1. Như thế nào là hợp đồng bán hàng đa cấp?

Trong thực tế, chúng ta thường nghe nói đến khá nhiều về thuật ngữ "đa cấp" hoặc "bán hàng đa cấp". Được hiểu đơn giản, đa cấp là một mô hình kinh doanh sử dụng mạng lưới người tham gia, bao gồm nhiều cấp độ và nhánh khác nhau. Người tham gia trong hệ thống này có cơ hội nhận hoa hồng, tiền thưởng, và các lợi ích kinh tế khác dựa trên thành công kinh doanh của họ cũng như thành tích của những người khác trong mạng lưới.

Hợp đồng bán hàng đa cấp cũng tuân thủ các nguyên tắc cơ bản của hợp đồng dân sự, là sự thỏa thuận giữa các bên tham gia trong mạng lưới bán hàng đa cấp, bao gồm doanh nghiệp và cá nhân.

Mối quan hệ bán hàng đa cấp giữa doanh nghiệp và người tham gia mạng lưới bán hàng đa cấp được thiết lập và quản lý thông qua hợp đồng tham gia bán hàng đa cấp, được đặc tả trong khía cạnh pháp lý. Hợp đồng này có tính chất chung là một thỏa thuận giữa các bên, nhằm xác định, điều chỉnh, hoặc chấm dứt quyền và nghĩa vụ trong quan hệ bán hàng đa cấp.

Trong khoảng thời gian gần đây, hoạt động bán hàng đa cấp tại Việt Nam đã thu hút sự chú ý đặc biệt từ cơ quan chức năng, dư luận, báo chí, và cả những cá nhân tham gia cũng như người tiêu dùng. Mặc dù vấn đề này đã trở thành một đề tài nóng được thảo luận, nhưng nó vẫn được công nhận và áp dụng như một phương pháp hiệu quả và cần thiết trong bối cảnh nền kinh tế. Để tham gia vào hoạt động bán hàng đa cấp, các bên liên quan trong mối quan hệ dân sự này đều phải thiết lập hợp đồng.

Nghị định số 42/2014/NĐ-CP đã lần đầu tiên đưa ra định nghĩa cho hợp đồng tham gia bán hàng đa cấp, nhấn mạnh rằng đây là thỏa thuận quan trọng xác lập mối liên kết giữa người muốn tham gia vào hệ thống bán hàng đa cấp và doanh nghiệp chủ quản. Để tăng cường quản lý và giám sát, Nghị định này đã đề cập đến trách nhiệm của doanh nghiệp bán hàng đa cấp trong việc sử dụng mẫu hợp đồng tham gia bán hàng đa cấp. Nghị định số 40/2018/NĐ-CP đã mở rộng và chi tiết hóa định nghĩa về hợp đồng này, xác định rằng đó là một thỏa thuận bằng văn bản giữa cá nhân và doanh nghiệp bán hàng đa cấp về việc tham gia mạng lưới bán hàng đa cấp.

2. Người trực tiếp ký hợp đồng đại lý bán hàng đa cấp có trực tiếp khai thuế?

Cá nhân trực tiếp ký hợp đồng để trở thành đại lý bán hàng đa cấp được quy định trong Điều 9, Khoản 2 của Thông tư 40/2021/TT-BTC như sau:

Cá nhân trực tiếp ký hợp đồng để trở thành đại lý xổ số, đại lý bảo hiểm, và đại lý bán hàng đa cấp phải thực hiện các điều sau đây:

- Cá nhân trực tiếp ký hợp đồng để trở thành đại lý xổ số, đại lý bảo hiểm, đại lý bán hàng đa cấp là người ký hợp đồng trực tiếp với doanh nghiệp xổ số, doanh nghiệp bảo hiểm, và doanh nghiệp bán hàng đa cấp theo hình thức đại lý, và phải bán sản phẩm đúng giá.

- Cá nhân trực tiếp ký hợp đồng để trở thành đại lý xổ số, đại lý bảo hiểm, đại lý bán hàng đa cấp không có trách nhiệm trực tiếp khai thuế, trừ trường hợp có hướng dẫn khác tại điểm d của Khoản này. Trong khi đó, doanh nghiệp xổ số, doanh nghiệp bảo hiểm, và doanh nghiệp bán hàng đa cấp phải khấu trừ và khai thuế, nộp thuế thu nhập cá nhân (TNCN) nếu tổng số tiền hoa hồng trả cho cá nhân trong năm dương lịch vượt quá 100 triệu đồng. Trong trường hợp cá nhân có doanh thu từ 100 triệu đồng/năm trở xuống ở nhiều địa điểm, hoặc dự kiến hoặc xác định tổng doanh thu trong năm vượt quá 100 triệu đồng, cá nhân có thể ủy quyền cho các tổ chức thực hiện khấu trừ thuế đối với số tiền hoa hồng tại đơn vị trong năm tính thuế.

- Doanh nghiệp xổ số, doanh nghiệp bảo hiểm, và doanh nghiệp bán hàng đa cấp thực hiện việc khai thuế theo tháng hoặc quý theo quy định của pháp luật về quản lý thuế, và không cần thực hiện quyết toán thuế đối với nghĩa vụ khấu trừ thuế TNCN của cá nhân làm đại lý xổ số, đại lý bảo hiểm, đại lý bán hàng đa cấp.

- Trong trường hợp tổ chức trả thu nhập chưa thực hiện khấu trừ thuế do chưa đến mức khấu trừ, và cá nhân không ủy quyền cho tổ chức thực hiện khấu trừ, thì vào cuối năm, cá nhân phải tự thực hiện việc khai thuế và nộp thuế theo quy định nếu cá nhân thuộc trường hợp phải nộp thuế.

Theo quy định, cá nhân trực tiếp ký hợp đồng để trở thành đại lý bán hàng đa cấp là người thỏa thuận trực tiếp với doanh nghiệp bán hàng đa cấp theo định dạng đại lý và phải bán sản phẩm theo giá quy định.

Theo hướng dẫn, cá nhân trực tiếp ký hợp đồng để trở thành đại lý bán hàng đa cấp không có trách nhiệm tự khai thuế, mà thay vào đó, doanh nghiệp bán hàng đa cấp sẽ chịu trách nhiệm khấu trừ, khai thuế, và nộp thuế thu nhập cá nhân nếu doanh nghiệp xác định rằng tổng số tiền hoa hồng trả cho cá nhân tại đơn vị trong năm dương lịch vượt quá 100 triệu đồng.

Ngoại trừ tình huống doanh nghiệp bán hàng đa cấp không thực hiện khấu trừ thuế trong năm do chưa đạt đến mức khấu trừ, và cá nhân không ủy quyền cho tổ chức trả thu nhập khấu trừ, vào cuối năm, cá nhân sẽ tự xác định liệu mình thuộc trường hợp phải nộp thuế theo quy định hay không, và nếu có, cá nhân sẽ thực hiện việc khai thuế và nộp thuế theo năm.

3. Thời hạn nộp hồ sơ khai thuế theo tháng với doanh nghiệp khai thuế cho cá nhân trực tiếp ký hợp đồng đại lý

Thời hạn nộp hồ sơ khai thuế được quy định theo Khoản 3 của Điều 15 trong Thông tư 40/2021/TT-BTC như sau:

- Đối với doanh nghiệp xổ số, doanh nghiệp bảo hiểm, và doanh nghiệp bán hàng đa cấp, thời hạn nộp hồ sơ khai thuế theo tháng được quy định tại Khoản 1 của Điều 44 trong Luật Quản lý thuế. Cụ thể, hạn chót nộp hồ sơ khai thuế tháng là ngày thứ 20 của tháng tiếp theo sau khi phát sinh nghĩa vụ thuế. Đối với hồ sơ khai thuế theo quý, thời hạn là ngày cuối cùng của tháng đầu quý tiếp theo liền kề quý phát sinh nghĩa vụ thuế.

- Đối với cá nhân trực tiếp ký hợp đồng để trở thành đại lý xổ số, đại lý bảo hiểm, đại lý bán hàng đa cấp, và các hoạt động kinh doanh khác theo quy định tại điểm a của Khoản 2 Điều 44 trong Luật Quản lý thuế, thời hạn nộp hồ sơ khai thuế theo năm là ngày cuối cùng của tháng đầu tiên của năm dương lịch tiếp theo.

Do đó, theo quy định, thời hạn nộp hồ sơ khai thuế hàng tháng cho doanh nghiệp bán hàng đa cấp, trong trường hợp thực hiện khai thuế thu nhập cá nhân cho cá nhân trực tiếp ký hợp đồng làm đại lý bán hàng, là ngày thứ 20 của tháng tiếp theo sau khi phát sinh nghĩa vụ thuế.

4. Thời hạn nộp thuế thu nhập cá nhân cho cá nhân trực tiếp ký hợp đồng làm đại lý bán hàng đa cấp

Thời hạn nộp thuế được quy định trong Khoản 4 của Điều 15 trong Thông tư 40/2021/TT-BTC như sau:

Thời hạn nộp thuế của tổ chức và cá nhân theo quy định của Điều này sẽ tuân thủ theo khoản 1 của Điều 55 trong Luật Quản lý thuế, một cách cụ thể như sau: Chậm nhất là vào ngày cuối cùng của thời hạn nộp hồ sơ khai thuế. Trong trường hợp khai bổ sung hồ sơ khai thuế, thời hạn nộp thuế sẽ được xác định theo thời hạn nộp hồ sơ khai thuế của kỳ tính thuế có sai sót.

Do đó, theo quy định, doanh nghiệp bán hàng đa cấp sẽ phải nộp thuế thu nhập cá nhân cho cá nhân trực tiếp ký hợp đồng làm đại lý bán hàng chậm nhất là vào ngày cuối cùng của thời hạn nộp hồ sơ khai thuế. Trong trường hợp doanh nghiệp bán hàng đa cấp khai bổ sung hồ sơ khai thuế, thì thời hạn nộp thuế sẽ phụ thuộc vào thời hạn nộp hồ sơ khai thuế của kỳ tính thuế mà có sai sót.

Bài viết liên quan: Kinh doanh Đa cấp là gì? Một số mô hình kinh doanh đa cấp tại Việt Nam

Luật Minh Khuê xin tiếp nhận yêu cầu tư vấn của quý khách hàng thông qua số hotline: 1900.6162 hoặc email: lienhe@luatminhkhue.vn. Xin trân trọng cảm ơn!