Trước đây, căn cứ theo, điều 51, Nghị định số 167/2013/NĐ-CP (đã hết hiệu lực chỉ có giá trị tham khảo) ngày 12 tháng 11 năm 2013 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh, trật tự, an toàn xã hội; phòng, chống tệ nạn xã hội; phòng cháy và chữa cháy; phòng, chống bạo lực gia đình.
Quy định cụ thể như sau:
Theo Khoản 1, Điều 51 Nghị định 167/2013/NĐ-CP:
"Phạt tiền từ 500.000 đồng đến 1.000.000 đồng đối với hành vi lăng mạ, chì chiết, xúc phạm danh dự, nhân phẩm thành viên gia đình".
Theo Khoản 2, Điều 51 Nghị định 167/2013/NĐ-CP thì mức "Phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 1.500.000 đồng"
Khoản 2 Điều 4 Nghị định số 167/2013/NĐ-CP cũng quy định: Mức phạt tiền quy định đối với các hành vi vi phạm nêu trên là mức phạt đối với cá nhân, mức phạt tiền đối với tổ chức bằng 02 lần mức phạt tiền đối với cá nhân.
Hiện nay, do mức phạt trước đây đã thiếu tính răn đe (quá thấp so với mức thu nhập người dân) nên pháp luật có như thay đổi sẽ được Luật Minh Khuê phân tích chi tiết như sau:
Việc xúc phạm danh dự, nhân phẩm đối với các thành viên gia đình thì bị xử lý như thế nào?
1. Xúc phạm danh dự, nhân phẩm là gì?
- Xúc phạm danh dự, nhân phẩm là những hành vi dùng lời nói khó nghe, mang tính sỉ nhục, thô bỉ, nhục mạ nhằm để hạ thấp, chà đạp giá trị của người khác, làm giảm uy tín, gây thiệt hại về danh dự, nhân phẩm của đối phương.
- Hành vi xúc phạm danh dự, nhân phẩm của người khác có thể chia làm hai trường hợp:
- Một là xúc phạm danh dự, nhân phẩm bằng lời nói. Người thực hiện hanh vi này sẽ cố tình dùng những lời nói không hay, thô bỉ, tục tĩu nhằm miệt thị, lăng mạ, hạ thấp danh dự, uy tín của bạn.
- Hai là xúc phạm danh dự, nhân phẩm có thể bằng hành động. Người thực hiện hành động quá đáng, mang tính chất văn hóa, ... với mục đích là hạ thấp, phạm danh dự, nhân phẩm của người khác.
- Danh dự, nhân phẩm của cá nhân được quy định tại Điều 34 của Bộ luật Dân sự năm 2015. Danh dự, nhân phẩm của cá nhân là bất khả xâm phạm và được pháp luật bảo vệ. Như vậy danh dự, nhân phẩm của cá nhân là bất khả xâm phạm không ai có quyền xúc phạm danh dự, nhân phẩm của cá nhân. Cá nhân có quyền yêu cầu Tòa án bác bỏ thông tin làm ảnh hưởng xấu đến danh dự, nhân phẩm của mình. Ngoài ra còn có thể yêu cầu người đưa thông tin xin lỗi, cải chính công khai và bồi thường thiệt hại.
- Như vậy hành vi xúc phạm danh dự, nhân phẩm của người khác là hành vi vi phạm pháp luật. Tùy theo hành vi và mức độ nghiêm trọng mà sẽ bị xử lý vi phạm hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự tương ứng.
>> Tham khảo: Tội xúc phạm danh dự, nhân phẩm của người khác theo luật hình sự?
2. Mức phạt hành vi xúc phạm danh dự, nhân phẩm của thành viên gia đình?
- Như đã phân tích ở trên mọi hành vi xúc phạm danh dự, nhân phẩm của cá nhân đều là hành vi vi phạm pháp luật kể cả là đối với những người trong gia đình có thể có mối quan hệ huyết thống, ruột thịt với nhau. Mà đối với trường hợp xúc phạm danh dự, nhân phẩm của thành viên gia đình thực chất ra là một hình thức của bạo lực gia đình. Đó là bạo lực về tình thần biểu hiện qua dùng những lời nói, thái độ, hành vi làm tổn thương tới danh dự, nhân phẩm, tâm lý của thành viên gia đình.
Ví dụ như bố mẹ mắng chửi, xúc phạm con cái hay con cái mắng chửi cha mẹ, ...
Tuy nhiên, mặc dù biết hành vi xúc phạm danh dự, nhân phẩm của các thành viên trong gia đình là sai trái với quy định của pháp luật. Nhưng có rất ít vụ việc như thế được đưa ra ánh sáng mà chủ yếu các nạn nhân thường nhẫn nhịn, cam chịu chỉ đến khi xảy ra các hậu quả nghiêm trọng hay tình thế không thể chịu đựng được thì mới đến trình báo với cơ quan chức năng để giải quyết.
- Quay trở lại với câu hỏi trên là xúc phạm danh dự, nhân phẩm của thành viên gia đình có bị xử phạt hay không ?
Đầu tiên chúng ta căn cứ vào Điều 584 Bộ luật Dân sự năm 2015 thì Người nào có hành vi xâm phạm danh dự, nhân phẩm của người khác mà gây thiệt hại thì phải bồi thường.
Như vậy theo quy định này thì hành vi xúc phạm danh dự, nhân phẩm của thành viên gia đình sẽ bị chịu hậu quả là bồi thường thiệt hại cho người bị xúc phạm danh dự, nhân phẩm. Những thiệt hại này được quy định cụ thể tại Điều 592 Bộ luật Dân sự năm 2015 có quy định như sau:
- Thiệt hại do danh dự, nhân phẩm bị xâm phạm bao gồm:
- Chi phí hợp lý để hạn chế, khắc phục thiệt hại;
- Thu nhập thực tế bị mất hoặc bị giảm sút;
- Thiệt hại khác do luật quy định;
- Người chịu trách nhiệm bồi thường trong trường hợp danh dự, nhân phẩm của người khác bị xâm phạm phải bồi thường thiệt hại và một khoản tiền khác để bù đắp tổn thất về tình thần mà người đó gánh chịu. Mức bồi thường bù đắp tổn thất về tinh thần do các bên thỏa thuận, nếu không thỏa thuận được thì mức tối đa cho một người có danh dự, nhân phẩm bị xâm phạm không quá mười lần mức lương cơ sở do Nhà nước quy định.
Như vậy hành vi xúc phạm danh dự, nhân phẩm của thành viên gia đình có thể phải bồi thường thiệt hại cho người bị xúc phạm theo quy định của Bộ luật Dân sự năm 2015.
Ngoài ra hành vi xúc phạm danh dự, nhân phẩm của thành viên gia đình còn có thể bị xử phạt vi phạm hành chính theo Điều 54 của Nghị định 144/2021/NĐ-CP của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh, trật tự, an toàn xã hội, phòng, chống tệ nạn xã hôi; phòng cháy, chữa cháy cứu nạn, cứu hộ; phòng, chống bạo lực gia đình.
- Phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng đối với hành vi lăng mạ, chì chiết, xúc phạm danh dự, nhân phẩm thành viên gia đình.
- Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng đối với một trong những hành vi sau đây:
- Tiết lộ hoặc phát tán tư liệu, tài liệu thuộc bí mật đời tư của thành viên gia đình nhằm xúc phạm danh dự, nhân phẩm
- Sử dụng các phương tiện thông tin nhằm xúc phạm danh dự, nhân phẩm thành viên gia đình
- Phổ biến, phát tán tờ rơi, bài viết, hình ảnh nhằm xúc phạm danh dự, nhân phẩm của nạn nhân
- Ngoài ra người vi phạm còn phải thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả:
- Buộc xin lỗi công khai khi nạn nhân có yêu cầu đối với các hành vi trên
- Buộc thu hồi tư liệu, tài liệu, tờ rơi, bài viết, hình ảnh đối với hành vi phát tán tư liệu, tờ rơi, ...
Như vậy với hành vi xúc phạm danh dự, nhân phẩm của thành viên gia đình sẽ bị xử phạt từ 5.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng, ngoài ra người xúc phạm phải xin lỗi công khai người bị xúc phạm danh dự, nhân phẩm. Nếu có tiết lộ hoặc phát tán tư liệu, tờ rơi, bài viết, hình ảnh để xúc phạm danh dự, nhân phẩm thì phải buộc bị thu hồi.
Tóm lại: Xúc phạm danh dự, nhân phẩm của thành viên gia đình sẽ bị xử phạt lên đến 20.000.000 đồng và có thể áp dụng các biện pháp khắc phục hậu quả.
>> Xem thêm: Mẫu đơn tố giác tội vu khống, xúc phạm danh dự, nhân phẩm
Trên đây là bài tư vấn của chúng tôi, mọi thắc mắc quý khách hàng vui lòng liên hệ số Hotline 1900.6162 để được giải đáp. Xin chân thành cảm ơn!
