1. Khái niệm và phân biệt lệ phí môn bài và thuế môn bài

Lệ phí môn bài là :
+ Định nghĩa: Là khoản phí mà các tổ chức, cá nhân hoạt động sản xuất, kinh doanh hàng hóa, dịch vụ phải nộp để được cấp phép hoạt động. Nó được coi như một điều kiện cần thiết để được tham gia vào các hoạt động kinh doanh.
+ Mục đích: Lệ phí môn bài chủ yếu nhằm mục đích quản lý nhà nước đối với các hoạt động kinh doanh, tạo nguồn thu cho ngân sách nhà nước.
+ Cơ sở tính toán: Số tiền lệ phí môn bài phải nộp thường được tính dựa trên vốn điều lệ, vốn đầu tư hoặc doanh thu của doanh nghiệp.
+ Thời hạn nộp: Lệ phí môn bài thường được nộp hàng năm.\
- Thuế môn bài (thuật ngữ cũ)
+ Định nghĩa: Trước đây, thuế môn bài cũng được hiểu là khoản tiền mà các tổ chức, cá nhân kinh doanh phải nộp cho nhà nước. Tuy nhiên, về bản chất, nó cũng tương đồng với lệ phí môn bài hiện nay.
+ Sự khác biệt: Sự khác biệt chính giữa thuế môn bài và lệ phí môn bài nằm ở khái niệm pháp lý và cách thức quản lý. Tuy nhiên, về thực tế, cả hai đều là khoản phí mà các doanh nghiệp phải nộp.
 

2. Cơ sở pháp lý điều chỉnh

Nghị định 139/2016/NĐ-CP: 

Nghị định 139/2016/NĐ-CP là văn bản pháp luật quan trọng của Chính phủ Việt Nam, quy định chi tiết về việc nộp lệ phí môn bài đối với các tổ chức, cá nhân có hoạt động sản xuất, kinh doanh hàng hóa, dịch vụ.

Những điểm chính của Nghị định 139/2016/NĐ-CP:

- Đối tượng nộp lệ phí môn bài:

+ Các tổ chức, cá nhân có hoạt động sản xuất, kinh doanh hàng hóa, dịch vụ.

- Mức thu lệ phí môn bài:

+ Được quy định cụ thể trong Nghị định, tùy thuộc vào ngành nghề, quy mô hoạt động và địa bàn kinh doanh.

- Các trường hợp được miễn lệ phí môn bài:

+ Cá nhân, nhóm cá nhân, hộ gia đình có doanh thu hàng năm từ 100 triệu đồng trở xuống hoặc sản xuất, kinh doanh không thường xuyên, không có địa điểm cố định hoặc sản xuất muối. 

+ Các trường hợp khác được quy định tại Nghị định.

- Thủ tục khai và nộp lệ phí môn bài:

+ Được quy định chi tiết trong Nghị định.

 

3. Mức thu lệ phí môn bài, thuế môn bài năm 2024

Theo quy định tạiĐiều 4 của Nghị định 139/2016/NĐ-CP (đã được sửa đổi và bổ sung tại Nghị định 22/2020/NĐ-CP), mức thu lệ phí môn bài cho năm 2024 được quy định chi tiết như sau:

Đối với các tổ chức kinh doanh hàng hóa và dịch vụ

Bảng sau đây tóm tắt mức thu lệ phí môn bài dựa trên vốn điều lệ hoặc vốn đầu tư của các tổ chức kinh doanh:

- Đối với các tổ chức có vốn điều lệ hoặc vốn đầu tư lớn hơn 10 tỷ đồng: Mức lệ phí môn bài là 03 triệu đồng mỗi năm.

- Đối với các tổ chức có vốn điều lệ hoặc vốn đầu tư bằng hoặc dưới 10 tỷ đồng: Mức lệ phí môn bài được ấn định là 02 triệu đồng mỗi năm.

- Đối với các chi nhánh, văn phòng đại diện, địa điểm kinh doanh, đơn vị sự nghiệp, và các tổ chức kinh tế khác: Mức lệ phí môn bài là 01 triệu đồng mỗi năm.

Mức thu lệ phí môn bài được xác định dựa trên vốn điều lệ đã được ghi trong giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh, giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp hoặc điều lệ hợp tác xã. Trong trường hợp tổ chức không có vốn điều lệ, mức thu sẽ được căn cứ vào vốn đầu tư ghi trong giấy chứng nhận đăng ký đầu tư hoặc văn bản quyết định chủ trương đầu tư.

Đối với các tổ chức có thay đổi về vốn điều lệ hoặc vốn đầu tư, mức thu lệ phí môn bài sẽ được xác định dựa trên vốn điều lệ hoặc vốn đầu tư của năm liền kề trước năm tính lệ phí môn bài. Nếu vốn điều lệ hoặc vốn đầu tư được ghi trong giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh hoặc giấy chứng nhận đăng ký đầu tư bằng ngoại tệ, thì cần quy đổi số tiền này ra đồng Việt Nam để làm căn cứ xác định mức thu lệ phí môn bài. Tỷ giá quy đổi được sử dụng là tỷ giá mua vào của ngân hàng thương mại hoặc tổ chức tín dụng nơi người nộp lệ phí mở tài khoản tại thời điểm nộp tiền vào ngân sách nhà nước.

Mức thu lệ phí môn bài đối với cá nhân và hộ gia đình

Bảng sau đây mô tả mức thu lệ phí môn bài dựa trên doanh thu của cá nhân, nhóm cá nhân, và hộ gia đình:

- Đối với các cá nhân hoặc hộ gia đình có doanh thu trên 500 triệu đồng mỗi năm: Mức lệ phí môn bài phải nộp là 01 triệu đồng mỗi năm.

- Đối với những cá nhân hoặc hộ gia đình có doanh thu từ 300 đến 500 triệu đồng mỗi năm: Mức lệ phí môn bài được quy định là 500.000 đồng mỗi năm.

- Đối với các cá nhân hoặc hộ gia đình có doanh thu từ 100 đến 300 triệu đồng mỗi năm: Mức lệ phí môn bài là 300.000 đồng mỗi năm.

Doanh thu được dùng làm căn cứ để xác định mức thu lệ phí môn bài đối với cá nhân, nhóm cá nhân, hoặc hộ gia đình sẽ được hướng dẫn chi tiết bởi Bộ Tài chính.

Đối với các doanh nghiệp nhỏ và vừa chuyển đổi từ hộ kinh doanh (bao gồm cả chi nhánh, văn phòng đại diện, địa điểm kinh doanh) khi hết thời gian được miễn lệ phí môn bài (vào năm thứ tư kể từ năm thành lập doanh nghiệp), nếu thời gian kết thúc miễn thu lệ phí môn bài rơi vào 6 tháng đầu năm thì mức lệ phí môn bài phải nộp sẽ là toàn bộ mức lệ phí cả năm. Ngược lại, nếu thời gian kết thúc rơi vào 6 tháng cuối năm, doanh nghiệp chỉ phải nộp 50% mức lệ phí môn bài của cả năm.

Đối với hộ gia đình, cá nhân, nhóm cá nhân sản xuất, kinh doanh đã giải thể nhưng sau đó tái hoạt động sản xuất, kinh doanh, nếu tái hoạt động trong 6 tháng đầu năm thì sẽ nộp mức lệ phí môn bài cả năm. Nếu tái hoạt động trong 6 tháng cuối năm thì chỉ phải nộp 50% mức lệ phí môn bài của cả năm.

 

4. Thủ tục nộp lệ phí môn bài, thuế môn bài

Lệ phí môn bài là một khoản thu quan trọng thuộc ngân sách nhà nước, được kê khai và nộp hàng năm theo quy định tại điểm a khoản 3 Điều 8 Nghị định 126/2020/NĐ-CP. Trước đây, khoản thu này được gọi là Thuế môn bài. Tuy nhiên, từ ngày 01/01/2017, theo Luật Phí và lệ phí 2015 và Nghị định 139/2016/NĐ-CP, Thuế môn bài đã được đổi tên thành Lệ phí môn bài.

(1) Hồ sơ khai lệ phí môn bài 2024

Theo Mục 10 Phụ lục I ban hành kèm theo Nghị định 126/2020/NĐ-CP, hồ sơ khai lệ phí môn bài (hay còn gọi là thuế môn bài) bao gồm:

- Tờ khai lệ phí môn bài: Doanh nghiệp cần nộp theo Mẫu 01/LPMB, được quy định tại Phụ lục II ban hành kèm theo Thông tư 80/2021/TT-BTC.

(2) Thời hạn nộp hồ sơ khai lệ phí môn bài 2024

Theo khoản 1 Điều 10 Nghị định 126/2020/NĐ-CP, thời hạn nộp hồ sơ khai lệ phí môn bài được quy định cụ thể như sau:

- Đối với doanh nghiệp mới thành lập (bao gồm cả doanh nghiệp nhỏ và vừa chuyển đổi từ hộ kinh doanh), hoặc khi thành lập thêm đơn vị phụ thuộc, địa điểm kinh doanh, hoặc bắt đầu hoạt động sản xuất kinh doanh: Doanh nghiệp phải nộp hồ sơ khai lệ phí môn bài chậm nhất là ngày 30/01 của năm tiếp theo.

- Trong trường hợp doanh nghiệp có sự thay đổi về vốn trong năm, hồ sơ khai lệ phí môn bài cần được nộp lại chậm nhất vào ngày 30/01 của năm sau khi thông tin thay đổi phát sinh.

Như vậy, doanh nghiệp chỉ cần nộp hồ sơ khai lệ phí môn bài một lần trong suốt quá trình hoạt động, trừ khi có sự thay đổi về vốn.

- Đối với hộ kinh doanh, không cần phải nộp hồ sơ khai lệ phí môn bài. Cơ quan thuế sẽ căn cứ vào hồ sơ khai thuế và dữ liệu quản lý thuế để xác định số tiền lệ phí môn bài phải nộp, sau đó thông báo cho hộ kinh doanh theo quy định tại Điều 13 Nghị định 126/2020/NĐ-CP.

(3) Địa điểm nộp hồ sơ khai lệ phí môn bài 2024

Theo điểm k khoản 1 Điều 11 Nghị định 126/2020/NĐ-CP, địa điểm nộp hồ sơ khai lệ phí môn bài được quy định như sau:

- Doanh nghiệp và hộ kinh doanh sẽ nộp hồ sơ khai lệ phí môn bài tại cơ quan thuế quản lý trực tiếp.

- Trường hợp doanh nghiệp có đơn vị phụ thuộc hoặc địa điểm kinh doanh ở tỉnh khác so với trụ sở chính, hồ sơ khai lệ phí môn bài cần được nộp tại cơ quan thuế nơi có đơn vị phụ thuộc hoặc địa điểm kinh doanh.

(4) Thời hạn nộp lệ phí môn bài 2024

Lệ phí môn bài phải được nộp định kỳ hàng năm, với các mốc thời gian cụ thể như sau:

- Thời hạn nộp lệ phí môn bài chậm nhất là ngày 30/01 hàng năm.

- Đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa chuyển đổi từ hộ kinh doanh (bao gồm cả đơn vị phụ thuộc và địa điểm kinh doanh của doanh nghiệp), khi kết thúc thời gian được miễn lệ phí môn bài (năm thứ tư kể từ năm thành lập doanh nghiệp), thời hạn nộp lệ phí môn bài sẽ là:

+ Nếu kết thúc thời gian miễn trong 6 tháng đầu năm: Thời hạn nộp lệ phí môn bài chậm nhất là ngày 30/7 của năm kết thúc thời gian miễn.

+ Nếu kết thúc thời gian miễn trong 6 tháng cuối năm: Thời hạn nộp lệ phí môn bài chậm nhất là ngày 30/01 của năm tiếp theo.

- Đối với hộ kinh doanh hoặc cá nhân kinh doanh đã chấm dứt hoạt động sản xuất kinh doanh nhưng sau đó hoạt động trở lại, thời hạn nộp lệ phí môn bài sẽ là:

+ Nếu tái hoạt động trong 6 tháng đầu năm: Chậm nhất là ngày 30/7 của năm tái hoạt động.

+ Nếu tái hoạt động trong 6 tháng cuối năm: Chậm nhất là ngày 30/01 của năm tiếp theo.

Bạn đọc có thể tham khảo bài viết sau: Thời hạn nộp thuế môn bài đối với doanh nghiệp mới thành lập
Bạn đọc có thắc mắc về vấn đề pháp lý có thể liên hệ qua số tổng đài 19006162 hoặc thông qua địa chỉ email: lienhe@luatminhkhue.vn