Trong bối cảnh phát triển của khoa học và công nghệ, mạng xã hội đã trở nên phổ biến với tất cả mọi người. Với sự hấp dẫn của mình, mạng xã hội đã trở thành một phần không thể thiếu trong cuộc sống thường ngày, đặc biệt là với giới trẻ. Mặc dù mang đến nhiều lợi ích về kinh tế, xã hội, mạng xã hội cũng tồn tại rất nhiều nguy cơ gây ảnh hưởng xấu đến con người, thậm chí là anh ninh, trật tự xã hội.

 

1. Mạng xã hội là gì?

Mạng xã hội là một nền tảng trực tuyến với các mô hình, tính năng, cách sử dụng khác nhau, giúp mọi người dễ dàng truy cập và kết nối. Đây là nơi mọi người có thể giao lưu, gặp gỡ, chia sẻ thông tin, hình ảnh, âm thanh hay xây dựng những mối quan hệ dựa trên điểm chung như sở thích, nghề nghiệp,...

Hiện nay, mọi người đều có thể dễ dàng truy cập vào mạng xã hội thông qua các thiết bị điện tử như máy tính, điện thoại, ipad,...

Mạng xã hội cho phép người dùng chia sẻ câu chuyện, bài viết, ý tưởng các nhân, đăng ảnh, video, đồng thời thông báo về hoạt động, sự kiện trên mạng hoặc trong thế giới thực. Nếu như trong mô hình mạng xã hội truyền thống, ví dụ như sự kiện hội chợ tồn tại từ lâu trong lịch sử thì mạng xã hội giúp người dùng kết nối với những người sống ở những vùng đất khác nhau hoặc trên toàn thế giới.

Hiện nay, tại Việt Nam phổ biến các mạng xã hội như: Facebook, Youtube, Instagram, Zalo, ...

 

2. Đặc điểm của mạng xã hội

Mạng xã hội hoạt động dựa trên nền tảng mạng Internet. Các mạng xã hội mặc dù có tên gọi, một số tính năng hoạt động, cách sử dụng khác nhau nhưng có chung những đặc điểm như sau:

  • Đa số mạng xã hội đều phải tạo tài khoản, hồ sơ thông tin cá nhân người dùng.
  • Nội dung đăng tải trên mạng xã hội do người dùng tự quyết định, sáng tạo, chia sẻ.
  • Mạng xã hội tạo điều kiện cho sự phát triển của cộng đồng xã hội bằng cách kết nối tài khoản của người dùng với tài khoản của các nhân, tổ chức khác.

 

3. Lợi ích và tác hại của mạng xã hội

3.1. Lợi ích của mạng xã hội

- Cung cấp thông nhanh chóng và miễn phí

Có thể nói mạng xã hội là một kho tàng thông tin và kiến thức khổng lồ. Nó giúp chúng ta dễ dàng tìm kiếm thông tin một cách nhanh chóng và mang đến cho chúng ta những thông tin đa dạng, phong phú. 

- Kết nối với bạn bè

Kết bạn trên mạng xã hội có thể giúp ta làm quen, kết nối với tất cả mọi người ở khắp mọi nơi trên thế giới. Hay có thể nói mạng xã hội đã xóa bỏ rào cản về vị trí địa lý để giúp con người sát gần nhau hơn, từ đó có thể xây dựng mối quan hệ tốt đẹp hoặc hợp tác với nhau về nhiều mặt.

- Học hỏi kiến thức và kỹ năng mới

Bởi mạng xã hội là một kho tàng thông tin và kiến thức, chúng ta có thể tìm hiểu và nắm bắt, từ đó sẽ học hỏi và trau dồi thêm được nhiều kiến thức mới mẻ, giúp chúng ta tự hoàn thiện bản thân mình mỗi ngày.

- Trao đổi thông tin thay cho cách truyền thống

Nếu trước kia chúng ta chỉ biết được thông tin qua báo đài, thư từ, thì ngày nay chúng ta có thể trao đổi thông tin qua thư điện tử, hay cập nhật những thông tin mới nhất qua các bài đăng trên mạng xã hội

- Kinh doanh

Kinh doanh trên các nền tảng mạng xã hội hay còn thường được gọi là bán hàng online đã trở nên phổ biến với chúng ta. Đây là một hình thức kinh doanh tiềm năng bởi nó giúp bạn có thể tiết kiệm chi phí vận hành và dễ dàng tìm kiếm cũng như tiếp cận khách hàng. 

>> Xem thêm: Tội xúc phạm danh dự, nhân phẩm của người khác qua mạng xã hội?

 

3.2. Tác hại của mạng xã hội

Không thể phủ nhận những lợi ích mà mạng xã hội đem lại cho con người trong thời đại công nghệ số, nhưng sử dụng mạng xã hội quá mức hay không đúng cách sẽ dẫn đến những hậu quả khôn lường.

- Mạng xã hội ảnh hưởng đến anh ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội

Tội phạm công nghệ cao lợi dụng mạng xã hội phát tán virus để thu thập thông tin các nhân như họ tên, số điện thoại, mã số tài khoản ngân hàng,... nhằm lừa đảo chiếm đoạt tài sản của người dùng mạng xã hội. Nguy hiểm hơn cả là các thế lực thù địch và phản động dùng các nền tảng mạng xã hội để tăng cường xuyên tạc, tuyên truyền, chống phá Đảng và Nhà nước, lợi dụng các vấn đề thời sự nhạy cảm, được dư luận quan tâm để lôi kéo, kích động người dân chống đối chính quyền.

- Mạng xã hội khiến con người xa rời thực tế

Chỉ với những thao tác đơn giản, nhanh chóng, chúng ta có thể kết bạn với nhiều người ở khắp mọi nơi trên thế giới. Nhưng chính sự tiện lợi này, chúng ta dành ít thời gian cho người thân, bạn bè, những người thực sự ở bên cạnh chúng ta. Và cũng chính vì thế, nhiều mối quan hệ trở nên xa cách thậm chí rạn nứt.

- Nguy cơ mắc bệnh về tâm lý

Các nghiên cứu gần đây cho thấy những người sử dụng mạng xã hội quá mức có xu hướng mắc bệnh về tâm lý, họ có xu hướng cảm thấy tiêu cực, thậm chí dẫn đến bệnh trầm cảm. Bên cạnh đó, ánh sáng nhân tạo tỏa ra từ màn hình thiết bị điện tử sẽ tác động đến não bộ dễ làm bạn mất ngủ. Thiếu ngủ dẫn đến nhiều hệ lụy nghiêm trọng về sức khỏe và tinh thần của con người.

- Bị xâm phạm quyền riêng tư

Đã có nhiều thông tin chỉ ra rằng các trang mạng xã hội đã bán thông tin cá nhân của người sử dụng, thêm vào đó là nguy cơ từ hacker hay virus. Những điều này đều cảnh báo rằng sự riêng tư cá nhân đang dần mất đi khi mạng xã hội ngày một phát triển.

 

4. Thực trạng sử dụng mạng xã hội ở Việt Nam

Việt Nam là một trong số những nước có tốc độ phát triển nhanh về công nghệ thông tin, số người sử dụng mạng xã hội ngày càng tăng. Theo thống kê, hiện nay, số lượng người sử dụng mạng xã hội là 72 triệu người (chiếm tỷ lệ 73% dân số). Việt Nam là quốc gia đứng thứ 18 thế giới về tỷ lệ người dân sử dụng mạng xã hội và là một trong 10 nước có lượng người dùng Facebook và Youtube cao nhất thế giới, trong đó thanh, thiếu niên chiếm tỷ lệ khá lớn. Song song với số lượng người dùng cao và tăng nhanh, tỷ lệ người dùng bị phụ thuộc hay "nghiện mạng xã hội" cũng ngày một tăng. 

Nghiện mạng xã hội là thuật ngữ chỉ một người nào đó dành quá nhiều thời gian của mình vào việc sử dụng các trang mạng xã hội một cách mất kiểm soát. Những người này bị mạng xã hội tác động sâu và ảnh hưởng không tốt đến sức khỏe, cuộc sống, công việc của bản thân. 

Theo một nghiên cứu của các chuyên gia người Anh, nghiện mạng xã hội thậm chí còn nguy hiểm hơn cả nghiện rượu bia hay thuốc lá. Chúng có thể làm mất đi sự kết nối của con người với cuộc sống thực, khiến bạn trở nên cô đơn và dễ nảy sinh tình trạng trầm cảm. Xem thêm: Đe dọa tung ảnh nóng lên mạng xã hội theo pháp luật thì bị xử lý như thế nào?

Trên đây là toàn bộ bài viết của Luật Minh Khuê về mạng xã hội cũng như lợi ích và tác hại mà mạng xã hội mang lại. Nếu có bất kỳ thắc mắc gì về vấn đề trên hoặc vấn đề liên quan đến pháp luật xin vui lòng liên hệ Tổng đài tư vấn pháp luật miễn phí qua số hotline 1900.6162. Xin trân trọng cảm ơn!