Người dùng mạng xã hội ở Việt Nam sẽ được định danh thế nào?

1. Định danh tài khoản mạng xã hội mang đến những lợi ích gì?

Cần thực hiện việc xác định người dùng thật để đảm bảo một môi trường thông tin lành mạnh và hợp pháp. Hiện tại, có quá nhiều thông tin tiêu cực và những bài viết, bình luận không chịu trách nhiệm đối với hậu quả. Tuy nhiên, việc tìm ra những người lan truyền tin đồn gây hậu quả cho cá nhân, doanh nghiệp và thậm chí chủ quyền quốc gia là rất khó khăn.

Thực tế cho thấy, có nhiều người dùng ẩn danh tự do chửi bới, xúc phạm cá nhân, doanh nghiệp và tổ chức, coi đó như là một đặc quyền dưới cái danh "bóc phốt". Ngoài ra, cần kiểm soát việc chia sẻ thông tin từ các trang tin hội nhóm trên mạng xã hội, bởi nhiều trường hợp sử dụng các chiêu trò như câu view, câu like mà không quan tâm đến hậu quả. Điều này đặc biệt nguy hiểm đối với doanh nghiệp, khi có thể gây tổn thương cho những người phụ thuộc và liên quan đến doanh nghiệp. Chuyên gia cho rằng, nguyên nhân của tình trạng này là do các mạng xã hội và ứng dụng nhắn tin ẩn danh, cho phép người dùng tạo tài khoản ảo mà không cần xác thực danh tính. Điều này tạo điều kiện thuận lợi cho việc vi phạm pháp luật và gây khó khăn cho các cơ quan chức năng trong quá trình truy vết.

Việc xác định người dùng sẽ giúp đảm bảo tính chính xác và minh bạch khi sử dụng các tài khoản mạng xã hội, đặc biệt là trên các nền tảng như Facebook, YouTube và TikTok. Kinh nghiệm làm việc trong nhiều năm đã cho thấy những nguy cơ và hậu quả có thể xảy ra khi một tài khoản mạng xã hội không được xác định đầy đủ. Đặc biệt, trong lĩnh vực bán lẻ thiết bị công nghệ, đã có nhiều trường hợp khách hàng bị lừa đảo hoặc mua phải hàng giả, hàng nhái mà không thể xác định được kẻ mạo danh. Việc xác định người dùng cũng giúp người tiêu dùng cảm thấy an tâm và tin tưởng hơn khi mua sắm trực tuyến.

2. Người dùng mạng xã hội ở Việt Nam sẽ được định danh thế nào?

Gần đây, trong phiên giải trình của Ủy ban Tư pháp của Quốc hội vào ngày 8/5/2023, Thứ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông đã thông tin chi tiết về việc định danh các tài khoản mạng. Dự kiến, vào cuối năm 2023 sẽ ban hành một nghị định mới yêu cầu các chủ sở hữu tài khoản mạng xã hội thực hiện việc định danh.

Hiện nay, giữa Bộ Thông tin và Truyền thông và Bộ Công an đã có cơ chế phối hợp cụ thể về việc xác định các tài khoản trên mạng. Khi các cơ quan điều tra địa phương gửi văn bản đề nghị xác thực các tài khoản mạng có dấu hiệu vi phạm pháp luật, các đơn vị liên quan sẽ phối hợp với Cục An toàn thông tin, Trung tâm Internet Việt Nam và Cục Phát thanh truyền hình và thông tin điện tử để xác minh chủ sở hữu của tài khoản đó.

Trong thời gian tới, việc xác định và định danh các tài khoản mạng xã hội sẽ được giải quyết thông qua khung pháp lý cụ thể trong quá trình xem xét và cho ý kiến với dự án Luật Viễn thông sửa đổi tại Quốc hội. Dự luật này sẽ quy định việc quản lý các ứng dụng OTT nước ngoài tương tự như các nền tảng trong nước. Theo đó, các ứng dụng không tuân thủ yêu cầu sẽ bị chặn để ngăn việc sử dụng chúng cho mục đích lừa đảo hoặc không truy vết được.

Bộ Thông tin và Truyền thông đang tiến hành hoàn thiện một Nghị định mới để thay thế các Nghị định hiện hành về quản lý, cung cấp và sử dụng dịch vụ Internet và thông tin trên mạng. Dự kiến, Nghị định mới này sẽ được ban hành vào cuối năm 2023 với những thay đổi quan trọng. Theo đó, tất cả chủ sở hữu tài khoản mạng xã hội, bao gồm cá nhân và tổ chức, sẽ phải thực hiện việc định danh. Các tài khoản mạng xã hội không được định danh sẽ bị ngăn chặn và xử lý theo các biện pháp khác nhau.

Hiện tại, Bộ Thông tin và Truyền thông đã có khả năng ngăn chặn và xóa bỏ các tài khoản mạng xã hội vi phạm. Tuy nhiên, điều này có thể làm mất dấu vết và chứng cứ, gây khó khăn cho công tác củng cố chứng cứ và đấu tranh của các lực lượng khác. Do đó, việc định danh tài khoản mạng xã hội trở nên cần thiết hơn.

Đối với lợi ích của việc định danh người dùng, việc xác thực cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư sử dụng số điện thoại đã góp phần đáng kể vào việc thay đổi tình hình đấu tranh chống lại việc phạm tội trên không gian mạng.

Trong tương lai gần, Bộ Công an sẽ hợp tác với các ngân hàng để xác thực các tài khoản thanh toán. Điều này sẽ giúp chúng ta tiếp cận và giảm thiểu vấn đề tội phạm lừa đảo và phạm tội trên không gian mạng, nơi tội phạm thường tận dụng công nghệ cao trong các hoạt động sử dụng số điện thoại hoặc thanh toán qua tài khoản.

3. Tính khả thi của việc định danh tài khoản mạng xã hội

Thực hiện việc định danh tài khoản mạng xã hội gặp nhiều khó khăn. Thông thường, các mạng xã hội xác thực người dùng qua email và số điện thoại, nhưng việc này không đảm bảo tính định danh chính xác. Người dùng có thể tạo nhiều email miễn phí và sử dụng chúng để đăng ký tài khoản mạng xã hội. Một số nền tảng sử dụng tài khoản của dịch vụ khác để định danh, ví dụ như việc sử dụng tài khoản Facebook thông qua email Google. Tuy nhiên, vẫn có sim không chính chủ tồn tại, và chỉ cần một trong các nền tảng không tuân thủ yêu cầu định danh, tính định danh sẽ bị phá vỡ. Điều này đòi hỏi tính đồng bộ và thống nhất cao từ các bên liên quan.

Thêm vào đó, người dùng cũng có nỗi sợ hãi về việc cung cấp quá nhiều thông tin cá nhân cho mạng xã hội, vì lo ngại về nguy cơ hack hoặc rò rỉ thông tin. Việc xác minh danh tính của người dùng đồng nghĩa với việc họ phải cung cấp thông tin như số căn cước công dân (CCCD) và số điện thoại cho mạng xã hội. Tuy nhiên, các chuyên gia an toàn thông tin cảnh báo rằng việc này có thể tạo ra nguy cơ lộ lọt dữ liệu cá nhân của người dùng. Trước đây, đã xảy ra nhiều trường hợp thông tin người dùng bị rò rỉ từ các mạng xã hội. Nếu không yêu cầu định danh, một số người có thể sử dụng tên giả và hạn chế việc cung cấp thông tin cá nhân.

Ngay cả khi định danh được thực hiện, việc kết nối hàng triệu dữ liệu từ mạng xã hội sang dữ liệu quốc gia cũng không dễ dàng, phụ thuộc vào mô hình kinh doanh và cơ sở hạ tầng mạng của mạng xã hội.

Các cơ quan chức năng cần làm rõ và giải thích lợi ích của việc định danh đối với người dùng thay vì chỉ đưa ra các hình phạt. Ví dụ, việc không định danh có thể bị giới hạn trong một số tính năng của mạng xã hội. Ngoài ra, cần trả lời nhiều câu hỏi quan trọng, như việc định danh tài khoản mạng xã hội có được đồng bộ với các hệ thống dữ liệu dân cư khác như căn cước công dân, bảo hiểm xã hội, và thuế.

Do hoạt động của các nền tảng mạng xã hội vượt quá biên giới, việc áp dụng các quy định định danh sẽ đối mặt với thách thức, trừ khi có tiêu chuẩn được thừa nhận toàn cầu. Người dùng có thể sử dụng công cụ thay đổi vị trí để dễ dàng đăng ký tài khoản từ quốc gia khác và sử dụng ở Việt Nam. Ngoài ra, nhu cầu ẩn danh trong giao tiếp và trao đổi với người khác là một nhu cầu tồn tại từ trước khi Internet phát triển. Có những tính năng và dịch vụ được thiết kế để đáp ứng nhu cầu này của con người. Việc loại bỏ tính ẩn danh là rất khó và yêu cầu sự cộng tác từ các bên liên quan, bao gồm cơ quan quản lý, nhà cung cấp dịch vụ và người dùng.

Để tìm hiểu thêm thông tin liên quan, mời quý bạn đọc cùng tham khảo bài viết: Quy Tắc Sử Dụng Mạng Xã Hội Năm 2023 Theo Quy định Pháp luật?

Trên đây là toàn bộ nội dung bài viết của Luật Minh Khuê liên quan đến vấn đề: Người dùng mạng xã hội ở Việt Nam sẽ được định danh thế nào? Mọi thắc mắc chưa rõ hay có nhu cầu hỗ trợ vấn đề pháp lý khác, quý khách hàng vui lòng liên hệ với bộ phận tư vấn pháp luật trực tuyến qua số hotline: 1900.6162 hoặc gửi yêu cầu tư vấn qua email: lienhe@luatminhkhue.vn để được hỗ trợ và giải đáp kịp thời. Xin trân trọng cảm ơn quý khách hàng đã quan tâm theo dõi bài viết của Luật Minh Khuê.