Người cao tuổi thọ 100 tuổi năm 2026 có quà mừng thọ gồm những gì theo quy định?

Việc tổ chức chúc thọ và mừng thọ cho người cao tuổi không chỉ là một nét đẹp văn hóa truyền thống thể hiện đạo lý "Uống nước nhớ nguồn" của dân tộc Việt Nam mà còn là một chính sách an sinh xã hội quan trọng được pháp điển hóa trong hệ thống pháp luật hiện hành. Đối với những công dân sinh năm 1926, năm 2026 đánh dấu một cột mốc lịch sử cá nhân đặc biệt khi họ bước sang tuổi 100 – độ tuổi được gọi là "Thượng Thượng Thọ". Chính sách dành cho đối tượng này được thực hiện dựa trên sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp chính quyền từ Trung ương đến địa phương, với sự tham gia của Chủ tịch nước, Bộ Tài chính, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cùng hệ thống Hội Người cao tuổi các cấp.

1. Ý nghĩa và quy định chung về lễ chúc thọ, mừng thọ người 100 tuổi

Lễ mừng thọ cho người 100 tuổi mang một ý nghĩa tinh thần và pháp lý đặc biệt hơn so với các mốc tuổi khác. Đây là độ tuổi hiếm có, là biểu tượng của sự trường thọ và phúc đức của gia đình cũng như quốc gia. Về mặt pháp lý, người tròn 100 tuổi thuộc nhóm đối tượng được hưởng chế độ đãi ngộ cao nhất theo quy định của Luật Người cao tuổi năm 2009.

Quyền lợi của người cao tuổi theo Luật Người cao tuổi

Luật Người cao tuổi (Luật số 39/2009/QH12) xác định người cao tuổi là công dân Việt Nam từ đủ 60 tuổi trở lên. Đối với người bước vào tuổi 100, pháp luật bảo đảm một hệ thống quyền lợi toàn diện bao gồm cả vật chất và tinh thần. Điều 3 của Luật quy định người cao tuổi có quyền được bảo đảm các nhu cầu cơ bản về ăn, mặc, ở, đi lại và chăm sóc sức khỏe.

Hơn thế nữa, người cao tuổi còn được ưu tiên khi sử dụng các dịch vụ công cộng, tham gia vào các hoạt động văn hóa, thể thao và du lịch. Trong bối cảnh mừng thọ, Luật nhấn mạnh trách nhiệm của Nhà nước trong việc tổ chức lễ chúc thọ và tặng quà để tôn vinh sự đóng góp của họ đối với gia đình và xã hội. Kinh phí thực hiện các hoạt động này được bảo đảm bởi ngân sách nhà nước và các nguồn đóng góp xã hội hợp pháp khác.

Phân cấp thẩm quyền chúc thọ theo độ tuổi

Hệ thống pháp luật Việt Nam phân định rõ ràng các cấp thẩm quyền tương ứng với từng mốc tuổi chẵn nhằm thể hiện sự trang trọng và quy mô của buổi lễ. Điều 21 của Luật Người cao tuổi năm 2009 và các văn bản hướng dẫn như Nghị định 06/2011/NĐ-CP đã xác lập cấu trúc như sau :

• Người thọ 100 tuổi: Do Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam trực tiếp chúc thọ và tặng quà.
• Người thọ 90 tuổi: Do Chủ tịch Ủy ban nhân dân (UBND) tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương chúc thọ và tặng quà.
• Người thọ các mốc tuổi khác (70, 75, 80, 85, 95 và trên 100 tuổi): UBND xã, phường, thị trấn phối hợp với Hội Người cao tuổi địa phương và gia đình tổ chức.

Việc phân cấp này không chỉ mang tính nghi thức mà còn gắn liền với cơ chế phân bổ ngân sách. Kinh phí cho người 90 và 100 tuổi thường được bố trí trong dự toán chi thường xuyên của Sở Lao động - Thương binh và Xã hội, trong khi các mốc tuổi khác do ngân sách cấp xã đảm nhiệm.

2. Chi tiết quà mừng thọ cho người 100 tuổi năm 2026 gồm những gì?

Quà mừng thọ dành cho công dân tròn 100 tuổi vào năm 2026 là sự kết hợp giữa hiện vật mang giá trị biểu tượng và tiền mặt nhằm hỗ trợ đời sống. Cơ cấu quà tặng này được chuẩn hóa bởi Bộ Tài chính và được bổ sung thêm tùy theo điều kiện kinh tế của từng tỉnh, thành phố.

Danh mục quà tặng từ Chủ tịch nước (Hiện vật và Tiền mặt)

Đối với người tròn 100 tuổi, món quà quan trọng nhất là sự ghi nhận từ người đứng đầu Nhà nước. Danh mục quà tặng này được áp dụng thống nhất trên phạm vi toàn quốc :

• Thiếp chúc thọ của Chủ tịch nước: Đây là văn bản tinh thần mang giá trị cao quý nhất, ghi lời chúc sức khỏe và sự tri ân của Chủ tịch nước đối với công dân.
• Vải lụa: Định mức quy định là 05 mét vải lụa. Đây là món quà truyền thống, tượng trưng cho sự mềm mại, dẻo dai và vĩnh cửu của lụa – một sản vật quý giá của dân tộc.
• Tiền mặt: Mức chi tiền mặt tối thiểu theo quy định chung là 700.000 đồng/người.

Mức chi quà tặng theo quy định của Bộ Tài chính

Thông tư 96/2018/TT-BTC của Bộ Tài chính quy định mức quà tặng tối thiểu mà các địa phương phải đảm bảo. Tuy nhiên, trong bối cảnh chuẩn bị cho năm 2026, nhiều địa phương đã chủ động xây dựng các nghị quyết mới để nâng mức chi này nhằm phù hợp với biến động giá cả và nâng cao chất lượng đời sống cho người cao tuổi.

Lưu ý rằng mức giá trị của 5 mét vải lụa thường được khống chế ở các mức trần khác nhau tùy địa phương (ví dụ 500.000 đồng hoặc 700.000 đồng) tùy theo chất lượng vải được đấu thầu hoặc chọn mua tại địa phương đó.

Các khoản hỗ trợ thêm từ ngân sách địa phương (Nghị quyết HĐND)

Năm 2026 chứng kiến một làn sóng điều chỉnh mức quà mừng thọ tại nhiều tỉnh, thành phố lớn. Sự phân cấp tài chính cho phép các Hội đồng nhân dân (HĐND) tỉnh ban hành các nghị quyết riêng để tăng mức hỗ trợ vượt mức sàn của Bộ Tài chính.

Thành phố Hồ Chí Minh

Theo Nghị quyết 57/2025/NQ-HĐND của HĐND TP.HCM, mức quà tặng áp dụng từ ngày 01/01/2026 cho người tròn 100 tuổi là một trong những mức cao nhất cả nước :

• Tiền mặt: 2.300.000 đồng/người.
• Hiện vật: 05 mét vải lụa kèm theo Khánh vàng mừng thọ.
• Chi tiết về Khánh vàng: Được chế tác với khối lượng vàng 0,08 chỉ vàng 24K/cái, tổng giá trị khánh và khung tối đa là 1,5 triệu đồng.

Tỉnh Đồng Nai

Từ ngày 01/01/2026, Nghị quyết số 34/2025/NQ-HĐND của tỉnh Đồng Nai quy định mức quà tặng đặc biệt cho người 100 tuổi lên tới 4.000.000 đồng. Cơ cấu bao gồm:

• Tiền mặt: 1.500.000 đồng.
• Vải lụa: 5 mét vải trị giá 700.000 đồng.
• Quà tặng lưu niệm: Khánh (hoặc tranh) chúc thọ trị giá 1.800.000 đồng.

Tỉnh Ninh Bình

Tại tỉnh Ninh Bình, Nghị quyết số 12/2025 của HĐND quy định mức quà mừng thọ cho các cụ tròn 100 tuổi dịp Xuân Bính Ngọ 2026 bao gồm: 5 mét vải lụa trị giá không quá 1,5 triệu đồng và 1.000.000 đồng tiền mặt. Điều này cho thấy mức độ quan tâm đặc biệt đến chất lượng hiện vật tại địa phương này.

Tỉnh Kiên Giang và một số địa phương khác

Nghị quyết 217/2019/NQ-HĐND của tỉnh Kiên Giang quy định người 100 tuổi nhận 5 mét vải lụa và 900.000 đồng tiền mặt. Trong khi đó, tại Quảng Trị, Nghị quyết 47/2020/NQ-HĐND quy định mức tặng quà tối thiểu cho các cụ trên 100 tuổi cũng được duy trì ở mức cao hơn mức sàn của Trung ương.

3. Ai là người trực tiếp trao quà và bằng mừng thọ cho người tròn 100 tuổi?

Quy trình trao tặng quà mừng thọ của Chủ tịch nước là một hoạt động chính trị có tính nghi lễ cao, đòi hỏi sự trang trọng và thành kính. Thẩm quyền và nghi thức trao tặng được quy định cụ thể tại Thông tư 06/2012/TT-BVHTTDL và các văn bản liên quan.

Thẩm quyền và nghi thức trao tặng

Mặc dù quà tặng mang danh nghĩa Chủ tịch nước, nhưng do số lượng người cao tuổi tròn 100 tuổi hàng năm rất lớn (ví dụ năm 2024 có hơn 2.600 cụ tại 24 tỉnh thành), việc trực tiếp trao tặng thường được ủy quyền cho lãnh đạo địa phương thay mặt Đảng và Nhà nước.

• Cấp tỉnh/Thành phố: Đối với các cụ tiêu biểu hoặc tại các đô thị lớn như TP.HCM, lãnh đạo Thành ủy, UBND thành phố (Phó Bí thư, Phó Chủ tịch) sẽ trực tiếp đến tận nhà hoặc tham dự buổi lễ tập trung để trao Thiếp chúc thọ và quà.
• Cấp xã/phường: Tại hầu hết các địa phương, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND hoặc Chủ tịch UBND cấp xã là người chủ trì đoàn công tác đến thăm và trao tặng.
• Thành phần đoàn công tác: Thường bao gồm đại diện UBND xã, Hội Người cao tuổi, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể tại thôn, xóm nơi người cao tuổi cư trú.

Nghi thức tổ chức tại cộng đồng và gia đình

Việc tổ chức mừng thọ cho người 100 tuổi (Mừng Thượng Thượng Thọ) phải đảm bảo trang trọng, tiết kiệm, phù hợp với phong tục tập quán.

• Trang trí lễ đài: Phải có Quốc kỳ, tượng bán thân Chủ tịch Hồ Chí Minh và logo Hội Người cao tuổi.
• Tiêu đề buổi lễ: Phải ghi rõ bằng chữ in hoa: "LỄ MỪNG THƯỢNG THƯỢNG THỌ".
• Trường hợp đặc biệt: Nếu người cao tuổi vì lý do sức khỏe không thể đến tham dự lễ tập trung tại hội trường, Ban tổ chức có trách nhiệm mang Thiếp chúc thọ và quà đến tận nhà để trao tặng một cách chu đáo.

4. Thủ tục và hồ sơ để người cao tuổi được hưởng chế độ mừng thọ năm 2026

Để đảm bảo không có người cao tuổi nào bị bỏ sót trong dịp mừng thọ năm 2026, quy trình rà soát và lập danh sách được khởi động từ rất sớm, thường là vào cuối năm 2025.

Quy trình rà soát và lập danh sách tại địa phương

Hội Người cao tuổi cấp xã có trách nhiệm chủ trì, phối hợp với công chức Tư pháp - Hộ tịch và trưởng thôn, bản để thực hiện rà soát.

• Thời gian thực hiện: Danh sách thường được chốt vào tháng 9 hàng năm để kịp lập dự toán ngân sách cho năm sau.
• Đối tượng rà soát: Tất cả công dân sinh năm 1926 (để mừng thọ 100 tuổi vào năm 2026) và những cụ sinh trước năm 1926 nhưng chưa được mừng thọ hoặc thuộc diện mừng thọ hàng năm.

Căn cứ pháp lý xác định độ tuổi: CMND/CCCD và Định danh điện tử (VNeID)

Trong kỷ nguyên chuyển đổi số, việc xác định độ tuổi dựa trên cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư đã trở nên phổ biến, giúp đơn giản hóa thủ tục hành chính cho người dân.

Căn cứ xác định: Chủ yếu dựa vào thẻ Căn cước công dân gắn chip hoặc thông tin trong hệ thống Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Trường hợp thông tin không thống nhất, cơ quan chức năng sẽ căn cứ vào giấy khai sinh gốc hoặc hồ sơ hộ tịch theo quy định pháp luật.

Sử dụng VNeID: Đến năm 2026, tài khoản định danh điện tử mức độ 2 trên ứng dụng VNeID sẽ là công cụ đắc lực để các cán bộ chính sách trích xuất dữ liệu người cao tuổi tròn tuổi mà không cần yêu cầu gia đình phải nộp bản sao hộ khẩu giấy như trước đây.

Hồ sơ cần thiết (nếu có yêu cầu):

• Tờ khai thông tin người cao tuổi (theo mẫu).
• Bản sao CCCD hoặc các giấy tờ hộ tịch chứng minh năm sinh.