1. Dấu hiệu của bệnh mỡ máu cao
Một trong những nguyên nhân khiến bệnh mỡ máu trở nên nguy hiểm là do bệnh phát triển âm thầm, người bệnh có rất ít hoặc thậm chí không có bất cứ triệu chứng bất thường nào. Đặc biệt hiện nay, mỡ máu cao đang có xu hướng phổ biến ở giới trẻ - đối tượng thường ít quan tâm đến chăm sóc sức khỏe. Khi không kiểm soát tốt, mỡ máu cao càng ngày càng nghiêm trọng, gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm.
Mỡ máu cao thường không có các triệu chứng rõ ràng nên người bệnh khó nhận biết. Tuy nhiên, có một số dấu hiệu mỡ máu cao bạn có thể gặp phải như: Đau đầu, chóng mặt, hoa mắt, tê bì chân tay, đau tức ngực, tim đập nhanh, thở gấp...
Khi bạn đã có những triệu chứng sau nghĩa là bệnh đã xuất hiện biến chứng nguy hiểm:
Xuất hiện ban vàng dưới da hoặc các nốt phồng to bất thường
Các vùng da bất thường này có thể xuất hiện ở khuỷu tay, ngực, lưng, gót chân, bắp đùi,… Đặc điểm của chúng là xuất hiện ngày càng nhiều nhưng không gây đau ngứa kể cả khi chạm vào.
Xuất hiện những cơn đau thắt ngực không thường xuyên
Đặc điểm của những cơn đau này là xảy ra trong thời gian ngắn, không thường xuyên, không cần điều trị cũng tự mất đi những dễ tái phát bất cứ lúc nào. Một số bệnh nhân cho biết, họ có cảm giác bị đè nặng ở vùng ngực, giống như bị bóp nghẹt mỗi lần từ vài phút đến vài chục phút.
Khi nghỉ ngơi, những cơn đau thắt ngực sẽ thuyên giảm, ngược lại tăng khi làm việc gắng sức. Cơn đau này có thể lan ra các cơ quan khác như: hai bên cánh tay, đau lên cổ, hàm, đau vùng dạ dày hoặc hướng ra phía sau lưng.
.png)
Dấu hiệu bất thường khác
Mỡ máu cao cũng có thể gây ra những dấu hiệu sức khỏe bất thường như: buồn nôn, đau đầu, cảm giác bứt rứt trong người, hoa mắt chóng mặt, cơ thể phì mập, hay thở ngắn, thường xuyên mệt mỏi, giảm sức lao động,…
Những dấu hiệu mỡ máu cao này cho thấy biến chứng có thể xảy ra bất cứ lúc nào, cần xét nghiệm chẩn đoán và điều trị càng sớm càng tốt.
2. Mỡ máu cao nên kiêng thực phẩm gì?
Người mỡ máu cao nên kiêng những loại thực phẩm có chứa những loại chất béo làm tăng lượng Cholesterol “xấu”. Thay vào đó, họ nên ăn các loại thực phẩm có chứa loại chất béo tốt.
Các loại chất béo làm tăng Cholesterol “xấu” bao gồm:
- Chất béo bão hòa (chất béo no) có trong các loại mỡ động vật, bơ động vật, kem, phomat… và một số loại dầu thực vật như dầu cọ, dầu dừa…
- Chất béo không bão hòa dạng trans. Đây là loại chất béo thường hình thành trong quá trình chiên, rán thực phẩm. Vì vậy có thể gặp chất béo này trong các loại đồ ăn nhanh, đồ ăn liền như mỳ ăn liền,…
- Cholesterol có nhiều trong lòng đỏ trứng, phủ tạng động vật.
Chất béo tốt là chất béo không bão hòa dạng cis có trong dầu thực vật, các loại cá. Chất béo này khác với chất béo không bão hòa dạng trans là chất béo không tốt. Lượng chất béo này nên chiếm khoảng 30% khẩu phần ăn hàng ngày.
Vậy, người mỡ máu cao nên kiêng gì? Người mỡ máu cao nên kiêng ăn các loại thức ăn sau:
- Mỡ động vật như mỡ lợn, mỡ bò… Nên thay món thịt bằng cách ăn các loại cá như cá hồi, cá trích…
- Sữa béo (sữa nguyên kem). Thay vào đó có thể uống sữa tách kem, sữa ít béo.
- Lòng đỏ trứng, bơ, phomat và các đồ ăn có chứa các loại thực phẩm này như kem, bánh kem, bánh bơ, phomai que…
- Thịt gà, ngan, vịt nuôi công nghiệp. Nếu muốn ăn thì nên bỏ da và chọn phần thịt ức.
- Phủ tạng động vật (gan, thận, óc, lá lách, dồi, lòng…)
- Các loại đồ ăn chế biến sẵn nhiều chất béo: xúc xích, lạp xưởng,…
- Dầu thực vật nhiều chất béo bão hòa: dầu dừa, dầu cọ. Nên dùng dầu oliu, dầu hướng dương, dầu đậu nành thay thế.
- Các bơ thực vật chứa nhiều chất béo no.
- Các đồ ăn chiên rán sẵn như gà rán, các loại viên chiên…, đồ ăn nhanh như mì ăn liền, khoai tây chiên…
- Người bị rối loạn mỡ máu kèm theo thừa cân phải hạn chế thức ăn có chứa nhiều đường bột. Các loại thực phẩm này bao gồm: bánh kẹo ngọt, các loại miến, mì, phở, các loại củ nhiều tinh bột khoai, sắn, một số hoa quả ngọt nhiều như mít, na…
Hạn chế ăn quá muộn, đồ uống có cồn, giảm lượng muối trong bữa ăn, tránh hút thuốc lá cũng sẽ là thói quen tốt giúp hạn chế lượng cholesterol xấu và giảm nguy cơ các bệnh tim mạch cho người bệnh.
3. Một số thói quen xấu người mỡ máu cao nên tránh
Song song với thay đổi chế độ ăn, thay đổi lối sống cũng đóng vai trò quan trọng trong điều trị rối loạn mỡ máu và hạn chế các biến chứng của mỡ máu cao. Vì thế người mỡ máu cao không nên làm những việc sau đây:
- Hút thuốc lá, thuốc lào làm tăng nguy cơ xơ vữa động mạch, tăng huyết áp, đái tháo đường… Vì vậy làm nặng thêm các biến chứng của mỡ máu cao. Hút thuốc lá còn dẫn đến các bệnh mãn tính và ung thư như bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính, bệnh ung thư phổi,…làm suy giảm sức khỏe người bệnh.
- Uống nhiều rượu làm nặng thêm tình trạng rối loạn mỡ máu. Rượu còn làm tăng nguy cơ gan nhiễm mỡ, dẫn đến viêm gan, xơ gan và ung thư gan.
- Lối sống ít vận động, ngồi lâu làm tăng nguy cơ thừa cân, béo phì. Người thừa cân béo phì bị rối loạn mỡ máu có khả năng cao gặp các biến chứng như nhồi máu cơ tim, suy tim, nhồi máu não… Những người này cần giảm cân nặng. Số đo vòng bụng nên duy trì, với nam là dưới 90cm, và với nữ là dưới 75cm..
- Căng thẳng và những suy nghĩ bi quan làm người bệnh mất niềm tin vào cuộc sống và mất động lực điều trị. Người bệnh có suy nghĩ lạc quan, yêu đời thì mới có niềm tin vào bác sỹ, động lực để kiên trì điều trị.
- Đối với những người rối loạn mỡ máu có bệnh về tim mạch như suy tim, hẹp mạch vành,… nên tránh vận động gắng sức. Chỉ nên vận động đủ mạnh và vừa đủ ra mồ hôi để tránh tăng gánh nặng cho tim.
4. Làm thế nào để giảm mỡ máu tại nhà
Với bệnh nhân bị mỡ máu cao, sử dụng thuốc là cần thiết để cải thiện chỉ số cholesterol trong máu ở ngưỡng cao. Tuy nhiên, với các bạn nằm trong nhóm nguy cơ hoặc chưa nhất thiết phải dùng thuốc, các chuyên gia khuyên bạn nên thử lối sống lành mạnh để kiểm soát mỡ máu.
Thói quen ăn thực phẩm tốt
Chế độ ăn uống ảnh hưởng rất nhiều đến sức khỏe, trong đó có chỉ số mỡ máu, bạn chỉ cần duy trì 1 số lưu ý sau đây chắc chắn chỉ số sức khỏe này sẽ được giữ ở ngưỡng an toàn:
- Giảm chất béo bão hòa: Chất béo bão hòa có nhiều trong các loại thịt đỏ, sữa và chế phẩm từ sữa đầy đủ chất béo.
- Giảm chất béo chuyển hóa trans, nhất là dầu thực vật hydro hóa một phần có nhiều trong bánh quy và bơ thực vật.
- Tăng chất xơ hòa tan: có nhiều trong các loại thực phẩm như đậu thận, táo, lê, bột yến mạch, mầm brussels,…
- Ăn nhiều thực phẩm giàu omega-3: Chất béo này không những không làm tăng cholesterol xấu trong máu mà còn đem lại nhiều lợi ích cho sức khỏe, có nhiều trong cá thu, cá hồi, hạt hạnh nhân, quả óc chó, cá trích,…
Tăng cường hoạt động thể chất và thể dục
Tập thể dục là biện pháp đơn giản nhưng hiệu quả để cải thiện chỉ số mỡ máu, nhất là ở những bệnh nhân mỡ máu cao. Tần suất luyện tập phù hợp được khuyến cáo là ít nhất 30 phút một lần, mỗi tuần 5 lần với các bài tập như: đi bộ nhanh, bơi lội, đạp xe đạp,…
Bỏ hút thuốc lá
Hút thuốc lá đặc biệt gây hại cho sức khỏe của phổi, hơn nữa cũng khiến chỉ số mỡ máu của bạn tăng cao. Kết quả nghiên cứu đã chỉ ra, ở người nghiện thuốc lá, sau khi bỏ thuốc 3 tháng, chức năng phổi và tuần hoàn máu đều có cải thiện rõ rệt.
Kết quả còn đáng kinh ngạc hơn ở người bỏ thuốc lá 1 năm, nguy cơ mỡ máu và bệnh tim mạch giảm chỉ còn 1 nửa so với khi bạn hút thuốc.
