Điều này không chỉ giúp giảm bớt gánh nặng tài chính cho công dân mà còn khuyến khích họ tham gia vào các dịch vụ công điện tử, góp phần thúc đẩy quá trình chuyển đổi số trong lĩnh vực hành chính.
Ngoài việc điều chỉnh lệ phí cho việc cấp hộ chiếu, Thông tư 63/2023/TT-BTC còn giảm phí cho nhiều dịch vụ công trực tuyến khác. Cụ thể, từ 01/01/2024 đến 31/12/2025, tổ chức nộp hồ sơ đề nghị cấp phép sử dụng vật liệu nổ công nghiệp online sẽ được áp dụng mức thu phí bằng 90% mức quy định tại Thông tư 148/2016/TT-BTC. Tương tự, các đơn vị sự nghiệp và doanh nghiệp nộp hồ sơ đề nghị cấp gia hạn giấy chứng nhận đủ điều kiện hoạt động kiểm định kỹ thuật an toàn lao động cũng được hưởng mức thu phí tương tự. Đáng chú ý, các tổ chức, cá nhân nộp đơn yêu cầu bảo hộ quyền sở hữu công nghiệp online sẽ chỉ phải đóng 50% mức phí quy định.
Thông tư này có hiệu lực từ ngày 01 tháng 12 năm 2023, không chỉ thể hiện cam kết của Chính phủ trong việc cải cách hành chính, mà còn tạo điều kiện thuận lợi hơn cho người dân trong việc tiếp cận các dịch vụ công. Những chính sách này hy vọng sẽ góp phần làm giảm thời gian và chi phí cho công dân khi thực hiện các thủ tục hành chính, đồng thời thúc đẩy sự phát triển của dịch vụ công trực tuyến tại Việt Nam.
4. Các yếu tố ảnh hưởng đến mức phí:
Mức lệ phí cấp hộ chiếu là một vấn đề quan trọng và chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố khác nhau, trong đó ba yếu tố chính là loại hộ chiếu, hình thức nộp hồ sơ và thời gian cấp. Đầu tiên, loại hộ chiếu mà công dân yêu cầu sẽ quyết định mức lệ phí phải nộp. Ví dụ, hộ chiếu thường thường có mức thu khác biệt so với hộ chiếu công vụ, điều này phản ánh sự khác nhau trong mục đích sử dụng và các quyền lợi đi kèm.
Thứ hai, hình thức nộp hồ sơ cũng đóng vai trò quan trọng. Nếu công dân lựa chọn nộp hồ sơ trực tiếp tại cơ quan quản lý xuất nhập cảnh, mức lệ phí sẽ khác với việc nộp hồ sơ trực tuyến. Nộp hồ sơ trực tuyến thường được khuyến khích hơn và có ưu đãi về lệ phí, điều này không chỉ giúp tiết kiệm thời gian mà còn tạo thuận lợi cho người dân trong việc tiếp cận dịch vụ.
Cuối cùng, thời gian cấp hộ chiếu là một yếu tố không thể bỏ qua. Nếu công dân yêu cầu cấp hộ chiếu nhanh, mức lệ phí sẽ cao hơn so với quy trình cấp thông thường, do yêu cầu tăng về nguồn lực và thời gian xử lý. Tất cả những yếu tố này kết hợp với nhau tạo thành một hệ thống lệ phí linh hoạt, giúp phản ánh đúng nhu cầu và điều kiện thực tế của người dân trong việc xin cấp hộ chiếu, từ đó nâng cao hiệu quả và sự hài lòng trong dịch vụ hành chính.
Xem thêm bài viết: Cách tra cứu số hộ chiếu online, nhanh chóng, chính xác?
Khi quý khách có thắc mắc về quy định pháp luật, vui lòng liên hệ đến hotline 19006162 hoặc gửi thư tư vấn đến địa chỉ email: lienhe@luatminhkhue.vn để được tư vấn.