Nghiên cứu và thí điểm sử dụng tiền ảo dựa trên công nghệ blockchain

1. Công nghệ blockchain về tiền ảo được hiểu như nào?

Blockchain là một công nghệ đột phá trong lĩnh vực truyền tải dữ liệu an toàn và đáng tin cậy. Được xem như một hệ thống chuỗi hoặc khối dữ liệu, nó cho phép người dùng trao đổi thông tin một cách an toàn dựa trên một hệ thống mã hóa cực kỳ phức tạp, tương tự như việc duyệt cuốn sổ cái kế toán của một công ty, nơi mà tất cả các giao dịch tiền tệ và sự kiện liên quan được theo dõi, kiểm tra và ghi nhận một cách chặt chẽ.

Mỗi khối (block) trong blockchain chứa một loạt thông tin quan trọng. Đầu tiên, nó bao gồm thời điểm khởi tạo của khối đó, giúp theo dõi lịch sử của toàn bộ chuỗi. Điều quan trọng hơn, mỗi khối còn chứa một liên kết tới khối trước đó, tạo nên một chuỗi liên tục các khối. Điều này đảm bảo tính kết nối giữa tất cả các khối trong mạng lưới blockchain.

Ngoài ra, mỗi khối còn bao gồm một dấu thời gian (timestamp) cùng với dữ liệu về các giao dịch hoặc thông tin khác. Dữ liệu này không thể thay đổi sau khi đã được chấp nhận bởi mạng lưới blockchain. Điều này đồng nghĩa rằng mọi thông tin giao dịch trên blockchain được coi là vĩnh viễn và không thể bị sửa đổi hoặc xóa bỏ một khi đã được xác nhận.

Một trong những tính năng quan trọng nhất của blockchain là khả năng chống lại việc gian lận và sự thay đổi của dữ liệu. Điều này đạt được thông qua sự kết hợp của mã hóa mạnh mẽ và cơ cấu phân tán, nghĩa là dữ liệu được lưu trữ và quản lý bởi một mạng lưới các nút trên toàn thế giới, thay vì dựa vào một trung tâm duy nhất. Điều này tạo ra một môi trường không dễ dàng bị tấn công và làm cho blockchain trở thành một công nghệ an toàn và đáng tin cậy để thực hiện các giao dịch trực tuyến.

2. Nghiên cứu và thí điểm sử dụng tiền ảo dựa trên công nghệ blockchain

Chương trình nghiên cứu, xây dựng, và thí điểm sử dụng tiền ảo dựa trên công nghệ chuỗi khối (blockchain) là một phần quan trọng trong Chiến lược phát triển Chính phủ điện tử, đặc biệt trong giai đoạn 2021-2025 và định hướng đến năm 2030, theo Quyết định 942/QĐ-TTg ngày 15/6/2021. Chương trình này được giao cho Ngân hàng Nhà nước là tổ chức chủ trì, và dự kiến thực hiện từ năm 2021 đến năm 2023.

Mục tiêu chính của chương trình này là thúc đẩy sự phát triển và ứng dụng của công nghệ blockchain cùng với tiền ảo trong hệ thống quản lý và giao dịch của Chính phủ. Điều này có thể đem lại nhiều lợi ích, bao gồm sự tăng cường tính minh bạch, hiệu quả, và bảo mật trong quản lý tài chính và dịch vụ công.

Tuy nhiên, một trong những thách thức lớn đối với việc thí điểm tiền ảo là sự thiếu hụt quy định pháp lý để điều chỉnh các hoạt động liên quan đến phát hành, mua bán, và trao đổi tiền ảo. Hiện tại, hệ thống pháp luật còn đang phát triển để đảm bảo rằng tiền ảo được sử dụng một cách hợp pháp và đáng tin cậy. Sự thiếu hụt này có thể tạo ra nhiều rủi ro, bao gồm các hoạt động gian lận, rửa tiền, và thất thoát tài sản.

Trong quá trình thực hiện chương trình này, cần tập trung vào việc xây dựng một khung pháp lý cụ thể và hiệu quả để quản lý và kiểm soát tiền ảo. Điều này bao gồm việc xác định và xử lý các rủi ro liên quan đến tiền ảo và đảm bảo tính an toàn và bảo mật cho người dùng. Ngoài ra, việc tăng cường giám sát và quản lý chặt chẽ các hoạt động liên quan đến tiền ảo là quan trọng để đảm bảo tính minh bạch và tránh gian lận trong hệ thống.

Việc nghiên cứu, phát triển và làm chủ các công nghệ lõi là một phần quan trọng của Chiến lược phát triển Chính phủ điện tử, và bao gồm nhiều khía cạnh quan trọng:

- Thúc đẩy nghiên cứu, phát triển, ứng dụng nền tảng mở và mã nguồn mở: Chính phương thức này sẽ giúp Chính phủ sử dụng các giải pháp công nghệ dựa trên mã nguồn mở để tạo ra hệ thống Chính phủ số. Điều này giúp giảm chi phí, tăng tính minh bạch, và tạo sự linh hoạt trong việc phát triển và điều chỉnh các dịch vụ công.

- Mở các nền tảng quốc gia: Việc tạo ra các nền tảng quốc gia có thể thu hút sự tham gia của các doanh nghiệp công nghệ số để phát triển các dịch vụ kinh tế số và xã hội số sẽ thúc đẩy sự phát triển của hệ sinh thái công nghệ số.

- Lựa chọn ưu tiên trong nghiên cứu công nghệ cốt lõi: Các công nghệ như QR code, trí tuệ nhân tạo (AI), chuỗi khối (blockchain), thực tế ảo/thực tế tăng cường (VR/AR), và dữ liệu lớn (Big Data) được chọn làm ưu tiên để nghiên cứu và phát triển. Những công nghệ này có tiềm năng tạo ra bước đột phá mạnh mẽ trong việc thực hiện Chính phủ số.

- Cơ chế đặt hàng cho doanh nghiệp công nghệ số: Đặt hàng công nghiệp để nghiên cứu và phát triển các ứng dụng công nghệ mới có thể giúp tận dụng sức mạnh và sự đổi mới của doanh nghiệp để cung cấp giải pháp công nghệ cho Chính phủ số.

- Khuyến khích doanh nghiệp công nghệ số làm chủ các công nghệ cốt lõi: Tạo điều kiện cho các doanh nghiệp công nghệ số để nắm giữ các công nghệ cốt lõi như điện toán đám mây, bảo mật, an toàn, an ninh mạng, và nền tảng tích hợp. Điều này đảm bảo rằng Việt Nam có khả năng tự quản lý và bảo vệ các hệ thống quan trọng.

- Xây dựng các chương trình nghiên cứu và ứng dụng trí tuệ nhân tạo: Phát triển sản phẩm và dịch vụ độc đáo dựa trên trí tuệ nhân tạo có tính đặc thù Việt Nam để tạo lợi thế cạnh tranh và thúc đẩy Chuyển đổi số quốc gia. Những sản phẩm này có thể được ứng dụng trước trong cơ quan nhà nước để đánh giá và cải tiến.

- Ban hành quy định về sử dụng sản phẩm và giải pháp đã đánh giá: Điều này đảm bảo rằng các sản phẩm và giải pháp công nghệ được sử dụng trong triển khai Chính phủ số là an toàn, hiệu quả và tuân theo quy định pháp luật.Ưu tiên sử dụng sản phẩm và giải pháp Việt Nam cũng thúc đẩy sự phát triển của ngành công nghiệp công nghệ số trong nước.

Bên cạnh đó, trước đây, Thủ tướng đã có ban hành Quyết định 2117/QĐ-TTg vào ngày 16/12/2020. Đây là một bước quan trọng trong việc định hình và thúc đẩy sự phát triển của công nghiệp công nghệ số tại Việt Nam. Quyết định này đưa ra danh mục các công nghệ ưu tiên cho việc nghiên cứu, phát triển, và ứng dụng, nhằm giúp Chính phủ và các doanh nghiệp trong nước chủ động tham gia vào Cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư. Cụ thể, công nghệ chuỗi khối (Blockchain) đã được xác định là một trong những công nghệ quan trọng được ưu tiên.

Quyết định này đã thể hiện cam kết của Chính phủ Việt Nam trong việc áp dụng và phát triển các công nghệ tiên tiến như blockchain để thúc đẩy sự phát triển kinh tế và xã hội trong bối cảnh Cách mạng công nghiệp lần thứ tư đang diễn ra toàn cầu. Công nghệ chuỗi khối có tiềm năng biến đổi nhiều khía cạnh của xã hội, từ quản lý tài chính, dịch vụ công, đến các lĩnh vực như tài chính, chuỗi cung ứng, y tế, và nhiều lĩnh vực khác.

Chính việc đưa công nghệ chuỗi khối vào danh mục công nghệ ưu tiên đã tạo cơ hội để tổ chức nghiên cứu, phát triển, và thí điểm ứng dụng công nghệ này trong các lĩnh vực quan trọng. Điều này có thể giúp Việt Nam xây dựng nền tảng hạ tầng công nghệ mạnh mẽ và thúc đẩy sự phát triển của Chính phủ số, kinh tế số, và xã hội số, giúp đảm bảo rằng Việt Nam không chỉ bắt kịp với Cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư mà còn là một người đi đầu trong việc tận dụng và phát triển công nghệ tiên tiến này.

3. Có nên đầu tư vào tiền ảo tại Việt Nam không?

Việc đầu tư vào tiền ảo đang được quảng cáo rộng rãi, nhưng nên cân nhắc và hết sức thận trọng với quyết định này vì có những lý do quan trọng sau:

- Vấn đề pháp lý tại Việt Nam: Hiện tại, tiền ảo chưa được chính thức thừa nhận và điều chỉnh bởi pháp luật tại Việt Nam. Điều này khiến cho việc đầu tư vào tiền ảo có rất nhiều không rõ ràng và rủi ro. Không có sự bảo vệ pháp lý cho các nhà đầu tư trong trường hợp xảy ra xung đột hoặc vấn đề phát sinh.

- Quảng cáo và lời khuyên không đáng tin cậy: Trên mạng và các diễn đàn, chúng ta thường thấy các quảng cáo về đồng tiền ảo với lãi suất cực kỳ hấp dẫn, hứa hẹn khả năng kiếm tiền nhanh chóng. Điều này tạo ra sự cám dỗ lớn, và nhiều người cá nhân dùng tiền thật để đầu tư vào các gói tiền ảo với hi vọng giàu có ngay lập tức nếu giá trị tiền ảo tăng mạnh, như Bitcoin. Tuy nhiên, những lời hứa này thường chỉ là mánh khóe để lôi kéo nhà đầu tư mà không có sự đảm bảo.

- Sử dụng nhân vật nổi tiếng trong quảng cáo tiền ảo: Gần đây, các nghệ sĩ nổi tiếng đã được sử dụng để PR cho tiền ảo. Việc này có thể gây lạm dụng niềm tin của người hâm mộ, khi họ tin rằng các nghệ sĩ nổi tiếng ủng hộ và đầu tư vào tiền ảo. Tuy nhiên, có nghi ngờ rằng các bài đăng này có thể đã được trả tiền để quảng cáo, và sau đó, các bài viết này thường bị gỡ bỏ sau khi sự thật bị phát hiện.

- Lợi nhuận khiến mù quáng: Lợi nhuận hấp dẫn là một trong những yếu tố khiến người ta đánh mất khả năng đánh giá rủi ro. Các trang web và dự án tiền ảo thường cam kết mang lại lợi nhuận cao với rủi ro thấp hoặc không rủi ro, và thậm chí trả lãi ngay lập tức khi người đầu tư đặt tiền. Điều này không khớp với thực tế và có thể dẫn đến việc mất tiền một cách nhanh chóng.

Trong tình hình không có quy định pháp luật rõ ràng và sự cám dỗ của lợi nhuận cao, đầu tư vào tiền ảo đang mang theo rất nhiều rủi ro. Để bảo vệ tài sản cá nhân, người dùng cần phải thận trọng và cân nhắc kỹ lưỡng trước khi đầu tư vào tiền ảo và tìm hiểu kỹ về công nghệ và dự án trước khi quyết định tham gia.

Xem thêm: Năm 2023, cấm phát hành, cung ứng và sử dụng tiền ảo bitcoin