Luyện từ và câu lớp 4: Lời giải câu kể ai là gì?

1. Lý thuyết luyện từ và câu

Lý thuyết luyện từ và câu lớp 4 là một phần kiến thức quan trọng trong môn tiếng Việt lớp 4. Lý thuyết luyện từ và câu lớp 4 giúp học sinh nắm vững các loại từ, cách dùng từ, cấu tạo từ, cách xây dựng câu, các loại câu và cách viết câu đúng ngữ pháp. Một số nội dung chính của lý thuyết luyện từ và câu lớp 4 là:

- Tính từ: khái niệm, chức năng, cách phân loại và cách dùng tính từ.

- Câu cảm: khái niệm, dấu hiệu nhận biết và cách viết câu cảm.

- Câu hỏi: khái niệm, chức năng, các loại câu hỏi và cách viết câu hỏi.

- Câu kể: khái niệm, chức năng, các loại câu kể và cách viết câu kể.

- Câu mệnh lệnh: khái niệm, chức năng, các loại câu mệnh lệnh và cách viết câu mệnh lệnh.

- Câu điều kiện: khái niệm, chức năng, các loại câu điều kiện và cách viết câu điều kiện.

2. Soạn bài Luyện từ và câu lớp 4: Câu kể Ai là gì?

Câu 1. Đọc đoạn văn sau:

Hôm ấy, cô giáo dẫn một bạn gái vào lớp và nói với chúng tôi: "Đây là Diệu Chi, bạn mới của lớp ta. Bạn Diệu Chi là học sinh cũ của trường tiểu học Thành Công. Bạn ấy là một họa sĩ nhỏ đấy. Các em hãy làm quen với nhau đi." Cả lớp tôi vỗ tay rào rào, đón chào người bạn mới. Diệu Chi bẽn lẽn gật đầu chào lại.

Câu 2. Trong ba câu in nghiêng ở bài văn, những câu nào dùng để giới thiệu, câu nào dùng để nhận định về bạn Diệu Chi?

Gợi ý:

- Nhận định: Đưa ra ý kiến nhận xét, đánh giá về một ai đó hoặc một vấn đề nào đó.

- Giới thiệu: Cho biết một vài thông tin cần thiết như tên tuổi, địa chỉ,... về một người nào đó cho người khác biết.

Trả lời:

* Các câu dùng để giới thiệu:

- Đây là Diệu Chi, bạn mới của lớp ta.

- Bạn Diệu Chi là học sinh cũ của Trường Tiểu học Thành Công.

* Câu dùng để nhận định:

- Bạn ấy là một họa sĩ nhỏ đấy.

Câu 3. Trong các câu trên, bộ phận nào trả lời cho câu hỏi Ai (cái gì, con gì)?; bộ phận nào trả lời cho câu hỏi là gì (là ai? là con gì?)?

Gợi ý: Các bạn phân tích các thành phần trong câu.

Trả lời:

- Trong câu thứ nhất: Bộ phận chủ ngữ “Đây" trả lời câu hỏi “Ai?” (cái gì, con gì)?; bộ phận vị ngữ là Diệu Chi, bạn mới của lớp ta trả lời câu hỏi là gì? (là ai, là con gì)?

- Trong câu thứ hai: Bộ phận chủ ngữ bạn Diệu Chi trả lời câu hỏi Ai? (cái gì, con gì)?; bộ phận vị ngữ là học sinh cũ của Trường Tiểu học Thành Công trả lời cho câu hỏi là gì? (là ai, là con gì)?

- Trong câu thứ ba: Bộ phận chủ ngữ Bạn ấy trả lời câu hỏi Ai? (cái gì, con gì)? bộ phận vị ngữ là một họa sĩ nhỏ đấy trả lời câu hỏi là gì? (là ai, là con gì)?

Ta có thể xác định chi tiết như sau:

Câu 4. Kiểu câu trên khác 2 kiểu câu đã học ''Ai làm gì?, Ai thế nào?" ở chỗ nào?

Gợi ý: Các bạn xét sự khác biệt trên hai mặt:

- Cấu tạo: Đánh giá như thế nào?

- Ý nghĩa: Nêu ra được ý nghĩa

Trả lời:

Kiểu câu kế “Ai là gì?” khác với các câu “Ai làm gì?” và “Ai thế nào?” ở các điểm sau đây:

+ Về mặt ý nghĩa: Khi câu kể “Ai làm gì?” cho ta thấy rõ những hoạt động của các sự vật được nói tới trong chủ ngữ. Kiểu câu kể “Ai thế nào?” cho ta biết được đặc điểm, tính chất hoặc trạng thái của sự vật được nói tới trong chủ ngữ. Kiểu câu kể “Ai là gì?” lại nhằm giới thiệu hoặc nêu nhận định về mọi người, một vật nào đó.

+ Về mặt cấu tạo: Trong kiểu câu “Ai là gì?” thường có từ “là” đứng đầu bộ phận vị ngữ.

3. Bài tập luyện tập 

Câu 1. Tìm câu kể Ai là gì? trong các câu dưới đây và nêu tác dụng của nó:

a. Thì ra đó là một thứ máy trong cộng trừ mà Pa-xcan đã đặt hết tình cảm của người con vào việc chế tạo. Đó chính là chiếc máy tính đầu tiên của thế giới, tổ tiên của những chiếc máy tính điển tử hiện đại.

Theo Lê Nguyên long, Phạm Ngọc Toàn

b. Lịch

Lá là lịch của cây

Cây lại là lịch đất

Trăng lặn rồi trăng mọc

Là lịch của bầu trời

Bà tính nhẩm. Mẹ ơi,

Mười ngón tay là lịch

Con tới lớp, tới trường

Lịch lại là trang sách

Gợi ý:

- Con tìm những câu theo cấu trúc: Ai (cái gì, con gì)? + Là gì (là ai, là con gì)?

- Những câu kể nhằm mục đích nhận định hoặc giới thiệu về một người, một vật nào đó.

Trả lời:

a) Ví dụ a có 2 câu đều là câu kể “Ai là gì?”

- Thì ra đó là một thứ máy cộng trừ mà Pa-xcan đã đặt hết tình cảm của người con vào việc chế tạo. Câu kể “Ai là gì?” này có tác dụng giới thiệu về một thứ máy (máy gì? máy cộng trừ do ai chế ra? do Pa-xcan).

- Đó chính là chiếc máy tính đầu tiên trên thế giới tổ tiên của những chiếc máy tính điện tử hiện đại. Câu kể “Ai là gì?” này cũng có tác dụng giới thiệu thêm về chiếc máy cộng trừ trên.

b) Lịch

- Lá là lịch của cây: Tác dụng nêu nhận định về vai trò của lá và mùa mà cây ra lá

- Cây lại là lịch đất: Tác dụng nêu nhận định về thời gian thời vụ mà con người nên trồng loại cây gì cho thích hợp

- Trăng là lịch của bầu trời/Là lịch của bầu trời: tác dụng nêu nhận định về thời gian trong tháng thượng tuần (đầu tháng), trung tuần (giữa tháng), hạ tuần (cuối tháng) đồng thời cũng để nói về ngày và đêm

- Mười ngón tay là lịch: Tác dụng con người thường đếm ngày tháng bằng những ngón tay

- Lịch lại là trang sách: Tác dụng nêu nhận định về từng kỳ học, năm học

Các câu kể trên đây muốn nêu một nhận xét là mỗi sự vật có một thứ lịch riêng dùng để tính thời gian.

c) Câu kể: Sầu riêng là loại trái quý của miền Nam. Câu này có mục đích giới thiệu về cây sầu riêng (là đặc sản của miền nào?).

Câu 2. Dùng câu kể Ai là gì? giới thiệu về các bạn trong lớp em hoặc từng người trong ảnh chụp gia đình em.

Gợi ý: Các bạn suy nghĩ rồi hoàn thành bài tập.

Trả lời: 

Một cách dùng câu kể Ai là gì? để giới thiệu về các bạn trong lớp hoặc từng người trong ảnh chụp gia đình có thể là:

- Đây là lớp 5A của em. Em sẽ giới thiệu về một số bạn trong lớp em. Bạn Huy là bạn trưởng lớp của em. Bạn Huy rất ngoan và học giỏi. Bạn Huy thường giúp đỡ các bạn khác trong lớp. Bạn Lan là bạn thân nhất của em. Bạn Lan rất xinh đẹp và hòa đồng. Bạn Lan thích hát và nhảy. Bạn Minh là bạn hài hước nhất trong lớp. Bạn Minh luôn làm cho các bạn cười với những câu nói và trò đùa của mình. Bạn Minh thích chơi bóng đá và cờ vua.

- Đây là ảnh chụp gia đình của em. Em sẽ giới thiệu về từng người trong ảnh. Người cha của em là ông Nguyễn Văn A. Ông A là một bác sĩ nhi khoa. Ông A rất yêu thương và quan tâm đến em và mẹ em. Người mẹ của em là bà Trần Thị B. Bà B là một giáo viên tiếng Anh. Bà B rất hiền và dạy dỗ em rất tốt. Em là con trai duy nhất của bố mẹ em. Em tên là Nguyễn Văn C. Em học lớp 5A tại trường Tiểu học ABC. Em thích học toán và khoa học. Em cũng thích chơi game và xem phim hoạt hình.

Các bạn có thể tham khảo bài viết liên quan sau: Bài tập ôn hè môn Tiếng Việt lớp 3 lên lớp 4 mới nhất 

Trên đây là chia sẻ của luật Minh Khuê về chủ đề "Luyện từ và câu lớp 4: Lời giải câu kể ai là gì?" Mong rằng bài viết trên của chúng tôi sẽ là tài liệu tham khảo hữu ích dành cho bạn. Cảm ơn bạn đọc đã quan tâm theo dõi nội dung tư vấn của chúng tôi. Xin trân trọng cảm ơn quý khách.