1. Hiểu thế nào về cỏ mỹ?

Cây cỏ mỹ thực chất chính là cần sa tổng hợp được phun trên thực vật khô rồi băm nhỏ. Cỏ mỹ cơ bản có 2 loại là loại tươi và loại khô. Trên thị trường Việt Nam chưa xuất hiện cỏ mỹ tươi mà chủ yếu là cỏ mỹ được sản xuất dưới dạng những mẫu thực vật được sấy khô, sau đó tẩm hóa chất tổng hợp. Những hóa chất này gọi là cannabinoids - tương tự như các hóa chất có trong cần sa. Hiện nay, loại cỏ mỹ đang phổ biến và xuất hiện tràn lan trong và ngoài nước là cỏ mỹ khô. Loại này cũng được sản xuất giống cỏ mỹ tươi nhưng được băm nhỏ, về cảm quan khác giống với cần sa nên còn được gọi là cần sa tổng hợp.

Trên thị trường có nhiều nhãn hiệu cỏ mỹ tồn tại như Joker, K2, Black Mamba, Kush, Spice, Kronic,... Người sản xuất thường bán các sản phẩm này với màu sắc đa dạng để thu hút sự chú ý, tò mò của người sử dụng. Cách sử dụng cỏ mỹ phổ biến nhất là hút nguyên liệu thực vật khô đã tẩm hóa chất hoặc hóa hơi trong thuốc lá từ dạng chất lỏng để hút. Cỏ mỹ thường được quảng cáo là những loại thảo dược tự nhiên và không hề có tác hại tới sức khỏe nhưng điều này là hoàn toàn sai. Sự thật là chúng không hề an toàn và có những ảnh hưởng nguy hiểm thậm chí còn mạnh hơn cả ma túy tổng hợp đối với người sử dụng.

2. Tác hại của cỏ mỹ tới sức khỏe của người sử dụng

Do thiếu hiểu biết và có nhận thức sai lệch về cỏ mỹ mà nhiều người đã sử dụng cỏ mỹ như một loại thảo dược để có thể có những trải nghiệm như tâm trạng hưng phấn, thoải mái, hoang tưởng và suy nghĩ tách rời thực tế. Tuy nhiên những cảm giác này đều được tạo ra bới chất XLR-11 (5-fluoro-UR-144), một chất gây nghiện nguy hiểm có trong cỏ mỹ. Chất này được xác định là chất kích thích có độc tố mạnh hơn rất nhiều lần cần sa. Ngày 9/12/2015, Chính phủ đã ban hành Nghị định 126/2015/NĐ-CP (đã hêt hiệu lực ngày 15/5/2018, chưa có văn bản thay thế) về "danh mục chất ma túy và tiền chất" bổ sung chất XLR-11 vào danh mục các chất ma túy. 

Cỏ mỹ có độc tính và khả năng gây nghiện cao, chỉ cần thử dùng một lần là nghiện và cực lỳ khó cai. Chất XLR-11 tẩm trong cỏ mỹ sẽ khiến người dùng nhịp tim tăng nhanh khoảng 150 lần/phút, tăng huyết áp lên đến 200mmHg, tăng nhịp hô hấp, giãn tĩnh mạch và có thể dẫn tới nôn ói, co giật, hôn mê, bất tỉnh. Một số người lần đầu sử dụng cỏ mỹ có thể bị ngộ độc, lên cơn co giật, sùi bọt mép, suy thận cấp dẫn đến tử vong đột ngột do ảnh hưởng cực mạnh từ các đặc tính có trong cỏ mỹ. 

Người sử dụng cỏ mỹ thường xuyên sẽ xuất hiện tình trạng rối loạn tâm thần, rối loạn cảm xúc, lo lắng, căng thẳng thậm chí là có những tư tưởng, hành động cực đoan gây hại cho bản thân và xã hội. Nếu sử dụng trong thời gian dài, cơ thể người nghiện dần dần sẽ trở nên hốc hác, gầy gò, sinh ra các bệnh về gan, thận, suy giảm hệ miễn dịch làm tăng khả năng ung thư và các bệnh về phổi, đường hô hấp. Nguy hiểm hơn, cỏ mỹ có thể gây teo não, nếu sử dụng với liều lượng cao trong thời gian 3 tháng thì khả năng phục hồi não bộ của người nghiện sẽ vô cùng khó hoặc hoàn toàn không thể. Với các thành phần có tác dụng mạnh và dễ gây nghiện hơn cần sa nên tuyệt đối không nên sử dụng cỏ mỹ dù chỉ là dùng thử một lần.

3. Mua bán cỏ mỹ có bị truy cứu trách nhiệm hình sự không?

Nghị định 57/2022/NĐ-CP của Chính phủ đã đưa cỏ mỹ vào danh dụng các chất ma túy tuyệt đối cấm sử dụng trong y học và đời sống xã hội. Cũng chính vì thế, mua bán cỏ mỹ là hành vi vi phạm pháp luật, đối tượng thực hiện hành vi này  là sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Người phạm tội mua bán cỏ mỹ nói riêng và mua bán trái phép chất mua túy nói chung theo Điều 251 Bộ luật Hình sự 2015, sửa đổi, bổ sung 2017 sẽ bị xử lý với từng khung hình phạt như sau:

Khung 1: Phạt tù từ 02 năm đến 07 năm đối với người có hành vi mua bán trái phép chất ma túy

Do cỏ mỹ và chất XLR-11 có trong cỏ mỹ đều bị liệt kê và danh mục cấm nên người có hành vi mua bán có mỹ đã vi phạm pháp luật về mua bán trái phép chất ma túy. Tội danh này sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự, phạt từ từ 2 năm đến 7 năm tùy vào mức độ nguy hại.

Khung 2: Phạt tù từ 07 năm đến 15 năm

Theo quy định tại Điểm i Khoản 2 Điều 251 Bộ luật Hình sự 2015: Hành vi mua bán cỏ mỹ có khối lượng từ 05 gam đến dưới 30 gam sẽ bị phạt tù từ 7 năm đến 15 năm tùy vào số lượng  và khối lượng mua bán.

Khung 3: Phạt tù từ 15 năm đến 20 năm

Theo quy định tại Khoản 3 Điều 251 Bộ luật Hình sự 2015: Hành vi mua bán cỏ mỹ có khối lượng từ 25 kilogam đến dưới 75 kilogam sẽ bị phạt tù từ 15 năm đến 20 năm tùy vào số lượng và khối lượng mua bán.

Khung 4: Phạt tù từ 20 năm, tù chung thân hoặc tử hình

Theo quy định tại Khoản 4 Điều 252 Bộ luật hình sự 2015: Hành vi mua bán cỏ mỹ có khối lượng từ 75 kilogam trở lên sẽ bị phạt tù từ 20 năm, tù chung thân hoặc tử hình tùy vào số lượng và khối lượng mua bán.

Ngoài ra người phạm tội mua bán trái phép cỏ mỹ hay pháp luật có tên gọi khác là XLR-11 có thể bị phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 500.000.000 đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 1 năm đến 5 năm hoặc tịch thu một phần hoặc toàn bộ tài sản. 

4. Xử lý hành vi không tố giác tội phạm mua bán cỏ mỹ  

Không tố giác tội phạm là việc phát hiện hành vi phạm tội nhưng không thông báo cho cơ quan chức năng biết để xử lý. Việc phát hiện tội phạm có thể diễn ra khi người phạm tội đang trong quá trình chuẩn bị thực hiện hành vi phạm tội, hoặc trong hành vi phạm tội được diễn ra hoặc đã thực hiện xong. Theo Điều 314 Bộ luật Hình sự 2015 về tội không tố giác: trong trường hợp một người biết hoặc phát hiện các đối tượng đã, đang mua bán cỏ mỹ hay các chất ma tuý khác nhưng không tố giác có thể bị phạt cảnh cáo, cải tạo không giam giữ đến 3 năm hoặc phạt tù từ 3 tháng đến 3 năm tùy vào mức độ nguy hiểm của hành vi mà các đối tượng mua bán gây ra. Nếu cơ quan điều tra triệu tập mà người biết hoặc phát hiện mới khai báo về hành vi mua bán cỏ mỹ thì vẫn sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội không tố giác.

Tuy nhiên, theo Khoản 2 Điều 19 bộ Luật Hình sự 2015 quy định: người không tố giác không phải chịu trách nhiệm hình sự nếu là ông, bà, cha, mẹ, con, cháu, anh chị em ruột, vợ hoặc chồng của người phạm tội, trừ trường hợp không tố giác các tội xâm phạm an ninh quốc gia hoặc tội khác là tội đặc biệt nghiêm trọng khác quy định tại Điều 389. Do đó, người không tố giác hành vi mua bán cỏ mỹ trong trường hợp này cũng không phải chịu trách nhiệm hình sự về tội không tố giác.

Nếu người không tố giác đã có hành động can ngăn người phạm tội hoặc hạn chế tác hại của tội phạm thì có thể được miễn trách nhiệm hình sự hoặc miễn hình phạt. Khi phát hiện các hoạt động mua bán trái phép cỏ mỹ cần thông báo ngay cho cơ quan chức năng để có biện pháp xử lý nhanh chóng, kịp thời. Mọi cá nhân, tổ chức cần tích cực tham gia phòng chống hành vi mua bán ma túy (bao gồm cả có mỹ) để đẩy lùi, giảm thiểu các tác hại của loại ma túy này đến sức khỏe, tinh thần và an toàn xã hội.

Xem thêm: Tội tàng trữ chất ma túy thì bị xử phạt thế nào ? Xử phạt khi phạm tội về ma túy ?

Nếu quý khách hàng còn thắc mắc về bất kỳ vấn đề pháp lý nào, vui lòng liên hệ qua tổng đài tư vấn 19006162 hoặc email lienhe@luatminhkhue.vn để được hỗ trợ. Chúng tôi xin cam kết sẽ phản hồi và đáp ứng nhanh chóng yêu cầu của quý khách.