Năng lực hành vi dân sự của người chưa thành niên theo quy định?

1. Người chưa thành niên là bao nhiêu tuổi?

Căn cứ theo quy định tại khoản 1 Điều 21 Bộ luật Dân sự năm 2015 có quy định Người chưa thành niên là người dưới 18 tuổi. Đây là độ tuổi được xác định bởi pháp luật ở nhiều quốc gia trên thế giới để đảm bảo quyền lợi và sự bảo vệ cho trẻ em trong các hoạt động và quyết định pháp lý.

Theo quy định thì người chưa thành niên được xác định là người chưa đủ 18 tuổi. Trong đó, người chưa thành niên được chia thành 3 nhóm tùy theo độ tuổi của họ.

- Nhóm 1 là trẻ em dưới 6 tuổi. Giao dịch dân sự của nhóm này phải được người đại diện theo pháp luật của trẻ xác lập và thực hiện. Điều này đảm bảo rằng các hành động của trẻ em không bị lợi dụng hoặc tổn thương.

- Nhóm 2 là trẻ em từ 6 đến dưới 15 tuổi. Khi xác lập và thực hiện các giao dịch dân sự, người đại diện theo pháp luật của trẻ phải đồng ý, trừ những giao dịch dân sự phục vụ cho nhu cầu sinh hoạt hàng ngày phù hợp với lứa tuổi của trẻ. Điều này nhằm đảm bảo quyền lợi và lợi ích của trẻ em tránh khỏi những hậu quả không mong muốn.

- Nhóm 3 là trẻ em từ 15 đến dưới 18 tuổi. Đối với nhóm này, trẻ có thể tự mình xác lập và thực hiện giao dịch dân sự, trừ những giao dịch liên quan đến bất động sản, động sản phải đăng ký và giao dịch dân sự khác theo quy định của luật phải được người đại diện theo pháp luật đồng ý.

Tuy nhiên, trẻ em trong nhóm này vẫn còn dưới sự bảo vệ của pháp luật, vì vậy người đại diện theo pháp luật của trẻ vẫn có trách nhiệm đảm bảo quyền lợi và lợi ích của trẻ trong các giao dịch dân sự.

2. Năng lực hành vi dân sự của người chưa thành niên theo quy định?

Căn cứ theo quy định tại Điều 21 Bộ Luật Dân sự năm 2015 quy định về việc giao dịch dân sự của người chưa đủ tuổi như sau:

- Người chưa đủ sáu tuổi, khi muốn thực hiện giao dịch dân sự, phải được người đại diện theo pháp luật của mình xác lập và thực hiện.

- Người từ đủ sáu tuổi đến chưa đủ mười lăm tuổi, khi muốn thực hiện giao dịch dân sự, phải được người đại diện theo pháp luật đồng ý. Trừ những trường hợp giao dịch dân sự phục vụ nhu cầu sinh hoạt hàng ngày phù hợp với độ tuổi.

- Người từ đủ mười lăm tuổi đến chưa đủ mười tám tuổi được phép tự mình xác lập và thực hiện giao dịch dân sự. Tuy nhiên, những giao dịch dân sự liên quan đến bất động sản, động sản phải đăng ký và những giao dịch dân sự khác theo quy định của luật pháp phải được người đại diện theo pháp luật đồng ý.

Tóm lại, đối với người chưa đủ sáu tuổi, giao dịch dân sự phải được người đại diện theo pháp luật xác lập và thực hiện. Đối với người từ đủ sáu tuổi đến chưa đủ mười lăm tuổi, giao dịch dân sự phải được người đại diện theo pháp luật đồng ý, trừ những giao dịch dân sự phục vụ nhu cầu sinh hoạt hàng ngày phù hợp với độ tuổi. Và đối với người từ đủ mười lăm tuổi đến chưa đủ mười tám tuổi được phép tự mình xác lập và thực hiện giao dịch dân sự, trừ những giao dịch dân sự liên quan đến bất động sản, động sản phải đăng ký và những giao dịch dân sự khác theo quy định của luật pháp phải được người đại diện theo pháp luật đồng ý.

Theo Điều 136 Bộ luật Dân sự năm 2015, đại diện theo pháp luật của cá nhân được quy định như sau:

- Với con chưa thành niên: Cha mẹ của người đó là người đại diện theo pháp luật. Tức là, cha mẹ sẽ có quyền đại diện cho con mình trong mọi vấn đề liên quan đến pháp lý. Tuy nhiên, nếu cha mẹ đã mất hoặc không có khả năng đại diện được cho con mình, người được uỷ quyền bởi cha mẹ hoặc được tòa án chỉ định sẽ trở thành người đại diện theo pháp luật của người chưa thành niên.

- Với người được giám hộ: Người giám hộ của người đó sẽ là người đại diện theo pháp luật. Người giám hộ được bổ nhiệm để đại diện cho người đó trong mọi vấn đề liên quan đến pháp lý. Tuy nhiên, nếu người được giám hộ có khó khăn trong việc nhận thức, làm chủ hành vi của mình, người giám hộ sẽ trở thành người đại diện theo pháp luật chỉ khi được tòa án chỉ định.

- Không xác định được người đại diện: Trong trường hợp không xác định được cha mẹ của người chưa thành niên hoặc người giám hộ của người được giám hộ, tòa án sẽ chỉ định người đại diện theo pháp luật để đại diện cho người đó trong mọi vấn đề liên quan đến pháp lý.

- Người bị hạn chế năng lực hành vi dân sự do Toà án chỉ định là người bị giới hạn khả năng tự chủ và quản lý hành vi dân sự. Điều này có thể xảy ra do nhiều nguyên nhân khác nhau, bao gồm nhưng không giới hạn trong việc bị tàn tật, mất trí, bị bệnh tật nặng hoặc bị khuyết tật. Toà án sẽ chỉ định một người đại diện pháp lý để đại diện cho người bị hạn chế năng lực trong các vấn đề liên quan đến hành vi dân sự.

Người đại diện này sẽ có quyền và trách nhiệm thay mặt cho người bị hạn chế năng lực thực hiện các hành vi dân sự như ký kết hợp đồng, thực hiện các giao dịch tài chính và quản lý tài sản. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng không phải tất cả các hành vi dân sự đều có thể được thực hiện bởi người bị hạn chế năng lực và phải nhận được sự đồng ý từ người đại diện pháp lý.

Trong trường hợp của người chưa thành niên, cần phải có sự đồng ý từ cha, mẹ hoặc người đại diện pháp lý (nếu Toà án chỉ định) để thực hiện các giao dịch sau:

- Giao dịch liên quan đến bất động sản, động sản… của người chưa thành niên có độ tuổi từ đủ 15 tuổi đến chưa đủ 18 tuổi.

- Giao dịch dân sự trừ giao dịch phục vụ cho nhu cầu sinh hoạt hằng ngày phù hợp với lứa tuổi của người từ đủ 06 tuổi đến chưa đủ 15 tuổi.

- Mọi giao dịch của người chưa thành niên có độ tuổi dưới 06 tuổi.

Việc có người đại diện pháp lý đứng ra đại diện cho người bị hạn chế năng lực trong các giao dịch dân sự là để đảm bảo quyền lợi và bảo vệ tài sản của người bị hạn chế năng lực và tránh được các hành vi lạm dụng tài sản hoặc gây tổn thất tài sản cho người này.

Người thành niên là một người đã đủ tuổi để được xem là đã trưởng thành và có đầy đủ quyền và trách nhiệm pháp lý. Tuổi thành niên khác nhau ở từng quốc gia và được quy định bởi pháp luật. Tuy nhiên, thường thì độ tuổi này được xác định từ 18 tuổi trở lên. Khi đạt độ tuổi này, người trưởng thành được coi là có khả năng tự quyết định, chịu trách nhiệm trước pháp luật, ký kết các hợp đồng, tham gia bầu cử và thực hiện nhiều hành động khác mà trước đó không được phép khi còn trẻ em.

Căn cứ theo quy định tại khoản 2 Điều 20 Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định về người thành niên là người thành niên có năng lực hành vi dân sự đầy đủ, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác. 

Ngoài ra, Người mất năng lực hành vi dân sự được quy định trong Điều 22 của Bộ luật Dân sự năm 2015 như sau:

- Nếu một người bị bệnh tâm thần hoặc mắc bệnh khác không thể nhận thức hoặc làm chủ được hành vi, thì người này có thể được tuyên bố mất năng lực hành vi dân sự bởi Tòa án hoặc cơ quan có thẩm quyền khác, dựa trên kết quả giám định pháp y tâm thần và theo yêu cầu của người có quyền, lợi ích liên quan hoặc tổ chức hữu quan.

- Khi không còn lý do để tuyên bố người đó mất năng lực hành vi dân sự, người đó hoặc người có quyền, lợi ích liên quan hoặc tổ chức hữu quan có thể yêu cầu Tòa án hoặc cơ quan có thẩm quyền khác ra quyết định hủy bỏ quyết định tuyên bố mất năng lực hành vi dân sự.

- Nếu người đó đã bị tuyên bố mất năng lực hành vi dân sự, thì mọi giao dịch dân sự phải được thực hiện bởi người đại diện theo pháp luật được xác định bởi Tòa án hoặc cơ quan có thẩm quyền.

Những người trưởng thành từ đủ 18 tuổi trở lên có đầy đủ năng lực pháp lý để thực hiện hành vi dân sự. Tuy nhiên, năng lực pháp lý có thể bị mất đi trong trường hợp người đó bị tàn tật hoặc có khó khăn về nhận thức, kiểm soát hành vi hoặc có hạn chế về năng lực pháp lý. Các quy định cụ thể về giao dịch dân sự của những người mất năng lực pháp lý, có khó khăn về nhận thức hoặc kiểm soát hành vi hoặc có hạn chế về năng lực pháp lý được quy định theo pháp luật. 

Trên đây là tư vấn của Luật Minh Khuê muốn gửi tới quý khách hàng. Nếu quý khách hàng có bất kỳ vướng mắc hay câu hỏi pháp lý khác thì vui lòng liên hệ Tổng đài tư vấn pháp luật trực tuyến qua số hotline: 1900.6162 để được hỗ trợ và giải đáp thắc mắc kịp thời. Xin trân trọng cảm ơn sự hợp tác của quý khách hàng!