1. Lớp 6 có những môn học gì?
Chương trình học của lớp 6 cho cả năm 2020 và 2021 đều sử dụng một bộ sách giáo khoa chung để dạy các môn học. Tuy nhiên, trong chương trình mới của lớp 6, sẽ có nhiều bộ sách giáo khoa khác nhau được sử dụng, tương ứng với các môn học bao gồm Toán, Ngữ văn, Tiếng Anh, Giáo dục công dân, Khoa học tự nhiên, Lịch sử và Địa lý, Công nghệ, Âm nhạc, Mĩ thuật, Giáo dục thể chất, Hoạt động trải nghiệm và hướng nghiệp. Môn Tin học có 2 sách giáo khoa riêng biệt và môn Tiếng Anh sẽ sử dụng 8 sách giáo khoa được chấp thuận.
Danh sách sách giáo khoa cho lớp 6 đã được Bộ Giáo Dục & Đào Tạo phê duyệt chủ yếu tập trung vào 3 bộ sách: Bộ sách "Cánh diều" (do NXB Đại học Sư phạm TP. Hồ Chí Minh xuất bản), Bộ sách "Chân trời sáng tạo" và Bộ sách "Kết nối tri thức cuộc sống" (của NXB Giáo dục Việt Nam).
Tại thời điểm hiện tại, hầu hết các tỉnh và thành phố đã thành lập các hội đồng chuyên môn để lựa chọn bộ sách giáo khoa phù hợp với tình hình dạy và học của từng địa phương. Do đó, phụ huynh cần cập nhật thông tin để chuẩn bị tài liệu học cho học sinh trước khi năm học mới bắt đầu.
Chương trình cải cách mới cho lớp 6 bao gồm tổng cộng 12 môn học và các hoạt động giáo dục bắt buộc, cụ thể là Toán, Ngữ văn, Ngoại ngữ 1, Lịch sử và Địa lý, Khoa học tự nhiên, Giáo dục công dân, Giáo dục thể chất, Nghệ thuật (bao gồm Âm nhạc và Mĩ thuật), Hoạt động trải nghiệm và hướng nghiệp, Công nghệ, và Tin học (đã trở thành môn học bắt buộc thay vì môn tự chọn như trước đây).
Trong số này, có ba môn học chính luôn thu hút sự quan tâm của phụ huynh: Toán, Ngữ văn và Ngoại ngữ 1. Ngoài ra, còn có hai môn học tự chọn là Tiếng dân tộc thiểu số và Ngoại ngữ 2.
Thời lượng học cho chương trình lớp 6 được xác định là một buổi học mỗi ngày, với mỗi buổi không quá năm tiết học; mỗi tiết học kéo dài trong 45 phút. Bộ Giáo dục & Đào tạo tại từng tỉnh và thành phố sẽ hướng dẫn các trường thực hiện mô hình học hai buổi mỗi ngày nếu có đủ điều kiện.
So với chương trình học hiện tại, chương trình mới của lớp 6 sẽ giới thiệu một số môn học và hoạt động giáo dục mới, kết hợp hướng dẫn học tập tích hợp. Cụ thể, môn Lịch sử và Địa lý sẽ tích hợp từ hai môn riêng biệt là Lịch sử và Địa lý, Khoa học tự nhiên sẽ kết hợp từ ba môn học Vật lý, Hóa học và Sinh học, và môn Hoạt động trải nghiệm và hướng nghiệp sẽ được dạy song song với nội dung giáo dục địa phương.
>> Tham khảo: Toán nâng cao lớp 5 có lời giải ôn thi vào lớp 6 có đáp án chi tiết
2. Nội dung và yêu cầu cần đạt trong chương trình lớp 6 mới
So sánh với chương trình trước đây, chương trình cải cách cho lớp 6 đã có những điểm khác biệt rõ rệt. Trong quá khứ, chương trình hướng tới việc truyền đạt kiến thức, tập trung vào việc xây dựng bài học dựa trên các đơn vị kiến thức. Tuy nhiên, chương trình mới đặt trọng điểm vào việc phát triển phẩm chất và năng lực của học sinh.
Chương trình mới yêu cầu học sinh đạt được năng lực chung, cùng với đó môn Ngữ văn 6 cũng đề ra các yêu cầu về năng lực đặc thù. Những năng lực này bao gồm khả năng sử dụng ngôn ngữ một cách linh hoạt: từ viết bài văn tự sự, miêu tả và biểu cảm đến viết bài văn nghị luận, thuyết minh và nhật dụng.
Khả năng nghe hiểu cũng được chú trọng, học sinh cần tóm tắt nội dung nghe và đánh giá được lí lẽ, bằng chứng mà người nói sử dụng. Họ cũng cần nhận biết cảm xúc của người nói và phản hồi một cách hiệu quả.
Học sinh cần phải hiểu được đề tài và ý nghĩa của văn bản đọc, nhận biết các thể loại văn học như truyện dân gian, truyện ngắn, thơ trữ tình và thơ tự sự. Họ cần nhận biết chủ thể, nhân vật, và giá trị biểu cảm trong tác phẩm văn học, cũng như phân tích yếu tố hình thức và biện pháp nghệ thuật như ẩn dụ, hoán dụ, nói quá, nói giảm nói tránh.
Phương pháp giảng dạy cũng thay đổi, giáo viên sẽ không chỉ truyền đạt kiến thức mà còn tập trung vào việc hướng dẫn học sinh đọc và tự mình tìm hiểu. Đánh giá học sinh cũng thay đổi, với việc thường xuyên theo dõi và ghi chép hằng ngày, cùng với kiểm tra định kì để đánh giá năng lực học sinh trong việc đọc, viết, nói và nghe.
Toàn bộ chương trình cải cách đều tạo ra môi trường học tập linh hoạt, khuyến khích sáng tạo và phát triển năng lực cá nhân của học sinh.
>> Xem thêm: Bộ đề thi vào lớp 6 môn Tiếng Việt năm 2023 - 2024 Có đáp án chi tiết
3. Cần chuẩn bị những gì khi vào lớp 6
Đầu tiên, quý phụ huynh cần cho các em học sinh làm quen với kiến thức mới lớp 6 bởi khi chuyển sang lớp 6, học sinh sẽ không chỉ trải qua sự thay đổi về môi trường học mà còn đối mặt với chương trình giáo dục phổ thông mới lần đầu tiên. Trong năm học đầu tiên tại trường Trung học cơ sở, học sinh sẽ được tiếp cận với kiến thức mới bao gồm môn Hóa học trong Khoa học tự nhiên, việc hợp nhất môn Lịch sử và Địa lý thành một môn học duy nhất, và môn Tin học sẽ trở thành môn học bắt buộc. Hơn nữa, trong các năm học tiếp theo, giáo trình giáo khoa sẽ được triển khai theo ba bộ sách khác nhau, với sách giáo khoa chỉ còn là tài liệu tham khảo, còn quá trình giảng dạy sẽ tiến hành dựa trên chương trình giáo dục phổ thông mới.
Để tránh cho con gặp khó khăn khi tiếp xúc với chương trình học mới, phụ huynh cần khuyến khích con nắm vững kiến thức của lớp 6 từ trước, đặc biệt là các môn mới như Khoa học tự nhiên, Tin học, và Lịch sử - Địa lý. Việc tiếp thu kiến thức cơ bản trong kỳ nghỉ hè giúp học sinh tự tin hơn khi bước vào năm học mới, tránh áp lực và bỡ ngỡ khi học những kiến thức mới.
Thứ hai, cần phải lựa chọn những phương pháp học phù hợp: Trong việc chuẩn bị cho con kiến thức cho năm học mới từ mùa hè, nhiều phụ huynh đã xem xét tới việc cho con tham gia các lớp học thêm. Tuy nhiên, với tình hình dịch bệnh phức tạp và khó lường ở thời điểm hiện tại, việc tham gia các khóa học bên ngoài có thể không đảm bảo an toàn và sức khỏe cho con. Trong bối cảnh này, khi cần hạn chế tiếp xúc và ra ngoài, việc để con ở trong nhà sẽ trở nên phổ biến hơn.
Nhưng đồng thời, việc con có nhiều thời gian ở nhà cũng tạo cơ hội để tham gia học online. Học online không chỉ bảo đảm sức khỏe cho con trong những ngày thời tiết nắng nóng và trong tình hình dịch bệnh hiện tại, mà còn giúp con chuẩn bị sớm kiến thức cho năm học mới. Qua việc tham gia các khóa học trực tuyến, con có thể tiếp cận nhiều nguồn kiến thức đa dạng, nâng cao kiến thức và kỹ năng của mình mà không cần phải rời khỏi nhà. Điều này không chỉ giúp con tiếp tục học hỏi mà còn phù hợp với tình hình hiện tại và giữ cho con an toàn và khỏe mạnh.
Thứ ba, phải rèn cho học sinh thói quen tự giác. Giai đoạn từ 11-12 tuổi được xem là thời kỳ phù hợp để phụ huynh hình thành và định hình thói quen tự giác cho con. Trong giai đoạn này, con cần tự nguyện tham gia vào quá trình học tập và đồng thời tự quản lý các hoạt động hàng ngày. Phụ huynh cần nhấn mạnh với con rằng, con đã trưởng thành và cần phải tự chịu trách nhiệm cho việc của mình, thay vì dựa dẫm quá nhiều vào cha mẹ như trước đây.
Khi phát triển thói quen tự giác cho con, điều quan trọng là cha mẹ cần đồng lòng về phương pháp dạy dỗ và kiên nhẫn thực hiện. Thay vì sử dụng cách đe dọa hoặc ép buộc con học hay thực hiện các nhiệm vụ gia đình, phụ huynh nên áp dụng cách tiếp cận khéo léo để từ từ hình thành thói quen này trong con.
Cuối cùng là sự đồng hành cùng con trong quãng thời gian này, khi bước vào lớp 6, con đồng nghĩa với việc bước vào thời kỳ dậy thì, mang theo sự biến đổi về tâm sinh lý. Trong giai đoạn này, các em đang trong quá trình thể hiện bản thân nên có thể trở nên cáu kỉnh và khó kiểm soát hơn. Việc của phụ huynh là duy trì sự gần gũi, quan tâm và chia sẻ với con, không chỉ xoay quanh khía cạnh học tập mà còn đến mọi khía cạnh của cuộc sống xung quanh con.
Cha mẹ nên tránh sử dụng những lời chỉ trích nặng nề về việc học hoặc so sánh con với bạn bè cùng trang lứa. Thay vào đó, tạo cơ hội để con kể về những kỷ niệm từ cấp học trước và cùng xây dựng danh sách mục tiêu cho năm học mới. Bằng cách này, con sẽ tăng thêm hứng thú và cảm thấy "yên tâm" khi chuyển sang Trung học cơ sở.
Quý khách có thể tham khảo bài viết liên quan như: Thành ngữ là gì? Tác dụng của thành ngữ và ví dụ minh họa Ngữ Văn lớp 6. Quý khách hàng có vấn đề cần phải tư vấn liên quan đến pháp lý thì quý khách hãy liên hệ với Công ty Luật Minh Khuê thông qua hotline: 19006162. Trân trọng./.
